قرآن کريم :

أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ لَذِكْرُ اللّهِ أَكْبَرُ وَ اللّهُ يَعْلَمُ ما تَصْنَعونَ؛
[سوره عنكبوت، آيه ۴۵] نماز را بر پا دار، كه نماز از كار زشت و ناپسند باز مى دارد و قطعا ياد خدا بزرگ تر است و خداوند آنچه را انجام مى دهيد مى داند.

۱پيامبر صلي الله عليه و آله : ما عَمِلَ ابْنُ آدَمَ شَيْئا اَفْضَلَ مِنَ الصَّلاةِ وَ صَلاحِ ذاتِ الْبَيْنِ وَ خُلْقٍ حَسَنٍ ؛

انسان هيچ كارى بهتر از نماز، اصلاح ميان مردم و خوش اخلاقى نكرده است.
[نهج الفصاحه، ح ۲۶۵۱]

۲پيامبر صلي الله عليه و آله : اَلدُّعاءُ مِفْتاحُ الرَّحْمَةِ، وَ الْوُضوءُ مِفْتاحُ الصَّلاةِ، وَ الصَّلاةُ مِفْتاحُ الْجَنَّةِ؛

دعا كليد رحمت، وضو كليد نماز و نماز كليد بهشت است.
[نهج الفصاحه، ح ۱۵۸۸]

۳پيامبر صلي الله عليه و آله : لا تَزالُ اُمَّتى بِخَيرٍ ما تَحابّوا و اَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ وَ اَقْرَوُاالضَّيْفَ، فَاِنْ لَمْ يَفْعَلُوا ابتُلُوا بِالسِّنينَ وَ الْجَدْبِ؛

امتم همواره در خير و خوبى اند تا وقتى كه يكديگر را دوست بدارند، نماز برپا دارند،زكات بدهند و ميهمان را گرامى بدارند، پس اگر چنين نكنند به قحطى و خشكسالىگرفتار مى شوند.
[امالى طوسى، ص ۶۴۷، ح ۱۳۴۰]

۴پيامبر صلي الله عليه و آله : اَحَبُّ الاَْعْمالِ اِلَى اللّه ِ الصَّلاةُ لِوَقْتِها، ثُمَّ بِرُّ الْوالِدَيْنِ، ثُمَّ الْجَهادُ فىسَبيلِ اللّه ِ؛

دوست داشتنى ترين كارها نزد خداوند: نماز اول وقت، سپس نيكى به پدر و مادر وسپس جهاد در راه خداست.
[نهج الفصاحه، ح ۷۰]

۵پيامبر صلي الله عليه و آله : اِسْتَوُوا تَسْتَوِ قُلوبُكُمْ وَ تَماسّوا تَراحَموا؛

[در نماز جماعت] صف ها را هماهنگ و منظم نماييد تا دل هايتان هماهنگ شود و به يكديگر (شانه به شانه) متصل گرديد تا با هم مهربان شويد.
[كنزالعمال، ح ۲۰۵۷۵]

۶پيامبر صلي الله عليه و آله : صَلاةُ الْجَماعَةِ اَفْضَلُ مِنْ صَلاةِ الْفَرْدِ بِخَمْسٍ وَ عِشْريْنَ دَرَجَةً؛

فضيلت نماز جماعت بيست و پنج برابر نماز فُرادا است.
[خصال، ص ۵۲۱ ، ح ۹]

۷پيامبر صلي الله عليه و آله : اَوَّلُ الْوَقْتِ رِضْوانُ اللّه ِ وَ وَسَطُ الْوَقْتِ رَحْمَةُ اللّه ِ وَ آخِرُ الْوَقْتِ عَفْوُ اللّه ِ؛

[نماز] اول وقت مايه خشنودى خداوند، ميان وقت دربردارنده رحمت خداوند وپايان وقت، موجب عفو خداوند است.
[سنن الدار قطنى، ج ۱، ص ۲۵۹]

۸پيامبر صلي الله عليه و آله : الرَّكْعَتانِ فى جَوْفِ اللَّيْلِ اَحَبُّ اِلَى اللّه ِ مِنَ الدُّنْيا وَ ما فيها؛

دو ركعت نماز در دل شب، نزد خدا از دنيا و آنچه در آن است، محبوب تر است.
[بحارالأنوار، ج ۸۷ ، ص ۱۴۸، ح ۲۳]

۹پيامبر صلي الله عليه و آله : اَلصّلَواتُ الْخَمْسُ وَ الْجُمُعَةُ اِلَى الجُمُعَةِ كَفّاراتٌ لِما بَيْنَهُنَّ ما لَمْ تَغْشَ الكَبائِرُ؛

نمازهاى پنجگانه و نماز جمعه تا نماز جمعه بعد، كفاره گناهان ميان آنهاست، تاوقتى كه گناهان كبيره اى در ميان نيايد.
[سنن التّرمذى، ج ۱، ص ۱۳۸، ح ۲۱۴]

۱۰پيامبر صلي الله عليه و آله : اَيُّهَا النّاسُ، اِنَّ الْمُصَلّى اِذا صَلّى فَاِنَّهُ يُناجى رَبَّهُ تَبارَكَ وَ تَعالى،فَلْيَعْلَمْ بِما يُناجيهِ؛

اى مردم! نمازگزار هنگام نماز با پروردگار بلند مرتبه اش مناجات مى كند، پس بايدبداند چه مى گويد.
[مسند احمد، ج ۲، ص ۱۲۹]

۱۱پيامبر صلي الله عليه و آله : رَكْعَتَيْنِ بِسِواكٍ اَحَبُّ اِلَى اللّه ِ عَزَّوَجَلَّ مِنْ سَبْعينَ رَكْعَةً بِغَيْرِ سِواكٍ؛

دو ركعت نماز با مسواك، نزد خداوند عزوجل محبوب تر از هفتاد ركعت نماز بدونمسواك است.
[خصال، ص ۴۸۱، ح ۵۲]

۱۲امام على عليه السلام : اَلصّلاةُ حِصْنُ الرَّحْمنِ وَ مَدْحَرَةُ الشَّيطانِ؛

نماز، دژ محكم خداوند مهربان و وسيله راندن شيطان است.
[غررالحكم، ح ۲۲۱۳]

۱۳امام على عليه السلام : لَوْ يَعْلَمُ الْمُصَلّى ما يَغْشاهُ مِنَ الرَّحْمَةِ لَما رَفَعَ رَأسَهُ مِنَ السُّجودِ؛

اگر نماز گزار مى دانست تا چه حد مشمول رحمت الهى است، هرگز سر خود را ازسجده بر نمى داشت.
[غررالحكم، ح ۷۵۹۲]

۱۴امام على عليه السلام : اُنْظُرْ فيما تُصَلّى وَ عَلى ما تُصَلّى، اِنْ لَمْ يَكُنْ مِنْ وَجْهِهِ وَ حِلِّهِ فَلاقَبولَ؛

بنگريد در چه [لباسى] و بر چه [چيزى] نماز مى گزارى، كه اگر از راه صحيح وحلالش نباشد، قبول نخواهد شد.
[تحف العقول، ص ۱۷۴]

۱۵امام باقر عليه السلام : ذِكْرُ اللّه ِ لاَِهْلِ الصَّلاةِ اَكْبَرُ مِنْ ذِكْرِهِمْ ايّاهُ؛ اَلا تَرى اَنَّهُ يَقولُ: اُذْكُرونىاَذْكُرْكُمْ؟؛

ياد خدا از نمازگزاران، بالاتر از ياد آنان از خداوند است، مگر نمى بينى كه خداوند مى فرمايد: «مرا ياد كنيد تا شما را ياد كنم»؟
[بحارالأنوار، ج ۸۲ ، ص ۱۹۹]

۱۶امام صادق عليه السلام : صَلاةُ مُتَطَيِّبٍ اَفْضَلُ مِنْ سَبعينَ صَلاةً بِغَيْرِ طيبٍ؛

يك نماز با بوى خوش (عطر) بهتر از هفتاد نماز بدون بوى خوش است.
[كافى، ج ۶، ص ۵۱۱ ، ح ۷]

۱۷امام صادق عليه السلام : صَلاةُ اللَّيْلِ تُحَسِّنُ الْوَجْهَ وَ تُحَسِّنُ الْخُلْقَ وَ تُطَيِّبُ الرِّيحَ وَ تَدُرُّالرِّزْقَ وَ تَقْضِى الدَّيْنَ وَ تَذْهَبُ بِالْهَمِّ وَ تَجْلُو الْبَصَرَ؛

نماز شب، انسان را خوش سيما، خوش اخلاق و خوشبو مى كند و روزى رازياد، بدهى را پرداخت مى نمايد، غم و اندوه را از بين مى برد و چشم را نورانى مى كند.
[ثواب الأعمال، ص ۴۲]

۱۸امام صادق عليه السلام : مَنْ قَبِلَ اللّه ُ مِنْهُ صَلاةً واحِدَةً لَمْ يُعَذِّبْهُ وَ مَنْ قَبِلَ مِنْهُ حَسَنَةًلَمْ يُعَذِّبْهُ؛

خداوند از هر كس يك نماز و يا يك كار نيك قبول كند، عذابش نمى نمايد.
[كافى، ج ۳، ص ۲۶۶، ح ۱۱]

۱۹امام صادق عليه السلام : اَحَبُّ الْعِبادِ اِلَى اللّه ِ عَزَّوَجَلَّ رَجُلٌ صَدوقٌ فى حَديثِهِ مُحافِظٌعَلى صَلاتِهِ؛

محبوب ترين بنده نزد خداى عزوجل كسى است كه راستگو و مراقب نمازش باشد.
[امالى صدوق، ص ۳۷۱، ح ۴۶۷]

۲۰امام رضا عليه السلام : اِنَّما جُعِلَتِ الْخُطْبَةُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ لاَِنَّ الْجُمُعَةَ مَشْهَدٌ عامٌّ فَاَرادَ اَنْيَكونَ لِلاَْميرِ سَبَبٌ اِلى مَوْعِظَتِهِمْ وَ تَرْغيبِهِمْ فِى الطّاعَةِ وَ تَرْهيبِهِمْ مِنَ الْمَعْصيَةِ وَ تَوْقيفِهِمْ عَلى ما اَرادَ مِنْ مَصْلَحَةِ دينِهِمْ وَ دُنْياهُمْ وَ يُخْبِرَهُمْ بِما وَرَدَ عَلَيْهِمْ مِنَالاْفاقِ وَ مِنَ الاَْهوالِ الَّتى لَهُمْ فيها الْمَضَرَّةُ وَ الْمَنْفَعَةُ؛

فلسفه خطبه نماز جمعه اين است كه: چون جمعه، روز حضور عامه مردماست، حاكم وسيله اى براى پند و اندرز آنان داشته باشد و مردم را به طاعت تشويق كند واز معصيت بر حذر دارد و از تصميم خود درباره مصالح دين و دنيايشان آگاه سازد و ازآنچه از گوشه و كنار مى رسد و حوادثى كه در آنها براى مردم سود و زيانىهست خبردار كند.
[وسائل الشيعة، ج ۵، ص ۳۹، ح ۶]

۲۱امام صادق عليه السلام : اِذا قامَ الْعَبْدُ فِى الصَّلاةِ مَخَفَّفَ صَلاتَهُ قالَ اللّه ُ تَبارَكَ وَ تَعالىلِمَلائِكَتِهِ: اَما تَرَوْنَ اِلى عَبْدى كَانَّهُ يَرى اَنَّ قَضاءَ حَوائِجِهِ بِيَدِ غَيْرى! اَما يَعْلَمُ اَنَّقَضاءَ حَوائِجِهِ بِيَدى؟

هرگاه بنده اى به نماز بايستد و آن را سبك به جا آورد، خداوند به فرشتگانشمى گويد: به بنده ام نمى نگريد؟ گويا برآوردن حاجت هايش را به دست كسى جز منمى داند؟ آيا او نمى داند تأمين نيازهايش به دست من است؟
[كافى، ج ۳، ص ۲۶۹، ح ۱۰]

۲۲امام على عليه السلام : رَكْعَتانِ مِنْ عالِمٍ خَيْرٌ مِنْ سَبْعينَ رَكْعَةً مِنْ جَاهِلٍ؛

دو ركعت نماز دانشمند بهتر از هفتاد ركعت نماز نادان است.
[اختصاص، ص ۲۴۵]

۲۳پيامبر صلي الله عليه و آله : لَيْسَ يَنْبَغى اَنْ يَكونَ فِى الْبَيْتِ شَىْ ءٌ يَشْغَلُ المُصَلِّىَ؛

شايسته نيست در اطاق چيزى باشد، كه نمازگزار را مشغول سازد.
[سنن ابى داود، ج ۱، ص ۴۵۱، ح ۲۰۳۰]

۲۴امام رضا عليه السلام : اِنَّما جُعِلَتِ الْجَماعَةُ لِئَلاّ يَكونَ الاِْخْلاصُ وَ التَّوْحيدُ وَ الاِْسْلامُ وَالْعِبادَةُ لِلّه اِلاّ ظاهِرا مَكْشوفا مَشْهورا؛

علت تشريع نماز جماعت آن است كه اخلاص، يكتاپرستى، تسليم حق بودن وبندگى براى خداوند، آشكار و بى پرده و نمايان باشد.
[وسائل الشيعة، ج ۵، ص ۳۷۲، ح ۹]

۲۵امام على عليه السلام : لا يَقُومَنَّ اَحَدُكُمْ فِى الصَّلاةِ مُتَكاسِلاً وَ لا ناعِسا وَ لا يُفَكِّرَنَّ فىنَفْسِهِ فَاِنَّهُ بَينَ يَدَىْ رَبِّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ اِنَّما لِلْعَبْدِ مِنْ صَلاتِهِ ما اَقْبَلَ عَلَيْهِ مِنْها بِقَلْبِهِ؛

هيچ كس از شما كسل و خواب آلود به نماز نايستد و به خود نينديشد؛ زيرا كهنمازگزار در پيشگاه پروردگار خويش است. و براى بنده از نمازش تنها آنچه با دلش به آنتوجه داشته، مى ماند.
[الخصال، ص ۶۱۳، ح ۱۰]

۲۶امام صادق عليه السلام : اِذا قُمْتَ فِى الصَّلاةِ فَاعْلَمْ اَنَّكَ بَيْنَ يَدَىِ اللّه ِ، فَاِنْ كُنْتَ لا تَراهُ فَاعْلَماَنَّهُ يَراكَ فَأَقْبِلْ قِبَلَ صَلاتِكَ … ؛

هنگامى كه به نماز ايستادى بدان كه در پيشگاه خداوند هستى و اگر او را نمى بينى،او تو را مى بيند. پس به نمازت توجه كن… .
[تهذيب الأحكام، ج ۲، ص ۳۲۵، ح ۱۳۳۲]

۲۷امام صادق عليه السلام : مَنْ اَحَبَّ اَنْ يَعْلَمَ اَقُبِلَتْ صَلاتُهُ اَمْ لَمْ تُقْبَلْ، فَلْيَنْظُرْ هَلْ مَنَـعَتْهُصَلاتُهُ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ؟ فَبِقَدْرِ ما مَنَـعَتْهُ قُبِلَتْ مِنْهُ؛

كسى كه دوست دارد بداند نمازش قبول شده يا نه؟ بايد ببيند آيا نمازش او را از زشتى ها و ناپاكى ها دور كرده است يا خير؟ به همان اندازه كه دور كرده، قبول شده است.
[بحار الأنوار، ج ۸۲ ، ص ۱۹۸]

۲۸پيامبر صلي الله عليه و آله : لَو كانَ عَلى بابِ دارِ اَحَدِكُمْ نَهْرٌ فَاغْتَسَلَ فى كُلِّ يَوْمٍ مِنْهُ خَمْسَ مَرّاتٍأكانَ يَبْقى فى جَسَدِهِ مِنَ الدَّرَنِ شَىْ ءٌ؟ قُلنا: لا. قالَ: فَاِنَّ مَثَلَ الصَّلاةِ كَمَثَلِ النَّهْرِالْجارى، كُلَّما صُلِّىَ صَلاةٌ كَفَّرَتْ ما بَينَهُما مِنَ الذُّنوبِ؛

اگر بر درِ خانه يكى از شما جويى بود و هر روز پنج بار خود را در آن مى شست، آيا دربدن وى چركى باقى مى ماند؟ گفتيم: نه. فرمودند: پس براستى نماز، مانند همان جوىروان است كه هرگاه به جا آورده شود، گناهان ميان دو نماز را پاك مى كند.
[تهذيب الأحكام، ج ۲، ص ۲۳۷، ح ۹۳۸]

۲۹پيامبر صلي الله عليه و آله : رَكْعَتانِ مِنْ رَجُلٍ وَرِعٍ اَفْضَلُ مِنْ اَلْفِ رَكْعَةٍ مِنْ مُخَلِّطٍ؛

دو ركعت نماز انسان با تقوا، بهتر از هزار ركعت نماز لاابالى است.
[نهج الفصاحه، ح ۱۶۷۲]

۳۰امام صادق عليه السلام : يُعْرَفُ مَنْ يَصِفُ الحَقَّ بِثَلاثِ خِصالٍ: يُنْظَرُ اِلى اَصْحابِهِ مَنْ هُمْ؟وَ اِلى صَلاتِهِ كَيْفَ هىَ؟ وَ فى اَىِّ وَقْتٍ يُصَلّيها؛

كسى كه از حق دَم مى زند با سه ويژگى شناخته مى شود: دوستانش ديده شوند كهچه كسانى هستند؟ نمازش چگونه است؟ و در چه وقت آن را مى خواند؟
[محاسن، ج ۱، ص ۲۵۴، ح ۲۸۱]

۳۱پيامبر صلي الله عليه و آله : مَنِ اغْتابَ مُسْلِما اَو مُسْلِمَةً لَمْ يَقْبَلِ اللّه ُ تَعالى صَلاتَهُ وَ لا صيامَهُاَرْبَعينَ يَوْما وَ لَيْلَةً اِلاّ اَنْ يَغْفِرَ لَهُ صاحِبُهُ؛

خداوند متعال تا چهل شبانه روز نماز و روزه غيبت كننده مرد و زن مسلمان را نمى پذيرد، مگر اين كه غيبت شونده او را ببخشد.
[جامع الأخبار، ص ۴۱۲، ح ۱۱۴۱]

۳۲امام على عليه السلام : لَيْسَ عَمَلٌ اَحَبَّ اِلَى اللّه ِ عَزَّوَجَلَّ مِنَ الصَّلاةِ، فَلا يَشْغَلَـنَّـكُمْ عَنْاَوقاتِها شَىْ ءٌ مِنْ اُمورِ الدُّنيا؛

هيچ عملى نزد خداوند، محبوب تر از نماز نيست، پس هيچ كار دنيايى شما را در وقتنماز به خود مشغول ندارد.
[خصال، ص ۶۲۱، ح ۱۰]

۳۳پيامبر صلي الله عليه و آله : مَا اتَّخَذَ اللّه ُ اِبْراهيمَ خَليلاً اِلاّ لاِِطْعامِهِ الطَّعامَ وَ صَلاتِهِ بِاللَّيْلِوَ النّاسُ نيامٌ؛

خداوند متعال، حضرت ابراهيم را جز به خاطر غذا دادن (به مردم) ونماز شب خواندنش هنگامى كه مردم در خواب بودند، خليل و دوست خودانتخاب نكرد.
[علل الشرايع، ج ۱، ص ۳۵، ح ۴]

۳۴پيامبر صلي الله عليه و آله : مَنْ تَرَكَ الصَّلاةَ مُتَعَمِّدا فَقَدْ كَفَرَ جِهارا؛

هر كس نماز را عمدا ترك كند، آشكارا كفر ورزيده است.
[المعجم الاوسط، ج ۳، ص ۳۴۳]

۳۵پيامبر صلي الله عليه و آله : اِذا قامَ الْعَبْدُ اِلى صَلاتِهِ وَ كانَ هَواهُ وَقَلْبُهُ اِلَى اللّه ِ انْصَرَفَ كَيَوْمٍوَلَدَتْهُ اُمُّهُ؛

هرگاه بنده به نماز بايستد و گرايش و دلش به سوى خدا باشد، از نماز فارغ مى شودهمانند روزى كه از مادر زاده شد.
[جامع السعادات، ج ۳، ص ۲۷۵]

۳۶پيامبر صلي الله عليه و آله : اَلصَّلاةُ تُسَوِّدُ وَجْهَ الشَّيْطانِ؛

نماز چهره شيطان را سياه مى كند.
[نهج الفصاحه، ح ۱۸۷۷]

۳۷پيامبر صلي الله عليه و آله : لا يَزالُ الْعَبْدُ فى صَلاةٍ مَا انْتَظَرَ الصَّلاةَ؛

انسان تا وقتى كه منتظر نماز است، در حال نماز است.
[نهج الفصاحه، ح۲۵۳۸]

۳۸امام صادق عليه السلام : ما عالَجَ النّاسُ شَيْئا اَشَدَّ مِنَ التَّعْقيبِ؛

مردم به چيزى بهتر از تعقيبات نماز (ذكر و دعا) نپرداخته اند.
[تهذيب الأحكام، ج ۲، ص ۱۰۴، ح ۳۹۳]

۳۹امام صادق عليه السلام : تَسْبيحُ فاطِمَةَ عليهاالسلام فى كُلِّ يَوْمٍ فى دُبُرِ كُلِّ صَلاةٍ اَحَبُّ اِلَىَّ مِنْ صَلاةِاَلْفِ رَكْعَةٍ فى كُلِّ يَوْمٍ؛

تسبيحات فاطمه زهرا عليهاالسلام در هر روز پس از هر نماز، نزد من محبوب تر از هزار ركعتنماز در هر روز است.
[كافى، ج ۳، ص ۳۴۳، ح ۱۵]

۴۰امام صادق عليه السلام : سَجْدَةُ الشُّكْرِ واجِبَةٌ عَلى كُلِّ مُسْلِمٍ تُتِمُّ بِها صَلاتَكَ وَ تُرْضى بِهارَبَّكَ وَ تُعْجِبُ الْمَلائِكَةَ مِنْكَ … ؛

سجده شكر بر هر مسلمانى واجب است، با آن نمازت را كامل مى كنى، پروردگارت راخشنود مى سازى و فرشتگان را از خود به شگفتى مى آورى… .
[تهذيب الأحكام، ج ۲، ص ۱۱۰، ح ۴۱۵]

مؤلف : هادی موحدی