توبه ابولبابه

توبه ابولبابه

نویسنده: محمد غفارنیا

میوه‌هایی که درباغ توبه به ثمر می‌نشیند، آن قدر لطیف و لذیذ است و برای روح انسان نافع است که تا خود شخص به این باغ قدم نگذارد و از آنها به دست خود نچیند و نخورد، نمی‌تواند تعریفی شایسته از آن را بر زبان آورد. نمونه‌ای از بهترین توبه‌ها، توبه ابولبابه می‌باشد.
در غزوه بنی قریظه که پس از جنگ خندق پیش آمده بود، (۱) پیامبر خدا بیست و یک شب بنی قریظه را در محاصره داشت. آنها از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) خواستند تا به طریقی که با برادران آنان (بنی النظیر) صلح شده بود، با آنها صلح شود و به سوی برادرانشان در اذرعات و اریحا در شام بروند؛ اما پیامبر امتناع ورزید و فرمود که به حکم سعد بن معاذ با آنها رفتار خواهد کرد.
بنی قریظه برای مذاکره از پیامبر خواستند تا ابولبابه را نزد آنها بفرستد. پیامبر نیز ابولبابه را که مردی خوب و در عین حال خیر خواه بنی قریظه بود و فرزندان و خانواده خود او هم نزد آنها بود، را به سوی آنان روانه کرد.
بنی قریظه به ابولبابه گفتند: آیا تو صلاح می‌دانی که تسلیم پیامبر شویم؟
ابولبابه اشاره به گلوی خود کرد و به آنها فهماند که اگر تسلیم شوید، کشته خواهید شد. جبرئیل این موضوع را به پیامبر خبر داد.
ابولبابه گفت: به خدا هنوز قدم از قدم بر نداشته بودم که متوجه شدم به خدا و رسول او خیانت کرده‌ام. لذا این آیه درباره او نازل شد:
(یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَانَاتِکُمْ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ)
ای کسانی که ایمان آورده‌اید به خدا و رسول خدا خیانت نکنید و در امانات خود خیانت روا مدارید در حالی که می‌دانید و متوجه هستید. (۲)
پس از نزول آیه، ابولبابه سخت پشیمان شد، خود را به یکی از ستون‎‌های مسجد پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) بست و گفت:
به خدا سوگند، نه غذا می‌خورم، نه آب می‌نوشم، تا یامرگم فرا رسد، یا خدا توبه مرا بپذیرد.
هفت شبانه روز گذشت و ابولبابه نه طعامی خورد و نه آبی نوشید؛ تا این که عاقبت بی‌هوش بر زمین افتاد.
(در این حال) خداوند نیز توبه او را قبول فرمود و پذیرفتن توبه‌اش را به پیامبر خود ابلاغ کرد. مردم آمدند و به او خبر دادند که توبه تو قبول شده است؛ اما ابولبابه سوگند خورد که خود را از ستون باز نخواهد کرد، تا پیامبر خود تشریف بیاورد و او را از ستون باز کند. (۳) خبر به رسول خدا دادند، آن حضرت شخصاً حاضر شد؛ دستی به صورت او کشید و از خیانتش چشم پوشید و بندها را گشود.
ابولبابه گفت: اکنون برای تکمیل توبه خود از دیاری که در آنجا این خیانت را انجام داده ام چشم می‌پوشم و از همه اموالم صرف نظر کرده، آنها را صدقه می‌دهم.
پیامبر فرمود: اگر یک سوم اموال خود را صدقه بدهی، کافی است. (۴)

پی‌نوشت‌ها:

۱-جریان جنگ بنی قریظه در کتاب‎‌های تاریخ و قصص قرآن مشروحاً بیان شده است. و ما قبلاً آن را به عنوان نتیجه پیمان شکنی بنی قریظه در این کتاب نوشته‌ایم. (ص۱۶۳)
۲-انفال/۲۷.
۳-ستون توبه ابولبابه هم اکنون در مسجد رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) موجود است و زائران رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) دو رکعت نماز در کنار آن ستون به جا می‌آورند. با این که تراکم جمعیت در آنجا بسیار است وشاید چندین بار شخص را از محل کنار بزنند، باز مردم سعی می‌کنند، تا این نماز را بخوانند.
۴-مجمع البیان: ج۴. ص۵۳۵.
منبع مقاله :
غفارنیا، محمد، (۱۳۸۷) ۱۴۲ قصّه از قرآن: همراه با شأن نزول آیاتی از قرآن، قم: جامعه القرآن الکریم، چاپ اول

مطالب مشابه