بخشش خداوند

بخشش خداوند

نویسنده: محمد غفارنیا

در جنگ بدر عده سپاه دشمن را نهصد و هفتاد نفر و سپاه اسلام را سیصد وسیزده نفر نوشته‌اند. با این وصف خداوند متعال با امدادهای غیبی و نیروی پنهان فرشتگان، پیغمبر خود را پیروز گردانید که در نتیجه هفتاد نفر از کفار کشته شده و هفتاد نفر اسیر گشتند.
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) دستور داد: هر کدام از بنی هاشم که در صف کفار بوده‌اند و اینک اسیر شده‌اند را نکشند و همه را نگهدارند. سپس به علی بن ابی طالب (علیه السلام) فرمود: در میان اسیران بگرد و افراد بنی هاشم را شناسایی کن.
علی (علیه السلام) پس از تفحص نزد پیامبر آمد و گزارشی از اسیران بنی هاشم که هر یک به دست فردی گرفتار شده بودند را به پیامبر داد. رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نزد آنان رفت و وضع ایشان را از نزدیک مشاهده فرمود. وقتی به عباس عموی خویش رسید، فرمود: ای عمو، برای خود و برادرزاده ات (عقیل) باید فدیه بدهی.
عباس گفت: یا رسول الله، دستور بده مرا رها کنند تا از قریش برای فدیه خود چیزی بستانم.
پیامبر فرمود: از همان ذخیره‌ای که نزد همسرت ام الفضل گذاردی و گفتی اگر در میدان جنگ کشته شوم، این مال را مخارج خود و فرزندانت قرار بده، فدیه را بپرداز.
عباس در تعجب فرو رفت وگفت: چه کسی این خبر را به تو داده است؟
پیامبر: جبرئیل مرا از این امانت باخبر ساخته است.
عباس گفت: سوگند به کسی که محمد به آن سوگند یاد می‌کند، هیچ کس جز من و همسرم از این راز آگاهی نداشت. سپس گفت من شهادت می‌دهم که تو فرستاده خدایی (اشهد انک رسول الله) و با این گفتار به شرف اسلام نایل گردید.
آیه هفتاد سوره انفال درباره عباس و چند نفر دیگر نازل گردید:
(یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُل لِّمَن فِی أَیْدِیکُم مِّنَ الْأَسْرَى? إِن یَعْلَمِ اللَّهُ فِی قُلُوبِکُمْ خَیْرًا یُؤْتِکُمْ خَیْرًا مِّمَّا أُخِذَ مِنکُمْ وَیَغْفِرْ لَکُمْ ? وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ)
ای پیامبر به اسیرانی که در دست شما هستند بگو: اگر خداوند خیری را در دل‎‌های شما بداند، بهتر از آنچه از شما گرفته شده است را به شما می‌دهد و شما را می‌بخشد و خداوند آمرزنده مهربان است. (۱)
امام سجاد (علیه السلام) می‌فرمایند: روزی اموال بسیاری را نزد پیامبر آوردند. حضرت رو به عباس کرد و فرمود: عبایت را بگشا و قسمتی از این‌ها را بردار.
عباس نیز چنین کرد. پیامبر فرمود: این همان است که خداوند درباره‌اش آن آیه را فرمود؛ سپس آیه گذشته را بر او تلاوت کرد و فهمانید که وعده خداوند نسبت به جبران اموالی که از شما گرفته شده، اکنون عملی شده است. (۲)

پی‌نوشت‌ها:

۱-انفال/۷۰.
۲-نورالثقلین: ج۲. ص۱۶۸.
منبع مقاله :
غفارنیا، محمد، (۱۳۸۷) ۱۴۲ قصّه از قرآن: همراه با شأن نزول آیاتی از قرآن، قم: جامعه القرآن الکریم، چاپ اول

مطالب مشابه