چرا پدر و مادرم بين فرزندانشان فرق مي‌گذارند؟ و چرا مادرم هميشه مي‌گويد تو كوچك هستي و هنوز چيزي بلد نيستي در حالي كه من 14 سال سن دارم؟!

چرا پدر و مادرم بين فرزندانشان فرق مي‌گذارند؟ و چرا مادرم هميشه مي‌گويد تو كوچك هستي و هنوز چيزي بلد نيستي در حالي كه من 14 سال سن دارم؟!

سؤالي كه شما مطرح كرده‌ايد بخشي از موضوعات اساسي نوجوانان و جوانان امروزي جامعه است كه به نحوي مشكلات خويش را در رابطه با خانواده هايشان مطرح مي‌كنند. تا حدودي من به شما حق مي‌دهم كه از نحوه رفتار پدر و مادرتان ناراضي باشيد، زيرا شما ديگر به اندازه كافي بزرگ شده‌ايد و كودك نيستيد تا نتوانيد خوب و بد را تشخيص دهيد. احساس شما هم شايد همين باشد. اما توجه داشته باشيد كه اين فقط يك بعد قضيه است.
سؤال شما در واقع به چند بخش تقسيم مي‌شود:
1. تبعيض والدين در مورد فرزندان
2. احساس والدين در مورد فرزندان و اينكه آنها را كودك به حساب مي‌آورند.
3. نحوه برخورد والدين و نيت پدر و مادر در تعامل با فرزندان.

تبعيض والدين در مورد فرزندان
از آن جا كه كودك و نوجوان روحي حساس و لطيف دارند و هر نوع رفتار و گفتار پدر و مادر در آن‌ها تاثير مي‌گذارد و به ويژه تبعيض و بي عدالتي آثار زيانباري در روحيه و شخصيت آنها دارد، اسلام به اين موضوع توجه نموده و والدين را از تبعيض بين فرزندان به شدت نهي كرده است. رسول گرامي اسلام _ صلي الله عليه و آله _ در اين خصوص مي‌فرمايد: «اعدلوا بين اولادكم كما تحبون ان يعدلوا بينكم في البر و الطف»[1]ميان فرزندان‌تان عدالت را رعايت كنيد چنان كه دوست داريد آنان در احسان و نيكي به شما به عدالت رفتار كنند.
رعايت عدالت بين فرزندان منحصر به مورد خاصي نيست. بلكه والدين مي‌بايست در تمام امور عدالت را رعايت كنند. گستره اين موضوع به قدري گسترده است كه حتي شامل نگاه‌ها و نوازش و بوسه‌هاي پدر و مادر نسبت به فرزندان نيز مي‌شود.[2] پس اصل رعايت عدالت بين فرزندان از نظر اسلام كاملا پذيرفته شده و مورد تاييد است. اما اينكه چرا والدين اين موضوع را رعايت نمي كنند، بستگي به سطح دانش و فرهنگ و هنجارهاي جامعه ما دارد كه نه تنها در اين مورد بلكه در بسياري از مسايل و موضوعات تربيتي، والدين بدان پايبند نيستند. اين مشكل به سادگي قابل حل نيست، بلكه بايد تحول جدي در ساختار خانواده و الگوهاي تربيتي ايجاد شود تا والدين نقش‌هاي مثبت و سازنده‌تري را بر عهده گيرند.
البته توجه داشته باشيد كه عدالت بين فرزندان هرگز به اين معنا نيست كه والدين از لحاظ عاطفي و فراهم كردن امكانات و لوازم زندگي، با تمامي فرزندان برخورد يكسان و مساوي داشته باشند. مثلا همان چيزي را كه براي فرزند 15 ساله‌شان تهيه مي‌كنند، براي كودك 7 ساله نيز تهيه كنند. يا برعكس. بلكه والدين بايد در برخوردها و فراهم نمودن لباس، وسايل زندگي و … تفاوت‌هاي سني و ويژگي‌هاي جنسيتي فرزندان را مد نظر داشته باشند. كودكان بيشتر به نيازهاي زيستي و عاطفي نياز دارند كه آن هم به شكل خاصي بايد ارضا شود اما نوجوانان و جوانان، به مسايل و موضوعات ديگري از جمله احترام گذاشتن، پذيرش شخصيت و مشورت كردن با آنان، علاقمند هستند.[3] نمي دانم منظور شما از تبعيض والدين چيست و انتظار شما از آنها چگونه است. اگر پدر و مادر شما با رعايت سن و ويژگي‌ها و تفاوت‌هاي فردي شما، بين فرزندانشان فرق مي‌گذارند و مساوات را رعايت نمي كنند، اشكالي ندارد و بايد هم اين گونه باشد، اما اگر مسايل تربيتي را مراعات نمي كنند و نسبت به برخي فرزندان توجهي نمي كنند. اين نادرست است بايد اين موارد را در نامه خود تذكر مي‌داديد. تا بهتر مي‌توانستيم شما را راهنمايي كنيم.
محور دوم سؤال شما اين بود كه چرا مادرم هميشه مي‌گويد تو كوچك هستي و هنوز چيزي بلد نيستي.
برخي والدين، نوجوان خود را به صورت كودك مي‌نگرند. مثل اينكه گذشت زمان تغييري در وي نداده است. نوجوانان به خود حق مي‌دهند كه در مسائل مربوط به زندگي و منزل اظهار نظر كنند و افكار و عقايد و اعمال اعضاي خانواده را مورد سوال قرار دهند.اما بايد در اين زمينه دقت بفرماييدتا منظور اصلي پدر و مادر خويش را بفهميد و زود قضاوت نكنيد.
در اين خصوص هم بايد توجه داشت كه شما هنوز تجربه كافي را نداريد و سرد و گرم زندگي را به اندازه لازم نديده ايد، شايد به همين جهت مادرتان شما را كوچك به حساب مي‌آورد و منظورش اين است كه بايد با بزرگترها مشورت كنيد.
مساله اي كه وجود دارد اين است كه فرزند نسبت به پدر و مادرش هميشه كوچك و كم تجربه است.[4] اگر 30 ساله هم باشد تجربه اش به اندازه كافي نيست و او را از ارشادات و راهنمايي‌هاي والدين بي نياز نمي كند. اگر منظور مادر شما يكي از اين دو مساله است حرف وي كاملا درست است. و بايد شما بپذيريد كه هنوز تجربه كافي را نداريد. اما متاسفانه برخي از پدر و مادرها، فرزند نوجوان خود را قبول ندارند و كودك به حساب مي‌آوردند، لذا در هيچ زمينه اي به آن‌ها اجازه فعاليت نمي دهند و به نظر ايشان احترام قائل نيستند. اين نوع برخورد جلو رشد نوجوان را مي‌گيرد و باعث اختلاف و درگيري بين او و اطرافيان مي‌شود.
بد نيست به اين موضوع نيز اشاره شود كه بر فرض که والدين شما مقصر باشند و نحوه برخورد آن‌ها در قبال شما درست نباشد، باز هم اين موجب نمي شود كه شما نسبت به ايشان بدبين شويد و برخورد منفي از خود نشان دهيد. از نظر اسلام همانگونه كه والدين يكسري وظايفي در قبال فرزندان خود دارند و بايد آن را رعايت نمايند، فرزندان نيز مسئوليت‌هايي در برابر والدين خويش دارند كه حتما بايد مراعات نمايند. اين دو مسئوليت  لزوماً ربطي به هم ندارد شايد برخورد پدر و مادر شما خيلي هم نادرست باشد، اين موجب نمي شود كه شما هم عكس العمل از خود نشان دهيد ونسبت به آن‌ها بي احترامي كنيد.[5] خداوند در قرآن مي‌فرمايد: « و وصّينا الانسان بوالديه حسنا.»[6] ما به انسان توصيه كرديم كه به پدر و مادرش نيكي كند.
در بسياري از موارد برخورد نادرست والدين به خاطر سطح دانش و فرهنگ آن‌ها است كه مربوط به نسل قبل از ما است و امروزه دانش و فرهنگ جامعه متحول شده است. حتي زيرادر اين گونه موارد هم، نيت والدين خير است، هيچ پدر و مادري بد فرزندش را نمي خواهد گرچه ممكن است از نظر رفتار و برخوردها، مطلوب نباشد، اما در پشت اين رفتارها نيت‌هاي پاكي نهفته است و جلوه هايي از مهر و عطوفت موج مي‌زند كه شايد باورش براي ما سخت باشد.
نتيجه آن كه شما بايد به پدر و مادرتان احترام بگذاريد و يقين داشته باشيد كه آن‌ها خير و صلاح شما را مي‌خواهند. اگر هم در نحوه ابراز محبت و نشان دادن راه زندگي مهارت كافي ندارند و در عمل باعث اذيت و رنجش شما مي‌شوند، بايد قدري صبور بود و به پاس زحمات طاقت فرسايي كه در دوران كودكي شما تحمل كرده اند، انتقاد را به مهر تبديل نمود. برخورد شايسته و احترام آميز شما قطعا در قضاوت و نحوه رفتار آنان اثر مي‌گذارد. هر زماني كه والدين شما در آرامش هستند و شما با آنها رابطه عاطفي خوبي ايجاد كرديد با هم در اين زمينه به شكل تدريجي و محترمانه سخن بگوئيد.

توصيه ما:
1-  برخورد شايسته و احترام آميز شما قطعا در قضاوت و نحوه رفتار آنان اثر مي‌گذارد.
2- بزرگ شدن ورشد خودرا بارفتارهاي عقلاني ومنطقي به آنها نشان دهيد.
3- با آنها رابطه عاطفي خوبي ايجاد كنيدو با هم در اين زمينه به شكل تدريجي و محترمانه سخن بگوئيد.
4-  ازوالدين خودبخواهيدتامسئوليتي را متناسب با توانايي شما به عهده شما بگذارند،وسعي کنيدمسئوليت خودرابه خوبي انجام دهيد.
5-  صبورباشيدتاباگذشت زمان، آنهاشماراباورکنندواطمينان لازم رانسبت به شماپيدانمايند.
6- ازهرگونه شتابزدگي،پرخاشگري ورفتارهاي ناهنجاربراي اثبات خودپرهيز نماييد.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. محمود ارگاني حائري، آداب معاشرت با خويشاوندان، انتشارات پيام مهدي  (عج) ، چاپ اول، 1380.
2. سيد علي رضا فاخري، اخلاق خانواده، نمايندگي ولي فقيه در سپاه 1378.
3. علي قائمي، دنياي نوجوان، سازمان ملي جوانان، چاپ اول، 1382.

پي نوشت ها:
[1] . مجلسي، محمد باقر، بحارالانوار، ج 104، ص 92.
[2] . مظلومي، رجب علي، تربيت معنايي انسان، انجمن اوليا و مربيان، چاپ سوم، 1379، بخش هشتم.
[3] . معتمدي، زهرا، رفتار با نوجوان، انتشارات لك لك، چاپ ششم، 1376، فصل اول.
[4] . احمدي، سيد احمد، روان شناسي نوجوانان و جوانان، انتشارات مشعل، چاپ پنجم، 1374، فصل دوم.
[5] . مير عظيمي، سيد جعفر، حقوق والدين، چاپ اول، 1369.
[6] . عنكبوت/8.

مطالب مشابه

یک دیدگاه

  1. الناز
    1398-09-28 در 11:59 - پاسخ

    سلام.من جوانی ۳۰ ساله هستم و مجرد.که واقعا رفتارهای پدر و مادرم دیگه قابل تحمل نیست.باید برای هرکاری توضیح بدی.حتی اجازه ندارم که دندانپزشکی برم۰حتی اگه بخام لباسی رو بخرم باید اجازه بگیرم حتی بخام لباسامو بشورم توضیح بدم که چرا لباس شستم.واقعا زندگی تبدیل به جهنم شده.هیچ اجازه و اختیاری ندارم و انتظار دارن که مثل ربات باشم اونا بمن دستور بدن چکار کنم یا نه ……..