دوستی برای خدا

دوستی برای خدا

دوستی برای خدا ـ استاد آقا مجتبی تهراني

علّت ناپايداري دوستي‏هاي دنيايي :

اين روايات نکته هایي را به ما مي فهماند که اگر محور دوستي، خدا باشد، دوستي دوام پيدا کرده و بسيار محکم خواهد بود. توجّه کنيد! اينها دو ويژگي متفاوت دوستي براي خدا است؛ يکي از نظر کمّي و زماني است که ميگوييم دوستي براي خدا دوام و پايدارياش بيشتر است و تا قيامت پا برجا خواهد ماند. امّا يک بحث هم کيفي است و ميگوييم دوستي براي خدا و در راه خدا، محکمترين پيوند است. … اگر محور دوستي امور دنيايي باشد، چون سبب ناپايدار است، رفاقت هم ناپايدار ميشود؛ وُدُّ أبنَاءِ الدُّنيَا يَنقَطِعُ لِإنقِطاعِ سَبَبِهِ وُدُّ أبنَاءِ الآخِرَةِ يَدُومُ لِدَوَامِ سَبَبِهِ. انقطاع و دوام، مطرح بود که کدام دوستي پايدار است و کدام ناپايدار است. امّا امروز بحث کيفي را مطرح کرديم و گفتيم که روايات ميفرمايد: اگر محور دوستي لله و في الله باشد، اين پيوند خيلي محکم خواهد بود، تا جايي که از پيوند خويشاوندي هم محکمتر خواهد شد.

معيار ارزيابي دوستي‏ها :

حالا ببينيم در معارف ما، از نظر ارزيابي دوستي که آيا في الله هست يا نه چه معياري مطرح شده است. از طرفي ميبينيم که براي چنين دوستياي که بر محور معنويّت است، در روايات ارزش بسياري قائل شدهاند. ارزش اين دوستيها عند الله، ارزش خود اين رفاقتهاي في الله، نسبت به باقي صالحات و کارها و اعمالي که انجام ميدهد، از همه بيشتر است. نفس اين رابطه محبّتي و دوستي و خود اين دلبستگي في الله و لله، در مقايسه با اعمالي که انسان انجام مي‏دهد، عندالله ارزش بيشتري دارد.

افضل اعمال، دوستي براي خدا :

أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ لِمُوسَى هَلْ عَمِلْتَ لِي عَمَلًا قَطُّ؛ خداوند به موسي گفت آيا تا به حال کاري براي من انجام دادهاي؟ حضرت موسي که پيغمبر مرسل است، گفت: قَالَ صَلَّيْتُ لَكَ؛ براي تو نماز خواندهام. وَ صُمْتُ وَ تَصَدَّقْتُ وَ ذَکَرتُ لَکَ؛ روزه گرفتم، صدقه دادم و ذکر گفتم. قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى لَهُ: أَمَّا الصَّلَاةُ فَلَكَ بُرْهَانٌ؛ خداوند فرمود نمازي که خواندي دليل اين است که تو دين داري و مسلماني. وَ الصَّوْمُ جُنَّهٌٌ؛ روزه هم سپري است که در جهنّم نروي. وَ الصَّدَقَهُ ظِلٌّ؛ صدقه‏هايي هم که دادي براي اين است که در روز قيامت زير سايه‏بان آنها قرار بگيري و از حرارت روز قيامت که مي‏گويند چه قدر زياد است و طولاني، در امان بماني. وَ الذِّکرُ نُورٌ»؛ ذکر هم که براي اين است که نورانيّت پيدا کني. فَأَيَّ عَمَلٍ عَمِلْتَ لِي؛ چهکار براي من کردي؟

حضرت موسي در پاسخ درماند. قَالَ مُوسَى دُلَّنِي عَلَى الْعَمَلِ الَّذِي هُوَ لَكَ؛ عرض کرد خدايا، خودت مرا راهنمايي کن تا من آن را انجام دهم. قَالَ يَا مُوسَى هَلْ وَالَيْتَ لِي وَلِيّاً؛ خداوند فرمود اي موسي! آيا پيوند دوستي با دوستان من برقرار کردهاي؟ يعني آيا شده که به خاطر من کسي را دوست بداري؟ رفاقت براي خدا و رابطه براي خدا، عملي است که براي خدا است. قطع رابطه براي خدا هم هست که آن هم بايد باشد. وَ هَلْ عَادَيْتَ لِي عَدُوّاً قَطُّ؛ آيا با کسي به خاطر من قطع رابطه کردهاي؟ فَعَلِمَ مُوسَى أَنَّ أَفْضَلَ الْأَعْمَالِ الْحُبُّ فِي اللَّهِ وَ الْبُغْضُ فِي اللَّه. پس موسي دانست که بافضيلتترين عمل، دوستي براي خدا، و جدايي براي خدا است. دقت کنيد که تعبير روايت داشت: أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ بالاترين عمل اين است. خيال نکنيد که دوستي يک چيز خيلي ساده‏ است! اصلاً و ابداً اينطور نيست. دوستي براي خدا و دوستي در راه خدا از همه اعمال خير، برتر است و ارزشش نزد خداي متعال، از همه آنها بالاتر است.

دوستي براي خدا، محکم ترين دست‏آويز ايمان :

حالا چند روايت مي‏خوانم و بعد مي‏گويم که سرّش چيست که اينطور روي آن تأکيد شده است. اين روايات را هم عامّه در منابع شان دارند و هم خاصّه. از هر دو طريق نقل شده است که: رُوِيَ عَن رَسُولِاللهِ صَلَّياللهعليهِوَآلِهِوَسَلَّمَ: أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ الْحُبُّ فِي اللَّهِ وَ الْبُغْضُ فِي اللَّهِ . افضل اعمال همين بود که در روايت قبلي راجع به خطاب به حضرت موسي بود. روايت ديگر دوباره از پيغمبر اکرم: مِنْ أَوْثَقِ عُرَى الْإِيمَانِ أَنْ تُحِبَّ فِي اللَّهِ وَ تُبْغِضَ فِي اللَّهِ. يکي از محکمترين دستآويزهاي ايمان، اين است که براي خدا دوست بداري و براي او دشمن بداري. در منابع خاصّه دارد:«مِن أَوْثَقِ عُرَى الْإِيمَانِ، ولي در عامّه نقل مي‏کنند: «إنَّ أَوْثَقِ عُرَى الإسلام أَنْ تُحِبَّ فِي اللَّهِ وَ تُبْغِضَ فِي اللَّهِ . مضمونها يکي است. اختلاف شان فقط در همين يک کلمه است. هر دو هم روايت را از پيغمبر نقل ميکنند. تمام شد. تعبر ديگري هست از پيغمبر اکرم هست که فرمودند: الْحُبُّ فِي اللَّهِ فَرِيضَهٌٌ وَ الْبُغْضُ فِي اللَّهِ فَرِيضَهٌ. يعني بر روي دوستي براي خدا و دشمني براي او تأکيد شده است.

سایت رسمی آيه الله العظمي حاج آقا مجتبي تهراني

مطالب مشابه