آيا افرادي كه نماز را فقط به خاطر رفع تكليف خوانده اند، در قيامت نمازشان مورد قبول واقع مي شود؟

آيا افرادي كه نماز را فقط به خاطر رفع تكليف خوانده اند، در قيامت نمازشان مورد قبول واقع مي شود؟

آيا افرادي كه نماز را فقط به خاطر رفع تكليف خوانده اند، در قيامت نمازشان مورد قبول واقع مي شود؟

نماز نور ديدة پيامبر[1] ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و موجب تقرّب پرهيزكاران[2] و بهترين تكليفي است كه وضع شده است[3] و از بهترين و برترين كارها[4] و ستون دين بوده[5] که اقامه آن موجب دوري و پرهيز انسان از فحشاء و منكر مي باشد.[6] منظور از خواندن نماز فقط به خاطر رفع «تكليف» اين است که ، شخصي اعتقاد به نماز و وجوب آن دارد ولي به عللي ، از جمله تنبلي و بي حوصلگي به آن محبتي ندارد و فقط از ترس عقاب و براي رفع تکليف آن را به جاي مي آورد.
نماز چنين شخصي (اگر شرايط ديگر صحّت را داشته باشد) از نظر ظاهري صحيح بوده و نيازي به قضا (از نظر فقهي) ندارد. و نماز اين شخصي از نظر ظاهري مورد قبول واقع مي شود.[7] منتهي بايد توجه داشت كه نماز ظاهري دارد و باطني و آنچه منظور اصلي پروردگار متعال و باعث قرب الي الله مي شود باطن و حقيقت نماز است.[8] و هر يك اثر مخصوص به خود را دارند.
اثر خواندن ظاهر نماز (با شرايطي كه در فقه و توضيح المسائل آمده است)، اسقاط تكليف و نجات از عذاب است. اما اثرات باطني نماز (كه مقصود اصلي هستند) بالاتر و عميق تر است. از جمله: پاداش و ثوابهاي اخروي و دنيوي، رسيدن به مقامات معنوي، تقرّب به خدا، دوري از گناهان بزرگ، برپايي خيمة دين.[9] بنابراين شخصي كه فقط به جنبة ظاهري و مقدار فقهي نماز اكتفا مي كند، نبايد انتظار داشته باشد كه از آثار و فوائد دنيوي و آخروي آن مانند مصون بودن از گناهان و يا پاک شدن از آلودگي هاي گناه و جايگاه والاي مصليين در بهشت برخوردار باشد.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. صلاة الخاشعين، آيت الله دستغيب، دفتر انتشارات اسلامي.
2. پرتوي از اسرار نماز، محسن قرائتي، مركز فرهنگي درسهايي از قرآن.

پي نوشت ها:
[1] . ر.ك: محمدي ري شهري، محمد، ترجمة ميزان الحكمه، مترجم: حميدرضا شيخي، دارالحديث، چاپ اول، 1377 هـ ش، ج 7، ص 3093، ح 10535.
[2] . ر.ك: همان، ص 3094، ح 10537.
[3] . ر.ك: همان، ص 3094، ح 10541.
[4] . ر.ك: همان، ح 10544.
[5] . ر.ك: همان، ح 10546.
[6] . ر.ك: همان، ص 3096، ح 10551.
[7] . ر.ك: دستغيب، گناهان كبيره، انتشارات جهان، چاپ ششم، ج 2، ص 205.
[8] . ر.ك: جوادي آملي، عبدالله، تفسير تسنيم، انتشارات اسراء، چاپ سوم، 1381، ج 2، ص 165؛ و ر.ك: ملكي، جواد، اسرار الصلوة، پيام آزادي، مترجم: رجب زاده، چاپ چهارم، 1372، ص 297.
[9] . ر.ك: تفسير تسنيم، همان، ص 166.

مطالب مشابه