چكيده مباحث نظري در جامعه شناسي همواره به رابطه عقل و تجربه توجه كرده اند. مطالعات ديني نيز از توجه به اين رابطه بركنار نبوده اند. اما در اين مطالعات نوعي نگراني از نتيجة برقراري اين ارتباط به چشم مي خورد. كتاب نهج البلاغه توجه به رابطة عقل و تجربه را در مضامين خود نشان ...
حكمت عملي فرازهاي بسياري در نهج البلاغه وجود دارند كه بر بُعد حكمت عملي عقل انساني تاكيد مي كنند. تفكر دربارة تجربه هاي اجتماعي از اين منظر نيز اهميت فراوان دارد، بلكه مي توان گفت كه اين فرايند تنها شيوه اي است كه مي توان بوسيله آن مظاهر تجربه هاي اجتماعي را فهميد و در ...
نويسنده: استاد عبدالرحمن وائلي 3- واقعيت و تجربه جمله ارسطو كه مي گويد: «انسان موجودي مدني الطبع است» به خوبي فهميده نمي شود مگر اينكه اينگونه ترجمه شود كه «انسان جامعه را بوجود مي آورد» يعني جامعه نتيجة طبيعي رفتار طبيعي انسان است، زيرا رابطة ملكيت بين انسان و نتيجه هايي كه از اعمالش به ...
چكيده اين مقاله در سال (1368)توسط حضرت آيت الله هاشمي رفسنجاني به كنگره ي چهارم نهج البلاغه ارائه شده است. مقاله حاضر با توجه به عهدنامه مالك اشتر به تفصيل سيره ي سياسي امام علي (ع) را تبيين كرده است. مطالبي كه در اين مقاله مورد بحث و بررسي و تحليل قرار گرفته به شرح ...
4- اخلاق حاكم اميرمؤمنان (ع) بهترين نوع برخورد ولات با مردم را برخوردهاي محبت آميز و دوستانه و بر اساس اعتماد و دور از خشونت مي داند، اغماض و عفو را بر انتقام و كيفر مقدم مي دارد. سوء ظن را روا نمي دارد و مي خواهد كه به مردم اعتماد كنند و از تجسس ...
6- احترام به سنتها امام (ع) براي حفظ و احترام به افكار عمومي و احساسات مردم، به مالك اشتر دستور مي دهد كه نسبت به سنت هاي جامع اسلامي- كه ضرري متوجه مردم نمي كند- احترام بگذارد و بدون جهت در صدد تغيير سنت ها برنيايد. البته بطور كلي نظر اسلام درباره ي سنتها اين ...
9-پاکسازي و مخصوصاً تذكر مي دهد اينگونه افراد كه معمولاً سابقه ي حاشيه نشيني حكومتهاي فاسد و شرور گذشته، خود را به حكام نزديك مي كنند و حكام جديد نيز تحت تاثير ابهت حكومت و مسئوليت، خيال مي كنند كه نياز به تخصص و فن آنها دارند و آنها را مي پذيرند و گرفتار آنها ...
بسياري از مفسران تعريفي براي تفسير ارائه ندادهاند[1] و گويا آن را به وضوح معناي متبادر عرفياش واگذاشتهاند؛ ولي در عين حال، تعريفهاي مختلفي در مقدمه برخي از تفاسير و آثار دانشمندان علوم قرآن و كتاب شناسان اسلامي به چشم ميخورد كه در دستهاي از آن تعاريف، تفسير «به عنوان كاري كه مفسّر در مورد ...
مقصود از عنوان فوق، آن است كه آيا فهم و تفسير قرآن كريم[1]، ويژه پيامبر (ص) و امامان معصوم (ع) است، يا آنكه ديگران نيز به فراخور تواناييهاي خويش و با شرايط معيني توان فهم و تفسير آيات را داردند (امكان تفسير)، و در صورت دوم، آيا اقدام به تفسير آيات از نظر شرعي جايز ...
از دير زماني تفسير قرآن رواج داشته و با شيوههاي مختلفي انجام ميگرفته است. جمعي در تفسير آيات كريمه به گردآوري رواياتي كه به نحوي مربوط به مفاد آيات بوده، بسنده نمودهاند و تفسير آنان «تفسير روايي» ناميده شده است[1]. گرايش غالب عدّهاي ديگر در تفسير، توضيح مفاهيم كلمات و بيان نكات ادبي مربوط به ...
مقدمه: قرآن كتاب آسماني و نازل شده از طرف خداست و در عين حال به زبان عربي و به طبق قواعد دستوري آن نازل شده است پس براي فهم قرآن و بيان مقاصد آن لازم است شرايطي را رعايت كنيم، كه اين شرايط دو دسته است: الف) شرايط مربوط به شخص تفسير كننده قرآن. ب) ...
قرآن نخستين و مهمترين منبع تفسير است. چنان كه در بحث از قواعد تفسير گذشت، منبع بودن قرآن، علاوه بر آن كه مقتضاي روش عقلايي مجاوره است، در آيات قرآن و روايات هم بر آن تأكيد شده است و بهرهگيري از آن در تفسير، روش تفسيري اهلبيت به شمار آمده است[1]. پيشينه مراجعه به قرآن ...