منبع از ريشه «النَّبْع» (جوشش آب) به معناي جايي است كه چشمه از آن مي‌جوشد و منابع آب محل‌هاي خارج شدن آن از زمين است[1]. سرچشمه و منشأ هر چيزي را نيز منبع آن مي‌گويند[2]. منابع تفسير، به اموري اطلاق مي‌شود كه اطلاعات و داده‌هايي كه با مفاد آيه يا آيه‌هايي تناسب محتوايي دارد در ...

از آن‌جا كه برخي آيه‌هاي قرآن در ارتباط با حوادث گذشته، به ويژه درباره تحولات عصر نزول است، ضرورت آگاهي از تاريخ براي فهم آيه‌هاي ياد شده انكار نشدني است و به همين جهت، همان روزهاي نخستينِ نزول آيه‌ها، سبب نزول نيز در كنار آن دهان به دهان نقل مي‌شد. سبب نزول چيزي جز شرايط ...

علم تفسير هم مانند علوم ديگر، از قواعدي ويژه تبعيّت مي‎كند كه رعايت آن براي استنباط صحيح مرادالهي و كاهش خطاي در تفسير، ضروري است. براي رعايت قواعد ياد شده، مفسّر بايد از علومي برخوردار باشد كه در پرتو آن، توانمندي لازم را براي تفسير قرآن بر طبق آن قواعد به دست آورد. بر اين ...

كلمه تأويل هفده بار در قرآن كريم استعمال شده است. دوازده بار در مورد غير قرآن و پنج بار (دوبار به طور يقين و به اتفاق مفسران و سه بار به حسب ظاهر و به نظر مشهور) در مورد قرآن به كار رفته است و از آن دوازده مورد، چهار بار در حال اضافه به ...

قرآن شگفت‎ترين كتاب و بزرگترين معجزه تاريخ است كه از آغاز جهان هستي تاكنون بي‎نظير مانده و خواهد ماند. ضرورت تفسير قرآن را مي‎توان در چند امر دانست: الف) قرآن در بردارنده حقايق بزرگ از عالم غيب براي عالم محسوس و ماده است كه رسيدن به آنها نيازمند تفسير و تبيين است عميق بودن معاني ...

اشاره در بسياري از تفاسير، به ويژه تفسيرهاي روايي اهل سنّت، روايات فراواني در زمينه‌ي تاريخ و سرگذشت پيامبران پيشين و نيز اعتقادات و معارف ديني نقل شده كه سرمنشأ بسياري از آنها خرافات و داستان‌هاي ساختگي اهل كتاب است. اين روايات كه به «اسرائيليات» شهرت يافته، بيش‌تر از طريق عالمان نومسلمان اهل كتاب به ...