چكيده گستره و تسلط فرهنگ و تمدن غرب بر مشرق زمين و انفعال و تاثيرپذيرى برخى از مشرق زمينيان، بحث و كاوش در اين باره را ضرورى مىسازد . به علاوه نسبت ميان فرهنگ اسلامى و فرهنگ مدرن و سازگارى يا تضاد و ناسازگارى ميان آن دو، شناخت مؤلفههاى جهانبينى مدرن را براى مسلمانان امرى ...
مطالب موجود در دسته بندی "کلام جدید"
سیمای جهانی شدن اسلامی
چكيده على رغم گذشتبيش از يك دهه از زايش و رويش پديده جهانىشدن (Globalization) يا در واقع، جهانىسازى (Globalism) ، هنوز زواياى مختلف آن در هالهاى از ابهام و ترديد قرار دارد كه سؤالهايى را برمىانگيزد; از جمله، جهانىشدن به چه معناست؟ و تاريخ پيدايش اصطلاح جهانىشدن يا جهانىسازى و پيشينه رويكرد و گرايش به ...
علم و دین
علم و عالمان در هر جامعه و مركز علمى، تابعيتى از هويت فرهنگى آن جامعه و مركزند و اصولا مؤسسه هاى آموزشى و پژوهشى، طبق فرهنگ و ايدئولوژى، اقدام به برنامه ريزى و سامان دهى مى كنند و اين تصور كه از طريق نظام آموزشى غربى مى توان به اهداف اسلامى دست يافت، ادعايى فريب ...
ایمان دینی
آيا عقل در قلمرو دين جايي دارد؟ جايگاه و نقش آن در قلمرو دين چيست؟ آيا نقش عقل صرفاً در مقام تعليم و فهم گزارههاي ديني است، يا عقل در مقام تبيين و تعليل نيز نقش دارد؟ نقش ايمان در دين چيست؟ فرآيند ايمانآوردن داراي چه مراحلي است؟ آيا ايمان متكي بر عقل است يا ...
چیستی دین
مفاهيم نظرى، به ويژه مفاهيمى كه با انسان ارتباط دارند، به طور عمده در معركه ى آرا قرار مى گيرند; مفهوم دين نيز از اين وضعيت مستثنا نيست; به همين دليل، همواره در ميدان نظرات مختلف قرار داشته است و تاكنون به توافق مشترك تحويل نيافته است; البتّه اين پيچيدگى بدان معنا نيست كه انسان ...
انسان شناسی دینی
انسان شناسي دغدغه ديرين انسان است. زيرا هر انساني دست كم با خود روبرو است و درباره خود ميانديشد و تلاش ميكند خود را بشناسد. شناخت انسان از منظر دين مي تواند پاسخي در خور به اين نياز دائمي بشر ارائه دهد. موضوع انسان از منظر دين را ميتوان از دو مسير مطالعه كرد. يكي ...
آسيبشناسی دين پژوهی معاصر
آسيبشناسي يا پاتولوژي ابتدا در علوم طبيعي مطرح گرديد و به عملي اطلاق ميشد كه به دنبال مطالعة آسيبها و بيماريها و بينظميها و عوامل اختلال در ارگانيسم بدن به منظور درمان آنان بود. بعدها آسيبشناسي در علوم اجتماعي هم كاربرد پيدا كرد چون در قرن نوزدهم به دنبال مقايسه جسم انسان و پيكره اجتماع، ...
علم الهی و اختیار آدمی
مقدمه يكي از مسائل عميق و پيچيده فلسفي، كه از يك سو با خداشناسي و از سوي ديگر با انسانشناسي پيوند مييابد، مسأله سازگاري علم الهي با اختيار انسان است. علم الهي، در نظر غالب متألّهان، علمي نامحدود است و خداوند ذاتي است آگاه به همه امور كه نه تنها به امور گذشته و حال، ...
معجزه
مقدمه توجه انسانها به معجزه به عنوان پديدهاي غير عادي و دلالت آن، بويژه بر صدق مدعاي آورندهاش، به زمان صدور معجزات به دست پيامبران الهي _ عليهم السلام _ باز ميگردد. از قرآن كريم چنين برميآيد كه مردم از پيامبران خويش كه مدعي نبوت الهي بودهاند، نشانه خدايي ميطلبيدهاند و در مواردي كه اين ...
سکولاریسم
1. واژه شناسي و تعريف واژه سكولاريسم[1] برگرفته از واژة لاتيني secularis، مشتق از seculum به معناي «نيا» يا «گيتي» در برابر «مينو» است. و مفهوم كلاسيكِ مسيحيِ آن نقطة مقابل ابديّت و الوهيّت است. سكولار يعني آن چه به اين جهان تعلّق دارد و به همان اندازه از خداوند و الوهيّت دور است. و ...
دین و عدالت اجتماعی
مقدمه شايد عنوان مقاله را بارها شنيده و در اين باره مطالبي خوانده باشيد. از آن جا كه درباره پياده كردن نظام اسلامي و مشكلات تئوريك و عملي آن بسيار سخن گفته شده، طبعاً مقولهي عدالت اجتماعي نيز مورد توجه و بحث قرار گرفته است. اما جاي تأمل است كه اين بحث از مطالعهاي عميق ...
دین و اخلاق
دين در ابعاد گوناگوني همچون پيريزي نظام ارزشي، فراهم آوردن ضمانت اجرايي و تقويت انگيزه دروني به ياري اخلاق ميشتابد و آدميان را به تهذيب و تزكيه روحي فرا ميخواند. پيوند دين و اخلاق از زواياي گوناگوني قابل بررسي است و نويسنده در اين نوشتار به نقد ديدگاهي پرداخته كه از تقابل دين و اخلاق ...