بحث در مورد خاستگاه و منشأ دين همچون بسياري ديگر از مباحث فلسفه دين و الهيات جديد، از تشكيكها و پرسشهاي انسان دوره جديد در مورد دين و باورهاي ديني زاده شده است. تلاش اصلي بيشتر شخصيتهايي كه در اين زمينه نظريه پردازي كردهاند پاسخ به معمايي خود ساخته است. آنها از سويي بر اساس ...
تاريخچه تا قبل از قرن هجدهم، عقل گرايي و تكيه بر تواناييهاي عقل در عرصة شناخت و اثبات وجود خداوند، مهم ترين انديشه در مغرب زمين بود و تمام تلاش انديشه مندان مصروف براهين عقلي اثبات وجود خداوند مي شد؛ اما در اواخر قرن هجدهم عقل گرايي از سوي بسياري از انديشه مندان نفي شد ...
يكي از پرسش هاي ديرين در علم كلام و الهيات، چگونگي فهم و تحليلِ معاني اوصافي است كه بين انسان و خدا مشترك بوده و يا به موجودات جسماني نسبت داده مي شود. آيا اين اوصاف، معاني عادي و متعارف دارند و با معاني انساني به خداوند حمل مي شوند؟ يا اين كه واجد معناي ...
از آن جهت كه بحث هاى معرفت شناسى دينى، نوعى تازگى در اين ديار دارد، لازم است در آغاز، به توضيح و تبيين بعضى از اصطلاحات و يا به تعبير ديگر به ذكر پاره اى از مبادى تصورى و تصديقى آن مانند مفاهيم معرفت شناسى، معرفت دينى، متد و روش معرفت شناسى و مفهوم دين ...
چگونگى خلقت انسان از زمره ى مسائل ديرين و باستانى است كه شايد از زمان پيدايش انسان مورد بحث و بررسى قرار گرفته است. با نگاهى كوتاه به كتاب هاى آسمانى اديانى چون يهود، مسيحيت و اسلام، قدمت اين بحث به خوبى نمايان مى شود. آن چه در اين نوشتار آمده است، تطبيقى ميان آيات ...
چكيده اثباتپذيرى گزارههاى دينى، يكى از مسائل چالش برانگيز در فلسفه دين و معرفتشناسى دينى است كه در باب صدق و توجيه باورهاى دينى جستوجو مىكند. در آغاز مقاله، مبادى تصوّرى مسأله يعنى دين، گزارههاى دينى و اثباتپذيرى، تبيين، و ديدگاههاى فيدئيزم، پوزيتوسيم منطقى، نسبىگرايى و معرفتشناسى اصلاح شده، به اختصار معرفى و نقد شده ...
آيا عقل در قلمرو دين جايي دارد؟ جايگاه و نقش آن در قلمرو دين چيست؟ آيا نقش عقل صرفاً در مقام تعليم و فهم گزارههاي ديني است، يا عقل در مقام تبيين و تعليل نيز نقش دارد؟ نقش ايمان در دين چيست؟ فرآيند ايمانآوردن داراي چه مراحلي است؟ آيا ايمان متكي بر عقل است يا ...
يكى از مسائل جديد كلامى كه به عنوان روشى براى پاسخ يابى به مسئله ى انتظار بشر از دين و گستره ى شريعت به كار مى رود، مسئله ى كاركردهاى دين است. قبل از آن كه به تبيين كاركردها، آثار و خدمات دين بپردازيم، توجه به نكات مقدماتى ذيل ضرورت دارد: كاركردهاى دين در كلام ...
مراد از دين ـ در اين نوشتار – متون مقدس دينى است و منظور از قرائت هاى مختلف از دين، برداشت هاى متفاوت از متون دينى مانند قرآن و سنّت در اسلام، عهدين در مسيحيت، عهد عتيق و تلمود در يهود، اوپانيشادها در هندو، اوستا در زردشت و…. البتّه بايد توجه داشت كه مراد از ...
درآمد نوگرايى، سؤالات و پرسشهاى مختلفى را فراروى انسان ديندار قرار داد و مشكلات و شبهات بسيارى را براى دين و ديندارى به ارمغان آورد. اين پرسشها و شبهات، موجب رشد و شكوفايى انديشه دينى در عرصههاى گوناگون و پديد آمدن شاخههاى مختلف در حوزه دين شد. دينپژوهى در اين دوره پا به عرصه جديدى ...