مقدمه دين مقدس اسلام بهرهبرداري مشروع از نعمتهاي الهي و زيبايي هاي زندگي را مباح و روا و اسراف و زيادهروي را حرام و ناروا ميداند و اين بدان جهت است كه مسلمان به تناسب امكانات و توانايي و كارآيي خود، در برابر جامعه مسؤوليت دارد. در اين صورت فرد اسرافكار قهرا از اجراي مسؤوليت ...
دسته بندی های موجود در بخش"قرآن شناسی"
مطالب موجود در بخش "قرآن شناسی"
نفاق در قرآن
يكي از مسائل مهمي كه در سورههاي مختلفي از قرآن مورد بحث قرار گرفته است، مسأله «نفاق» است و قرآن از گروهي به نام «منافقين» ياد ميكند كه ما در فارسي از آن به «دورو» يا «دو چهره» تعبير ميكنيم. اين گروه كه نه اخلاص و شهامت براي ايمان آوردن داشتند و نه قدرت و ...
شهوت پرستي و عفاف در قرآن
«شهوت» در لغت داراي مفهوم عامي است كه به هرگونه خواهش نفس و ميل و رغبتبه لذات مادي اطلاق ميشود; گاهي علاقه شديد به يك امر مادي را نيز شهوت ميگويند. مفهوم شهوت، علاوه بر مفهوم عام، در خصوص «شهوت جنسي» نيز به كار رفته است. واژه «شهوت» در قرآن كريم هم به معني عام ...
پندارگرايي در قرآن
زندگي پنداري يكي از موانع سير انسان به سوي خدا، پندارگرايي و گمان باطل است؛ چنانكه ازمهمترين علل و اسباب طهارت روح و صعود آن به سوي حق، معرفت صحيحاست. فرق عارف با پندارگراي غافل در اين است كه عارف، خود را درمشهد و محضر خداي عليم قدير حكيم مييابد، چنانكه هر موجودي را مظهراوميداند ...
هوس مداري و خودبيني در قرآن
جهاد اصغر، مقدمه جهاد اكبر بدترين دشمن سعادت و رستگاري آدمي، نفس خودبين و هوسمدار اوست: «أعدي عدوك، نفسك التي بين جنبيك»[1] و انسان سالك براي دستيابي به مقصد بايد اين مانع بزرگ راه سير و سلوك را از ميان بردارد . اميرالمؤمنين – عليهالسلام- ستيز با هواي نفس را رأس هرم دين معرفي ميكند: ...
از خود بيگانگي در قرآن
مفهوم از خودبيگانگي، كه در زبان انگليسي با واژه Alienation از آن ياد ميشود، مفهومي جامعهشناختي، روانشناختي، انسانشناختي، فلسفي و حتي مفهومي ارزشي و اخلاقي است كه در اكثر علوم انساني جديد از آن سخن به ميان آمده است. دائره اين مفهوم گاه آن قدر توسعه مييابد كه شامل انسان نابسامان يا آنوميك دوركيم، دوگانگي ...
آرزوهاي دراز (طول امل) در قرآن
«طول امل» و به تعبير ديگر «آرزوهاي دور و دراز» از مهمترين رذايل اخلاقي است كه انسان را به انواع گناهان آلوده ميكند، از خدا دور ميسازد، به شيطان نزديك ميكند و گرفتار عواقب خطرناكي ميسازد. البته اصل «آرزو» و «اميد» نه تنها مذموم و نكوهيده نيست، بلكه نقش بسيار مهمي در حركت چرخهاي زندگي ...
حبّ دنيا در قرآن
يكي از ريشه هاي «حرص» دلباختگي و دلدادگي در برابر زرق و برق دنياست. هنگامي كه آتش سوزان اين عشق در درون جان انسان زبانه مي كشد او را به سوي حرص و ولع نسبت به مواهب دنياي مادّي مي كشاند، مانند: ساير عشّاق بي قرار كه فارغ از هرگونه فكر منطقي پيوسته دست و ...
غفلت در قرآن
«غفلت» داراي مفهوم وسيع و گسترده اي است كه هرگونه بي خبري از شرايط زمان و مكاني (كه انسان در آن زندگي مي كند) و از واقعيت هاي فعلي و آينده و گذشته خويش و از صفات و اعمال خود و از پيامها و آيات حق و همچنين هشدارهايي كه حوادث تلخ و شيرين زندگي، ...
مال حلال و حرام در قرآن
مقدمه: بخش مهمي از اخلاق اسلامي بر محور امور مالي شكل ميگيرد. اين بخش از يك سو، با مسائل حقوقي ارتباط دارد و از سوي ديگر، با مسايل اقتصادي، و نيز با مسايل سياسي و بين المللي هم بي ارتباط نيست. با اين همه ما در اين جا فقط به ارزش اخلاقي آنها توجه ميكنيم. ...
سعادت و لذت در قرآن
يكي از مباحث مهم علم اخلاق مقوله سعادت و لذت است و اينكه سعادت چيست؟ و لذت كدام است مقولهاي است كه ذهن علماي اخلاق را به خود مشغول داشته است. در اين نوشته به تعريف سعادت و لذت از منظر قرآن پرداخته ميشود. در توضيح مفهوم سعادت، ميتوان گفت: سعادت و لذت خيلي به ...
حق و باطل در قرآن
از مباحث مهم جهان بيني، بحث حق و باطل است. اين بحث كه در قرآن نيز به كرات از آن سخن به ميان آمده است، در دو قلمرو مورد توجه و برسي قرار مي گيرد: 1. در جهان بيني 2. در جامعه و تاريخ اين مقاله بيشتر به قسمت دوم توجه دارد هر چند كه ...