چکیده مباحث نظری در جامعه شناسی همواره به رابطه عقل و تجربه توجه کرده اند. مطالعات دینی نیز از توجه به این رابطه برکنار نبوده اند. اما در این مطالعات نوعی نگرانی از نتیجه برقراری این ارتباط به چشم می خورد. کتاب نهج البلاغه توجه به رابطه عقل و تجربه را در مضامین خود نشان ...
حکمت عملی فرازهای بسیاری در نهج البلاغه وجود دارند که بر بُعد حکمت عملی عقل انسانی تاکید می کنند. تفکر درباره تجربه های اجتماعی از این منظر نیز اهمیت فراوان دارد، بلکه می توان گفت که این فرایند تنها شیوه ای است که می توان بوسیله آن مظاهر تجربه های اجتماعی را فهمید و در ...
نویسنده: استاد عبدالرحمن وائلی 3- واقعیت و تجربه جمله ارسطو که می گوید: «انسان موجودی مدنی الطبع است» به خوبی فهمیده نمی شود مگر اینکه اینگونه ترجمه شود که «انسان جامعه را بوجود می آورد» یعنی جامعه نتیجه طبیعی رفتار طبیعی انسان است، زیرا رابطه ملکیت بین انسان و نتیجه هایی که از اعمالش به ...
چکیده این مقاله در سال (1368)توسط حضرت آیت الله هاشمی رفسنجانی به کنگره ی چهارم نهج البلاغه ارائه شده است. مقاله حاضر با توجه به عهدنامه مالک اشتر به تفصیل سیره ی سیاسی امام علی (ع) را تبیین کرده است. مطالبی که در این مقاله مورد بحث و بررسی و تحلیل قرار گرفته به شرح ...
4- اخلاق حاکم امیرمؤمنان (ع) بهترین نوع برخورد ولات با مردم را برخوردهای محبت آمیز و دوستانه و بر اساس اعتماد و دور از خشونت می داند، اغماض و عفو را بر انتقام و کیفر مقدم می دارد. سوء ظن را روا نمی دارد و می خواهد که به مردم اعتماد کنند و از تجسس ...
6- احترام به سنتها امام (ع) برای حفظ و احترام به افکار عمومی و احساسات مردم، به مالک اشتر دستور می دهد که نسبت به سنت های جامع اسلامی- که ضرری متوجه مردم نمی کند- احترام بگذارد و بدون جهت در صدد تغییر سنت ها برنیاید. البته بطور کلی نظر اسلام درباره ی سنتها این ...
9-پاکسازی و مخصوصاً تذکر می دهد اینگونه افراد که معمولاً سابقه ی حاشیه نشینی حکومتهای فاسد و شرور گذشته، خود را به حکام نزدیک می کنند و حکام جدید نیز تحت تاثیر ابهت حکومت و مسئولیت، خیال می کنند که نیاز به تخصص و فن آنها دارند و آنها را می پذیرند و گرفتار آنها ...
بسیاری از مفسران تعریفی برای تفسیر ارائه ندادهاند[1] و گویا آن را به وضوح معنای متبادر عرفیاش واگذاشتهاند؛ ولی در عین حال، تعریفهای مختلفی در مقدمه برخی از تفاسیر و آثار دانشمندان علوم قرآن و کتاب شناسان اسلامی به چشم میخورد که در دستهای از آن تعاریف، تفسیر «به عنوان کاری که مفسّر در مورد ...
مقصود از عنوان فوق، آن است که آیا فهم و تفسیر قرآن کریم[1]، ویژه پیامبر (ص) و امامان معصوم (ع) است، یا آنکه دیگران نیز به فراخور تواناییهای خویش و با شرایط معینی توان فهم و تفسیر آیات را داردند (امکان تفسیر)، و در صورت دوم، آیا اقدام به تفسیر آیات از نظر شرعی جایز ...
از دیر زمانی تفسیر قرآن رواج داشته و با شیوههای مختلفی انجام میگرفته است. جمعی در تفسیر آیات کریمه به گردآوری روایاتی که به نحوی مربوط به مفاد آیات بوده، بسنده نمودهاند و تفسیر آنان «تفسیر روایی» نامیده شده است[1]. گرایش غالب عدّهای دیگر در تفسیر، توضیح مفاهیم کلمات و بیان نکات ادبی مربوط به ...
مقدمه: قرآن کتاب آسمانی و نازل شده از طرف خداست و در عین حال به زبان عربی و به طبق قواعد دستوری آن نازل شده است پس برای فهم قرآن و بیان مقاصد آن لازم است شرایطی را رعایت کنیم، که این شرایط دو دسته است: الف) شرایط مربوط به شخص تفسیر کننده قرآن. ب) ...
قرآن نخستین و مهمترین منبع تفسیر است. چنان که در بحث از قواعد تفسیر گذشت، منبع بودن قرآن، علاوه بر آن که مقتضای روش عقلایی مجاوره است، در آیات قرآن و روایات هم بر آن تأکید شده است و بهرهگیری از آن در تفسیر، روش تفسیری اهلبیت به شمار آمده است[1]. پیشینه مراجعه به قرآن ...