نویسنده: دکتر ابراهیم اقبالی استادیار دانشگاه محقق اردبیلی چکیده در این مقاله، جنبه ادبی شخصیت بی همتای حضرت مولی الموحّدین، علی- علیه السلام- در هفت محور بررسی شده است: 1- شاعری آن حضرت. 2- نقد ادبی و نظرات فنّی مولانا در شعر و ادب. 3- بیان شاعرانه آن حضرت در نهج البلاغه. 4- استفاده مولی ...
نویسنده: دکتر ابراهیم اقبالی استادیار دانشگاه محقق اردبیلی «اشعار نهج البلاغه» 1. شتّانَ ما یَومی عَلی کورِها و یَومُ حیّانَ اخی جابِرٍ (1) «چه فرقهاست میان این روز من [که] بر پشت شتر [در بیابانهای بی آب و علف سرگردانم] و روز حیّان- برادر جابر- [که آسوده در خانه خنک نشسته است]». این بیت، از ...
نویسنده: منصور بخششی کارشناس ارشد علوم قرآنی چکیده قرآن، یگانه معجزه ماندگار بشریت است که بر زبان انسان عالم کون و مکان جاری گشت و قلبها را متحول و مجذوب خود ساخت و اعتراف دوست و دشمن را به اعجاز خود واداشت. پس از کلام وحی، تنها کلامی که توانست مافوق کلام خلق و مادون ...
نویسنده: منصور بخششی کارشناس ارشد علوم قرآنی بخش دوم اعجاز قرآن امروزه در سه بعد، مهمّ و اساسی مطرح است: (1) اعجاز بیانی، اعجاز علمی و اعجاز تشریعی. “اعجاز بیانی” بیشتر به جنبه های لفظی و ظرافتها و نکته های بلاغی نظر دارد. “اعجاز علمی” اشاراتی گذراست به برخی از اسرار طبیعت، و به گونه ...
نویسنده: منصور بخششی کارشناس ارشد علوم قرآنی ایجاز یکی از صنایع ادبی قرآن کریم که بر کلام امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه اثرگذار بوده، صنعت ایجاز است که از آن به اختصار در چهار قسمت بحث می شود: الف- تعریف ایجاز: ایجاز یعنی ادا نمودن مقصود با کمترین عبارات متعارفه، که لفظ اندک بود و ...
نویسنده: دکتر جلیل تجلیل استاد دانشگاه تهران چکیده جست و جو در تصاویر بلاغی نهج البلاغه، از دلرباترین تحقیقات ادبی و زیباشناسی ادب اسلامی و ایرانی به شمار می رود. در این مقاله، به گونه ایجاز، به بخشی از این زمینه دلربا پرداخته می شود و نمونه هایی از تشبیه مرکّب و تناسی تشبیه و ...
نویسنده: دکتر محسن راثی دانشیار دانشگاه شهید بهشتی چکیده این مقاله، اشارتی موجز و مختصر است به جلوه های تابناک فضیلت نادر و یگانه امام علی در باب بلاغت و فصاحت. ابعاد فضایل گسترده و بیکران امام، زاید الوصف است و هرچه گفته اند و نوشته اند، اندکی از بسیار و مشتی از خروار. او ...
نویسنده: طیبه یوسفی کارشناس ارشد زبان و ادبیات عرب چکیده شکّی نیست که کلام گوهربار حضرت علی (ع) در نهج البلاغه، از گنجینه لغوی بالایی برخوردار است و اگر آن را غنی ترین و فصیح ترین کلام از جنبه لغوی، بعد از کلام خدا و رسولش (ص)، به شمار آوریم، سخنی به گزافه نگفته ...
نویسنده: طیبه یوسفی کارشناس ارشد زبان و ادبیات عرب 4- ابن ابی الحدید (ولادت. 656ه.ق) شرح ابن ابی الحدید بر نهج البلاغه، شرحی تاریخی است، نه لغوی و بلاغی. بنابراین او در مقدّمه شرح خود، از فصاحت و بلاغت سخن به میان نیاورده، و در نتیجه از ترادف نیز بحث نکرده است. امّا در ...
خلاصه سخنرانی مرحوم علامه محمدتقی جعفری امیرالمؤمنین علی – علیه السّلام- در سخنان مبارکش، چه آن سخنانی که در نهج البلاغه جمع آوری شده و چه در منابع دیگر، با طرق گوناگونی مردم را با واقعیات آشنا ساخته و تحریک به پیمودن مسیر کمالات فرموده است. و چون در این خطبه مبارکه انواعی از طرق ...
مبانی توصیف (تعریف) در نهج البلاغه در سخنان امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه، چهار نوع توصیف دیده می شود: الف) توصیف منطقی. ب)توصیف به وسیله معلول یا نتیجه. ج) توصیف تنبیهی و توجیهی برای شناخت حقایق. د) توصیف ارزشی. الف) توصیف منطقی: منظور از توصیف منطقی، تعریف به اصطلاح منطقی رسمی نیست که عبارت از ...
خلاصه سخنرانی مرحوم علامه محمدتقی جعفری مبانی استدلال در نهج البلاغه منظور از استدلال، ارائه واقعیات و توجیه انسانها به سوی آنهاست؛ خواه قابل بیان با اشکال قیاسی و استقرائی و تمثیلی بوده باشد و خواه از ارجاع به دریافتهای شخصی حاصل شود. توجیهات یا استدلالهای هفتگانه عبارتند از: 1- استدلال ریاضی-عینی. 2- استدلال استقرائی. ...