چكيده: روش محبت يكي از روش هاي عاطفي در تربيت ديني است كه اميرالمومنين علي (ع) آن را بهترين بستر تربيت مي دانستند. بدون شك هيچ روشي چون محبت در تربيت ديني انسان موثر نيست و مفيدترين روش هاي تربيت به نيروي محبت كارآيي پيدا مي كند. جهان آفرينش بر اساس محبت و رحمت سامان ...
نويسندگان: آيت الله احمد بهشتي (1) و پيام صدريه (2) چکيده اين نوشتار در دو بخش درباره ي اخلاق فردي و مديريتي، آن گونه که از نامه هاي نهج البلاغه استفاده مي شود، بحث کرده است. در بخش اول درباره ي درک صحيح از خود، نگاه درست به مسئوليت، آزادگي، زهد، تخلق به فضائل و ...
2. اخلاق سياسي و اداري – درک صحيح از مسئوليت. نگاه اميرالمؤمنين(عليه السلام) به حکومت، با عنوان وظيفه و عهدي که خداوند از علما و دانشمندان گرفته است، معنا مي يابد. اين اصل زماني مجال تحقق مي يابد که به خواست مردم شرايط حکومت توسط امام(عليه السلام) فراهم شد. بنابراين اصل دموکراسي و مردم سالاري ...
– عدالت گرايي، حق گرايي. رفتار امام(عليه السلام) از ابتداي حکومت بر اجراي تام و تمام عدالت و حق بنا نهاده شد. اين سفارش در نامه هاي نهج البلاغه بارها به صورت مستقيم و غير مستقيم به کارگزاران شده است؛ گرچه مردم هم براي برپاداري حق و عدل مخاطب امام(عليه السلام) بوده اند (نک: ن38). ...
– وفاي به عهد. سياست علوي که همراه با ساير برنامه هاي حکومتي طريق حق و عدل را پيش مي گيرد، اقتضا مي کند که هم جانب اسلام و مسلمانان و هم احترام تعهدات و معاهدات را حفظ کند. بنابراين وفا بر تعهدات غير مسلماناني که عهد بسته اند امري واجب تلقي مي شود. دستور ...
چکيده حکمت هفتاد و سه نهج البلاغه به يکي از شرايط مهم امام در مفهوم عام کلمه مي پردازد و آن تقدّم تعليم خويش بر تعليم ديگران است. پاي بندي به اين اصل سبب مي شود در هدايت و راهنمايي ديگران پيش از تعليم گفتاري به وسيله ي کردار و سيره عملي اقدام کنيم. کسي ...
رهيافت اخلاقي برحسب آنچه در قسمت اول مقاله بيان شد به رهيافت تعليم و تربيت نزديک است با اين تفاوت که اولي خاص و دومي فراگيرتر است. در مقاله ي حاضر به نکته چيني از حکمت 73 نهج البلاغه با دو رهيافت اخير مي پردازيم: اصل تقدّم اخلاق درون شخصي بر برون شخصي گفتيم رفتار ...
چکيده مکتب اخلاقي اسلام، در همان قرن نخست، به برکت آيات روشنگر قرآن و سيره ي اخلاقي پيامبر(عليه السلام) و احاديث اخلاقي ايشان، به ويژه احاديث اخلاقي فراوان و کلمات قصار و خطبه هاي اميرالمؤمنين(عليه السلام) و سيره ي اخلاقي ايشان در طول 52 سال پس از پيامبر(صلي الله عليه و آله)، حتي بيش از ...
2. تصحيح مفاهيم و شرايط ارزشمند بودن فضايل اخلاقي همواره تحول هاي عظيم ارزشي و فرهنگي، درگير با مفاهيم ارزشي گذشته بوده است. اگر در شرايط جديد ترسيم دقيق ارزشها صورت نگيرد و مفاهيمي جايگزين مفهوم هاي گذشته نگردد يا مفاهيم قبلي در معرض اصلاح و تجديد نظر قرار نگيرد؛ مفاهيم ارزشي پيشين با همان ...
3. ترجيح اهمّ بر مهم در اخلاق از آن جا که زندگي بشر سرشار از تصادمها و تضادهاي بين موقعيتها و در نتيجه ارزشهاي گوناگون اخلاقي است، بنابراين يک مکتب اخلاقي کامل بايد تکليف پيروانش را هنگام بروز چنين تزاحمها و تضادهايي روشن کند. به عنوان مثال هنگام تعارض بين راستگويي و به تهديد افکندن ...
چکيده شناخت خلق ها و تميز محمود و پسنديده از مذموم و زشت آنها و آراسته شدن به اخلاق پسنديده و نيکو و زائل ساختن اخلاق ناپسند از نظر اميرالمؤمنين در رأس دانش ها قرار دارد. اخلاق نيکو در نظر آن حضرت، به منزله ي برترين همنشين و بالاترين حسب براي انسان است. يکي از ...
عيب پوشي يا سترالعيوب ضد کشف عيوب، پوشيدن و مخفي کردن عيب هاست و آن از شعبه هاي نصيحت است، و حدي براي ثواب آن نيست. چنان که از اخبار فراوان استفاده مي شود، رسول خدا(صلي الله عليه و آله) فرمود: من ستر علي مسلم ستره الله في الدنيا و الاخره؛ هر که برعيب مسلماني ...