1. تسلط بر قرآن و روایات ذیل آیات مفسر قرآن برای تدبّر، نیازمند آگاهیِ وسیع و جزیی از جایگاهِ مباحث و موضوعاتِ مطرح شده در قرآن میباشد از این رو تشخیص آیه از روایت و آگاهی اجمالی بر جایگاه آن در قرآن و حفظ قابلِ توجهِ بسیاری از آیات، علامتِ تسلط بر قرآن میباشد که ...
دسته بندی های موجود در بخش"قرآن شناسی"
مطالب موجود در بخش "قرآن شناسی"
رابطه فکر و قلب با فهم قرآن
«و ننزل من القرآن ما هو شفاء و رحمه للمؤمنین و لایزید الظالمین الاخسارا.»(اسراء82)؛ و ما از قرآن چیزهایی را فرو می فرستیم که شفا و رحمتی (الهی) برای اهل ایمان است و ستمگران را جز زیان نمی افزاید. ای مسلمان تو اگر داری بصر در ضمیر خویش و در قرآن نگر صد جهان تازه ...
فهم قرآن از دیدگاه امام خمینی (ره)
مقدمه آیا قرآن برای همگان قابل فهم استیا فهم آن به امامانعلیهم السلام اختصاص دارد؟ درصورت نخست آیا برای آن حد و مرزی وجود دارد؟ یا حد و مرزی وجود ندارد وهمگان میتوانند به فهم نهایی و جامع و کامل آن دستیابند؟ زمینهها و بسترهایمناسب فهم و استفاده از قرآن کریم و موانع آن و ...
فهم متشابهات در پرتو محکمات
خدای سبحان، آیات قرآن را به دو دستهی «محکمات»و «متشابهات»تقسیم نموده است: «هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ عَلَیْکَ الْکِتابَ مِنْهُ آیاتٌ مُحْکَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْکِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ»[1] اوست خدایی که نازل کرد بر تو قرآن را، که برخی از آیاتش محکمات و امّ الکتاب هستند و برخی دیگر متشابهات. اصل جامع در کلماتی مانند «حکم»، «حکمت»، ...
تعبد و قبول معارف قرآن
معارف والا و ارزشمند قرآن مجید، انواری است الهی که فطرت همگان را به سوی خود فرا میخواند و در دل مؤمنین تأثیر گذار است. همه مسلمین قرآن را به عنوان کلام الهی قبول دارند گرچه درجات ایمان و تعبد به قرآن متفاوت است ولی ایمانی ارزشمند است که انسان مومن پس از شناخت حقانیت ...
شرایط فهم قرآن
بهره گیری عمیق علمی از قرآن کریم و فهمیدن معارف بلند آن، مشروط است به ارتباط و پیوند با معلّم حقیقی قرآن که همانا خداوند بخشنده است «الرَّحْمنُ* عَلَّمَ الْقُرْآنَ»[1] علم قرآن همراه با رحمت خدای سبحان است و رحمت خاصّهی خداوند شامل حال پرهیزکاران میگردد. « وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ یعلمکم الله»[2] قرآن کریم ...
فهم ظاهر و باطن قرآن
قرآن کریم ریسمان الهی است که از مقام «لدن»آویخته شده و مرحلهی نازلهی آن در پوشش لفظ عربی روشن درآمده تا همگان بتوانند پس از تلاوت یا شنیدن، با تعقّل و فکر کردن از آن بهرهمند گردند و همراه با قرآن عروج معنوی یابند «حم* وَ الْکِتابِ الْمُبِینِ* إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِیًّا لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ»[1] قرآن ...
قرآن حقیقتی ذو مراتب
قرآن کریم دربارهی خدای سبحان دو گونه تعبیر دارد؛ گاهی میگوید: «ذلِکُمُ اللَّهُ رَبُّکُمْ»[1] و در این بخش، از کلمهی «ذلک»که برای اشاره به دور بکار میرود، استفاده نموده است و گاه میگوید: «وَ هُوَ مَعَکُمْ أَیْنَما کُنْتُمْ»[2] یا «وَ إِذا سَأَلَکَ عِبادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ»[3] یعنی خدایی که همیشه با همهی انسانهاست، خدایی که ...
فهم قرآن، مقدور همگان
از مباحث گذشته روشن شد که عترت رسول اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ همانند خود آن حضرت، به همهی معارف قرآن و به ظاهر، باطن، تأویل، تنزیل و غیر آن آگاهی جامع و فراگیر دارند. برخی از اخباریین و دیگران خواستهاند از روایاتی مانند: «إنما یعرف القرآن من خُوطب به»[1] استفاده کنند ...
نقش عقل و علم در فهم قرآن
خدای سبحان در زمینهی فهم قرآن میفرماید: «تِلْکَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما یَعْقِلُها إِلاَّ الْعالِمُونَ»[1] در این آیهی کریمه دو پیام اصلی وجود دارد که به خوبی نقش عقل و علم را در فهم قرآن کریم روشن می سازد: نکتهی اوّل آنکه مثلهای قرآن کریم ساده نیست و باید آنها را تعقل کرد و ...
زبان قرآن، آشنای فطرت
چون قرآن مجید به منظور هدایت همگان فرود آمده است، همهی انسانهایی که در پهنهی زمین و گسترهی زمان بسر میبرند، از نور رهنمود آن برخوردار خواهند شد و در فهم معارف قرآن، نه فرهنگ خاصّی معتبر است که بدون آن، رسیدن به اسرار قرآن میسّر نباشد و نه تمدّن مخصوصی مانع است، که با ...
پاکان و فهم باطن قرآن
خدای سبحان فرمود: احاطه به حقیقت و باطن قرآن مقدور غیر پاکان نخواهد بود «لا یَمَسُّهُ إِلاَّ الْمُطَهَّرُونَ»[1] سپس آنان را چنین معرّفی میکند: «إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً»[2] رسول اکرم، علی بن ابی طالب و اهل بیت عصمت و طهارت ـ سلام الله علیهم اجمعین ـ را خدا ...