بررسي و تبيين صفات سلبيه از آن جا كه خداوند واجب الوجود بالذات و وجود صرف و كمال محض است، فاقد هيچ گونه صفت كمالي نيست، بر اين اساس صفات سلبيه در خداوند به معني سلب كمال نخواهد بود. بلكه صفات سلبي خداوند، سلب نقص و فقدان ميباشند. و با توجه به اين كه نقص ...
يكي از صفات كمال خداوند صفت مشيت و اراده است، چنان كه مريد از اسماء الهي به شمار آمده است. در قرآن كريم در مورد خداوند واژههاي مشيت، اراده و مريد به كار نرفته است، ولي در آيات بسيار واژههاي: شاء الله، يشاء الله، اراد الله، أردنا، يريد الله و نريد به كار رفته است. ...
قدرت و توانايي از صفات كمال وجودي است، و خداوند كه همة كمالات وجودي را داراست، صفت قدرت را نيز دارد، بنابراين خداوند قادر و تواناست. در ثبوت اين صفت براي خداوند اختلافي وجود ندارد. ولي در اين كه حقيقت قدرت چيست و قلمرو قدرت الهي كدام است؟ اقوال مختلف وجود دارد. حقيقت قدرت در ...
واژة اسم كاربردهاي مختلفي دارد. در گستردهترين كاربرد به معني هر لفظي است كه بر معنايي دلالت ميكند. اسم در اين كاربرد مترادف با كلمه است، و حرف و فعل در اصطلاح علماي نحو را نيز شامل ميشود. دومين كاربرد اسم همان است كه در اصطلاح علماي نحو به كار ميرود. و يكي از اقسام ...
بدين جهت، لازم است اين قوانين با احكام و قوانين اسلامي هماهنگ بوده و با آنها مخالفت نداشته باشند، در غير اين صورت فاقد مشروعيت خواهند بود. توحيد در حاكميت حق حاكميت اولاً و بالذات به خداوند اختصاص دارد، زيرا حاكميت نوعي از ولايت و تدبير است كه مختص به خداست. از سوي ديگر، حكومت ...
توحيد، يعني يگانه دانستن خدا، يكي از مهمترين محورهاي تبليغ و تعليم پيامبران الهي بوده است، قرآن كريم آن جا كه برنامه تبليغي پيامبراني چون نوح، هود، صالح و شعيب را بازگو ميكند يادآور ميشود كه نخستين پيام آنان به امتهاي خود اين بود كه «اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ»[1] چنان كه يكي ...
دعوت به پرستش خداي يكتا و ترك پرستش خدايان دروغين از مهمترين اهداف همة پيامبران الهي بوده است چنان كه قرآن كريم ميفرمايد: «وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولاً أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ».[1] مذاهب اسلامي، در اختصاص عبادت به خداوند اتفاق نظر دارند، ولي برخي از فرقهها (وهابيها) در تفسير عبادت دچار ...
خالقيت و آفريدگاري از صفات خداوند است، اين صفت مقتضاي براهين اثبات وجود خداست، زيرا مفاد آن براهين، اين است كه خداوند مبدأ و علة العلل موجودات است؛ بنابراين همة موجودات مخلوق و آفريدة اويند. اينك، بحث در اين است كه خداوند در صفت آفريدگاري، شريك ندارد و خالق جهان كسي جز خداوند نيست. عقل ...
توحيد، يعني يگانه دانستن خدا، يكي از مهمترين محورهاي تبليغ و تعليم پيامبران الهي بوده است، قرآن كريم آن جا كه برنامه تبليغي پيامبراني چون نوح، هود، صالح و شعيب را بازگو ميكند يادآور ميشود كه نخستين پيام آنان به امتهاي خود اين بود كه «اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ»[1] چنان كه يكي ...
دربارة فلسفة بحث پيرامون وجود خداوند دو پرسش مطرح شده است: يكي اين كه چه چيز انسان را به بحث دربارهي وجود خداوند بر ميانگيزد؟ و ديگري اين كه بر شناخت خداوند و ايمان به او چه فايدهاي مترتب ميگردد؟ متكلمان اسلامي در پاسخ به پرسش نخست، پاسخهايي را دادهاند يادآور ميشويم: 1. لزوم جلوگيري ...
برهان امكان و وجوب كه گاهي به اختصار از آن به برهان امكان تعبير ميشود، يكي از استوارترين براهين عقلي بر اثبات وجود خداوند است. اين برهان در ميان فلاسفه اسلامي از جايگاه بلندي برخوردار است، و به عنوان طريق فلاسفه در اثبات وجود خداوند ياد ميشود. تقرير روشن اين برهان به ابن سينا (متوفاي ...
يكي از راههاي عقلي و در عين حال ساده و عمومي خداشناسي، راه تفكر در نظام آفرينش است. اين راه در قرآن كريم و احاديث اسلامي مورد اهتمام واقع شده است، چنان كه پيوسته مورد توجه متكلمان نيز بوده است و در دورة معاصر، اهميت بيشتر يافته است.[1] تعريف و اقسام نظم نظم عبارت است ...