مطالب موجود در دسته بندی "اخلاق اسلامی"

تهذیب نفس؛ لازمه لقاءالله

تهذیب نفس؛ لازمه لقاءالله

لقاءالله؛ هدف آفرينش انسان خداى تبارك و تعالى فرمود: «إِنَّ النَّفْسَ لاَءَمَّارَةُ بِالسُّوءِ إِلاَّ مَا رَحِمَ رَبَّى …»[1] از زمانى كه انسان از مادر متولد مى شود تا به دوران شكوفايى عقل و قوه تمييز و تشخيص برسد، فقط با مسائل محسوس عالَم و با ظاهر زندگى مادى سر و كار دارد. در اين خطّ ...

ادامه مطلب
حالات نورانی و ظلمانی نفس

حالات نورانی و ظلمانی نفس

نفس نورى و آثار آن نفس انسان داراى حالات گوناگونى است كه اين حالات در اثر يك سلسله روابط و مسائل گوناگونى كه انسان با آنها سروكار پيدا مى كند براى نفس ساخته مى شود. يك سلسله حالاتى براى نفس هست كه بايد از آنها به حالات الهى تعبير كرد و آن زمانى است كه ...

ادامه مطلب
راههای محاسبه نفس

راههای محاسبه نفس

از كلام مولايمان امير المومنين عليه الصلاه و السلام الهام گرفتيم كه ما بايد به امور خود مشغول شويم و محاسبه كنيم .بعدا خدمت شما عرض كرديم كه بعضي از بزرگان و راه رفته ها كه تجربه داشتند و مجرب بودند- كارشان نه اينكه حدس و گمان باشد يا گفته فلان عالم باشد كه تجربه ...

ادامه مطلب
روزى نفس و آثار آن در دنيا و آخرت

روزى نفس و آثار آن در دنيا و آخرت

قسم به نفس و خدایی که آنرا آفرید بدن، نفس، عقل، قلب و روح، هر كدام به رزق پاك و روزى حلال نيازمند هستند و طرح به دست آوردن اين رزق و روزى پاك هر كدام از اين ها را خداوند حكيم على الاطلاق و حكيمان تربيت شده او؛ يعنى انبيا و ائمه طاهرين (عليهم ...

ادامه مطلب
سنخیت و عدم سنخیت نفوس

سنخیت و عدم سنخیت نفوس

آثار تربيت نفس مسأله مهمّ ديگرى كه در سوره یوسف مطرح شده است، مسأله نفسى است كه در كمال سقوط قرار گرفته و به علت افتادن در بند سقوط، آثار شيطانى و زشتى را از خود بروز مى دهد و صاحب خود را سال ها به گناه و ستم سنگينى دچار مى سازد؛ علت آن ...

ادامه مطلب
ضرورت تهذیب نفس

ضرورت تهذیب نفس

قدرت نفس در وجود انسان خداوند -تبارك و تعالى- مى فرمايد: «وَ مَا تَأْتِيهِم مِنْ ايَةٍ مِنْ ايَاتِ رَبِّهِمْ إِلاَّ كَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِينَ»[1]؛ نَفْس يكى از مهم ترين قدرت ها در وجود انسان است كه تمام برنامه هاى وجود انسان در سيطره او قرار دارد، حتى اوست كه اگر از او مواظبت شود، ميدان براى ...

ادامه مطلب
سیر الهی نفس با چراغ عقل و وحی

سیر الهی نفس با چراغ عقل و وحی

حرکت نفس در مسیر الهی خداوند- تبارك و تعالى- مى فرمايد: «سُبْحَانَ الَّذِى خَلَقَ الاْءَزْوَاجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنْبِتُ الاْءَرْضُ و َمِنْ أَنفُسِهِمْ و َمِمَّا لاَ يَعْلَمُونَ»[1]؛ منزّه [از هر عيب و نقصى] است آنكه همه زوج ها را آفريد از آنچه زمين مى روياند و از وجود خودشان و از آنچه نمى دانند. درباره دو ...

ادامه مطلب
عادات نفس در ترازوی ایمان

عادات نفس در ترازوی ایمان

سیری ناپذیری نفس اهل بصيرت، اشتها و معده نفس را بسيار گسترده مى دانند و بيانشان اين است كه اين گستردگى از آيات، معارف الهيه و روايات استفاده مى شود. اگر نفس با حسنات تغذيه شود، پس نمى زند و تا هنگامى كه صاحب نفس زنده است، با اشتهاى كامل و به صورت موجود گرسنه ...

ادامه مطلب
عمل صالح؛ مرکب صعود نفس

عمل صالح؛ مرکب صعود نفس

سقوط و صعود نفس در طبيعت، هر موجودى با توجه به ذات و هويت و حيثيت آن، ميلى دارد كه آن موجود بر اساس همان ميل حركت مى كند. در اين جا بايد چند واقعيت را توضيح داد تا جايگاه زليخا در سقوط نفس و يوسف در صعود نفس روشن شود. در آيه اى از ...

ادامه مطلب
محاسبه نفس

محاسبه نفس

مرابطۀ نفس یکی از قدم هایی که بزرگان از علمای اخلاق فرمودند، به تبع روایات اهل بیت(علیه السلام) که برای حرکت به طرف خدای متعال و جزء ضروریات هر انسانی این است که انسان باید اهل مرابطه با نفس باشد و مرابطه معنایش این است که انسان نفس را مواظبت کند و او را به ...

ادامه مطلب
مقامات الهی؛ حاصل تربیت نفس

مقامات الهی؛ حاصل تربیت نفس

معنای «سبحان الله» سوره مباركه يس از سوره هاى بسيار مهم قرآن مجيد است كه در مكه معظم نازل شده و حاوى بسيارى از مثال هاى مهم الهى است. اهميت اين سوره به دليل مطالب موجود در آن است. پيامبر بزرگ اسلام(صلي الله عليه وآله وسلم) از اين سوره به قلب قرآن تعبير كرده اند. ...

ادامه مطلب
نفس پرستی مانع خدا پرستی

نفس پرستی مانع خدا پرستی

مقابله حضرت فاطمه(س) با نفس پرستی نحوة بهره مندی و جامعة اسلامی از این هدایت به خاطر روشنگری است که فاطمة زهرا(س) داشتند، از دو زاویه به طور اختصار این حادثه مورد بررسی قرار گرفت. یکی، از زاویة فلسفة تاریخی و جامعه شناختی و دیگر لایة عمیق تر و باطنی تر یعنی از زاویة ارتباطی ...

ادامه مطلب