اگر پدر و مادر، طفل خويش را كه محصول زندگي آنان است، در معرض انحراف و تباهي و اتلاف ببينند، در مقام چاره و اصلاح او بر مي آيند. اصولاً هر صانعي نسبت به مصنوع خويش حساسيّت دارد و هنر و كمال خود را در آن متجلّي مي بيند و براي حفظ آن كوشش لازم ...
دسته بندی های موجود در بخش"اخلاق و تربیت اسلامی"
- نماز (225)
- حج (118)
- روزه (93)
- سایر فروع دین (72)
- امر به معروف و نهی از منکر (63)
- اعتکاف (43)
مطالب موجود در بخش "اخلاق و تربیت اسلامی"
جهاد با نفس
نخستين گام در طريق تربيت و تهذيب، «مجاهده» است؛ يعني تلاش در جهت رفع موانعي كه سد راه كمال انسان است و بدون آن هر نوع تربيتي بي حاصل است. از ويژگيهاي تربيت ديني اين است كه پيش از آنكه از بيرون به تربيت انسان بپردازد، در آغاز، خويشتن فرد را به وي مي نماياند ...
حجاب
مفهوم و ابعاد حجاب حجاب در لغت به معناي مانع، پرده و پوشش آمده است[1]. استعمال اين كلمه، بيشتر به معني پرده است[2]. اين كلمه از آن جهت مفهوم پوشش ميدهد كه پرده، وسيلهي پوشش است، ولي هر پوششي حجاب نيست؛ بلكه آن پوششي حجاب ناميده ميشود كه از طريق پشت پرده واقع شدن صورت ...
خوف و رجاء
پارهاي از مفاهيم عام اخلاقي، عهده دار تنظيم موضع نفساني انسان نسبت به عاقبت و پايان كار خويش است. شاخص ترين مفاهيمي كه در اين باب مطرح اند، عبارتند از: خوف، رجا، يأس و قنوط و ايمني از مكر خداوند. چون يأس و قنوط به عنوان آفتي براي «بيم و خوف» و ايمني از مكر ...
زهد
مفهوم و ماهيت زهد از نظر ارباب لغت زهد ورزيدن نسبت به يك چيز به مفهوم اعراض از آن شي و به مقدار اندكي از آن رضايت دادن است.[1] در فرهنگ عالمان اخلاق «زهد» عبارت است از اعراض قلبي و عملي از دنيا، مگر به مقداري كه آدمي بدان نياز ضروري دارد. به عبارت ديگر ...
صدقه
چيزي مانند زكات كه انسان از مال خود در راه خدا مي دهد را صدقه گويند؛ ولي در واقع، صدقه هم شامل واجب مي شود و هم مستحب. علامه بزرگوار ابن فهد براي صدقه پنج قسم بيان كرده است: صدقه در مال، در جاه، در عقل، در زبان، در علم.[1] صدقه در مال، معلوم است ...
عزاداری
با نظري به آيات و روايات روشن ميشود كه عزاداري و برپايي مجالس عزا نه تنها با قرآن مخالفت و ناسازگاري با مباني ديني ما ندارد، بلكه از مصاديق شعاير الهي، مودّت و محبّت به اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ و مبارزه با ظلم و ستم ميباشد كه در قرآن به آنها سفارش شده ...
تحصیل و کسب علم
اهميت علم و دانش يكي از گرايشهاي فطري انسان حقيقت جويي است و يكي از تواناييهاي انسان قدرت شناخت واقعيات است. شناخت خود و جهان پيرامون يا به عبارت ديگر خودآگاهي و ديگرآگاهي از ويژگي هاي انسان است. انسان با آگاهي از خويشتن، قادر مي شود چيزهاي ديگر را بشناسد و حتي خداشناس گردد. پيش ...
توکل
يكي از مفاهيم عام در اخلاق اسلامي كه ناظر به صفتي نفساني و بيانگر رابطه اي خاص ميان انسان وخداوند است، مفهوم «توكّل» مي باشد. در اين مختصر اين مفهوم را از جهت منزلت و جايگاه آن، ماهيت و درجاتش و نسبت آن با سعي و كوشش مورد مطالعه قرار مي دهيم. يك) ماهيت توكّل: ...
جهاد
مفهوم جهاد جهاد يعني «كوشش كردن، كوشيدن به اندازة طاقت»[1] «كوشش توأم با رنج، تلاش در كار با آنچه در توان باشد.»[2] وقتي جهاد با كلمة «في سبيل الله؛ در راه خدا» همراه باشد، مفهوم ويژه اي دارد و هرگونه فعاليت و مبارزه سياسي، اجتماعي، اخلاقي، فرهنگي، اقتصادي، با جان و مال و زبان و ...
حیا
حيا يكي از مهم ترين صفات نفساني است كه تأثير فراواني بر حوزه هاي مختلف زندگي اخلاقي ما دارد. نقش بارز اين تأثير، بازدارندگي است. «حيا» در لغت به مفهوم شرمساري و خجالت است كه در مقابل آن «وقاحت» و بي شرمي قرار دارد.[1] در فرهنگ عالمان اخلاق، حيا نوعي انفعال و انقباض نفساني است ...
ذکر
«ذكر»، يعني يادكردن، خواه با زبان باشد، يا با قلب يا با هر دو، بعد از نسيان باشد، يا بعد از ادامه ذكر.[1] به عبارت ديگر، ذكر حالت روحي خاصي است كه انسان در آن حال، دانسته خويش را مورد توجه قرار مي دهد و گاهي به يادآوري چيزي با زبان و گاهي به حضور ...