در قرآن مطلبی که مستقیماً به هنر اشارهای داشته باشد نیست ولی با توجّه به سورهها و آیههای آن، قرآن سراسر از هنر است. و مصداقاً به هنر میپردازد و چه بسا به آن جهت میدهد. مثلاً در مورد شعر که قرآن «شعر عرب را به عنوان هنر محکوم نمیکند، چرا که همین هنر اگر ...
دسته بندی های موجود در بخش"قرآن شناسی"
مطالب موجود در بخش "قرآن شناسی"
علوم قرآن کدامند؟
بعضی از علوم هستند که برای بعضی دیگر از علوم جنبه مقدمهای دارند به این معنی که برای فهم آن یا علم دیگر باید این مقدمه را طی کرد تا بتوان آن علم را طی کرد، از جمله علوم مقدمی علوم قرآن است که برای درک و فهم قرآن مجید آموختن آن ضروری و لازم ...
اصطلاحات علوم قرآنی
1ـ قرائت قرائت، همان تلاوت و خواندن قرآن کریم است، یعنی هرگاه تلاوت قرآن به گونهای باشد که از نصّ وحی الهی حکایت کند و برحسبِ اجتهادِ یکی از قرّاء معروف ـبرپایه و اصول مضبوطی که در علم قرائت شرط شده استـ استوار باشد، قرائت قرآن تحقّق یافته است[1]. امام صادق،(ع)، میفرماید: «قرآن یکی بیش ...
ناسخ و منسوخ
تعریف نسخ: نسخ عبارت است از: قطع و رفع حکم سابق از تمام افراد موضوع در زمان سابق. اقسام متصوّر نسخ: 1. نسخ آیه و محتوا با هم: یعنی آیه مشتمل بر حکم شرعی بهطور کلی منسوخ شود و الفاظ آن آیه از قرآن برداشته شود و حکمی که محتوای آیه را تشکیل میدهد نیز ...
تحریف ناپذیری قرآن
تحریف در لغت: تحریف در لغت از ماده حرف به معنای طرف، گوشه یا جانب آمده و «تحریف الشئ» به معنای عدول از مواضع اصلی خودش به طرفی یا جانبی دیگر، و تحریف کلام به معنای تفسیر کلام به غیر وجه صحیحاش آن هم بدون دلیل.[1] انواع تحریف: 1. تحریف به مضمون و محتوای کلام: ...
باطن قرآن
از روایات استفاده میشود که (همانطوری که قرآن ظاهری دارد باطنی هم دارد. از جمله این که پیامبر ـ صلی الله علیه و اله و سلم ـ فرمودند: قرآن کریم را ظاهری است و باطنی، ظاهر آن حکم است و باطن آن علم، ظاهرش شگفتانگیز و خرم، و باطن آن ژرف است.[1] ظاهر و باطن ...
تحدّی قرآن
خدای سبحان در کتاب خود بارها برای اثبات اعجاز قرآن کریم و نبوت فرستاده خویش همگان را به همانند آوری قرآن دعوت نموده است. تعریف تحدی: تحدی به معنای مبارز طلبی و دعوت نمودن منکران نبوت برای آوردن مثلی برای معجزه. تحدی اختصاص به اعجاز قرآن کریم ندارد بلکه معجزات پیامبران نیز همواره همراه تحدی ...
اعجاز قرآن
قرآن از چندین جهت معجزه است که به بعضی از آنها اشاره میشود: 1. فصاحت و بلاغت: فصاحت و بلاغت قرآن چنان است که علی ـ علیه السلام ـ میفرماید: «کثرت تکرار و شنیدن پی در پی هرگز آن را کهنه نمیکند.»[1] قرآن در زمانی نازل شده که سخنوری در میان اعراب رواج بسیار داشت ...
نزول قرآن
از آیات و روایات استفاده میشود که قرآن دو نزول داشته است: 1. نزول دفعی. 2. نزول تدریجی که آیات در طول 23 سال نازل شدهاند. درباره نزول دفعی که کجا و چگونه نازل شده است اختلاف نظر بین علماء وجود دارد . نظریه اول: قرآن به صورت یکپارچه در شب قدر به آسمان دنیا ...
وحی
تعریف وحی الف: معنای لغوی: ابن منظور در لسان العرب میگوید: وحی به معنای اشاره کردن، نوشتن، رساله، الهام و کلام پنهانی و هر چیزی است که به دیگری القاء شود، تعبیر «وحی الیه و اوحی» یعنی با او به گونهای بود که از دیگران پنهان میداشت. راغب اصفهانی میگوید: ریشه وحی به معنای اشاره ...
معنای قرآن
در مورد معنای قرآن پنج وجه گفته شده است: 1. قرآن، اسمی جامد و غیر مشتق است خداوند بعنوان اسم خاص برای وحی که بر پیامبر ـ صلی الله علیه و اله و سلم ـ نازل فرموده قرار داده است. 2. قرآن اسمی مشتق و غیر مهموز است و مشتق از قرن الشیئ بالشیئ است ...
محکم و متشابه
معنای محکم و متشابه: واژه محکم از حکم به معنای «منع و استواری» است به همین دلیل به موضوعات پایدار و استوار محکم میگویند. لذا آیه محکم آیهای است که دلالت بر مراد و مقصودش متقن و صریح و مستحکم باشد. متشابه به معنای شبیه بودن چیزی به چیز دیگر است و در اصطلاح به ...