هنگام اتمام تلاوت قرآن کریم چه جملاتی باید گفت، آیا در این زمینه روایت و حدیثی رسیده است؟ این پرسشی است که در برخی از جلسات و محافل قرآنی میپرسند و یا پرسشی است که ذهن عدهای از قرآنپژوهان و قاریان قرآن را به خود مشغول کرده است. پاسخ این است که در این مورد ...
دسته بندی های موجود در بخش"قرآن شناسی"
مطالب موجود در بخش "قرآن شناسی"
ادب نوزدهم: دعا بعد از تلاوت قرآن
ضرورت دعا بعد از تلاوت در ادب سوّم خواندیم که دعا قبل از شروع تلاوت یکی از آداب تلاوت قرآن است. یکی دیگر از جاهایی که دعا مؤثّر و به اجابت نزدیک است، بعد از قرائت قرآن میباشد. کسی که در خلوت قرآن را با رعایت آدابش تلاوت کند، میتواند امیدوار باشد که شرایط، برای ...
ادب بیستم: دعا هنگام ختم قرآن
ختم قرآن یکی از سنتهای رایج در میان مسلمانان است و پیشوایان دینی در مورد آن سفارش زیادی کردهاند که در ادب پانزدهم همین کتاب در این زمینه سخن به میان آمد. ختم قرآن توفیقی است که از ناحیه پروردگار نصیب انسانهای وارسته میگردد. از اینرو ختم کننده قرآن باید قدر این نعمت بزرگ را ...
آداب باطنی تلاوت قرآن
آداب باطنی تلاوت قرآن، نسبت به آداب ظاهری از اهمیت بیشتری برخوردار است و در هنگام تلاوت قرآن، میبایست مدّنظر قرار گیرد. اهمیت عبارت از فهمیدن اصل کلام و درک عظمت آن است. تلاوت کننده، باید بداند که با چه سخن بزرگی مواجه است! سخنی که نشانه لطف و رحمت و عنایت آفریدگار هستی به ...
قرائت و تجوید از منظر فقها
قبل از ارایه دیدگاه فقهای شیعه در باب رعایت قواعد علم تجوید در نماز لازم است راجع به معنای واژه ترتیل ـ که در ارتباط تنگاتنگ با این مبحث است ـ باختصار سخن بگوییم. خداوند در قرآن کریم، به رسول گرامی خود میفرماید: «وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلاً»، لغت شناسان، مفسران و فقهای بزرگوار در معنای ...
تفاوت تجوید با قرائت
کسی که قواعد قراءات سبعه را فراگرفته و میخواهد قرآن را تلاوت نماید آیا مخارج حروف را باید در هر یک از قرائتهای هفتگانه و یا دهگانه و… به طور یکسان رعایت کند یا مخارج حروف هم طبق قراءات اختلافی است؟ آیا ادغام یرملون را در دیگر قرائتها هم باید عمل نماید یا اینکه ادغام ...
ترتیل؛ بهترین روش قرائت قرآنی
ترتیل بهترین روش برای تلاوت است. زیرا این روش ویژگیهایی دارد که خواننده قرآن با آن به سوی هدف عالی نزول قرآن (که هدایت انسانهاست) هدایت میشود. در این سطور به چند ویژگی از ویژگیهای روش ترتیل پرداخته میشود. 1. تدبر در قرآن: خداوند در قرآن کریم انسانها را به تفکر و تدبر در قرآن ...
علم قرائات، علم تجوید و رابطه آنها
در بررسی مسائل و موضوعات مربوط به ضوابط قرائت و تلاوت قرآن کریم با دو علم مواجه هستیم: علم قراآت و علم تجوید. یکی متکفل کیفیت اداء کلمات قرآن و اختلاف آنهاست و دیگری عهدهدار صحت اداء آن الفاظ (یعنی حروف کلمات) از نظر رعایت مخارج و صفات میباشد. امّا گاهی ملاحظه میشود که موضوعات ...
فرق «قرائت، تلاوت و ترتیل»
برای انس با قرآن، پنج عنوان «قرائت»، «تلاوت»، «ترتیل»، «استماع و انصات» و «تدبر» در قرآن آمده است:[1] «فَاقْرَؤُا ما تَیَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ».[2] «اتْلُ ما أُوحِیَ إِلَیْکَ مِنْ کِتابِ».[3] «وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلاً».[4] «أَ فَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ».[5] «وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا…».[6] عنوان «تدبر» مورد بررسی واقع گشت، حال عناوین دیگر را ...
روشهای قرائت قرآن
دانشمندان علم تجوید اعتقاد دارند که خداوند در قرآن کریم مسلمانان را به رعایت قواعد تجوید دعوت نموده است؛ زیرا پروردگار خطاب به رسول گرامی خود فرمود: «وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلاً»[1]؛ ای پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ قرآن را با ترتیل و شمرده بخوان. امام علی ـ علیه السّلام ـ در تعریف ...
آشنایی و تعریف اصطلاحات تجوید
ابدال اثبات اختلاس اخفا ادغام کبیر ادغام صغیر ادغام اذلاق استعاذه استعلاء استفال اسکان استطاله اشباع اشمام اصمات اطباق اظهار الحاق الف اماله انحراف انفتاح بُحّه بسمله بینیّه تجوید تحقیق تحدیر تدویر ترتیل ترقیق ترتیب مخارج حروف تسهیل تشدید تغلیظ تفشّی تفخیم تکریر تنوین و نون ساکنه (قلب یا ابدال) تنوین تهلیل جهر حذف حروف ...
قرائات قرآنی از دیدگاه علمای شیعه
مقدمتاً باید بگوییم اعتقاد به تواتر قرائت قرّاء سبعه، عشره و… با تأیید این قراءات، گر چه دو مقوله شبیه به همند امّا جدا از هم هستند. در احادیثی که از ائمه ـ علیهم السّلام ـ نیز به ما رسیده همین مطلب صدق میکند، چه بسا حدیثی در یکی از موضوعات فردی یا اجتماعی از ...