حركات، مهمترين و اصيلترين نقش را در تلفّظ حروف و كلمات قرآن كريم دارند. حركات در زبان عرب عبارتند از: فتحه، كسره و ضمّه «ـَـِـُـ» كه به ترتيب دربارة شكل، اسم و تلفّظ آنها شرح ميدهيم. فَتْحَهْ از فَتْحْ (به معني گشودن) گرفته شده است و در اصل فَتْحَةٌ بوده (با تاء وحدت)[1]، يعني يك ...
دسته بندی های موجود در بخش"قرآن شناسی"
مطالب موجود در بخش "قرآن شناسی"
روش تدريس حروف و حروف مقطّعه قرآن كريم
هدف: آشنايي با شكل، اسامي حروف و حروف مقطّعه قرآن كريم ميباشد؛ و در پايان درس از دانشآموزان انتظار ميرود كه: 1ـ تمامي اشكال حروفي كه در قرآن به كار رفته است را بشناسند. 2ـ با اسامي عربي حروف آشنا شوند. 3ـ حروف مقطّعه قرآن كريم (كه در اوائل 29 سوره آمده) را تشخيص داده ...
تذكراتي چند براي معلمين
مِنْ وَصِيّةِ رَسُولِ اللهِ صلي الله عليه وآله لِاَبي ذَرّ رضي الله عنه: «يا اَباذَر اِنَّ شَرَّ النّاس مَنْزِلَةً عِنْدَ اللهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ عالِمٌ لايُنْتَفَعُ بِعِلْمِهِ، وَمَنْ طَلَبَ عِلْماً لِيُصْرِفَ بِهِ وُجُوهَ النّاسِ اِلَيْهِ لَمْ يَجِدْ ريحَ الْجِنَّةِ».[1] پيامبر اكرم صلي الله عليه وآله در سفارش خود به ابوذر ميفرمايد: «همانا بدترين مردم از نظر ...
روانخواني قرآن كريم
كلية مطالبي كه براي ساده خواني و صحيح خواندن قرآن كريم لازم بود، مورد بررسي قرار داديم و نمونهاي از روش تدريس آنها را نيز آورديم، با يادگيري اين مطالب، دانش آموزان با صحيح خواني قرآن آشنا ميشوند ولي به صورت شمرده شمرده، از اين به بعد ضمن تمرين روي قرآن براي تسلّط كامل بر ...
روش تدريس اشباع «هاء» ضمير
هدف: آشنايي با هاءِ ضمير و موارد اشباع و عدم اشباع آن است. و در پايان درس از دانشآموزان انتظار ميرود كه: 1 ـ با معناي اشباع آشنا شوند. 2 ـ باموارد اشباع و عدم اشباعهاءِ ضمير آشنا شوند. 3 ـ در تلفّظ ميان موارد اشباع و عدم اشباع فرق قائل شوند. 4 ـ تمامي ...
روش تدريس حروف ناخوانا براي خردسالان
هدف: همان هدفي است كه از تدريس حروف ناخوانا براي بزرگسالان داشتيم و انتظارات ميباشد. مقدّمه: در بررسي موارد حروف ناخوانا در قرآن و سهولت آموزش آنها براي خردسالان به اين نتيجه رسيديم كه پنج مورد از هفت مورد را تحت عنوان حروف ناخواناي «والي» در قرآن (كه نشانه آنها نداشتن علامت بود) و دو ...
حروفي كه نوشته شده ولي خوانده نمي شوند
در كتب رسم و ضبط قرآن كريم كه روش نگارش و علامتگذاري قرآن را مشروحاً بيان كردهاند، بعد از بررسي علامتهايي كه براي مشخّص كردن تلفّظ صحيح كلمات و آيات قرآن كريم (ضبط القرآن) به كار رفته است، به بيان نگارش كلماتي پرداختهاند كه بر خلاف تلفّظ نوشته شدهاند (رسم القرآن) و آنها را در ...
مدّ و قصر
«مدّ» در لغت به معناي «زيادت، افزون» ميباشد و در تجويد عبارت است از : «امتداد صوت در حروف مدّي بيش از مقدار طبيعي». «قصر» در لغت به معناي «كوتاهي» و ضدّ مدّ ميباشد و در تجويد عبارت است از «اداي حروف مدّي به اندازة طبيعي و معمولي آن». حروف و سبب مدّ براي مدّ، ...
روش تدريس تنوين براي بزرگسالان و خردسالان
هدف: آشنايي با شكل، اسم و نحوة تلفّظ تنوين ميباشد. و در پايان درس از دانش آموزان انتظار ميرود كه: 1 ـ اشكال تنوين «ـًـٍـٌ» را بشناسند. 2 ـ با نحوة خواندن آنها آشنا شوند. 3 ـ تمامي كلمات و آياتي كه داراي تنوين «ـًـٍـٌ» ميباشند را به راحتي تشخيص داده و به صورت شمرده ...
روش تدريس تشديد براي خردسالان
هدف: همان هدفي است كه از تدريس تشديد براي بزرگسالان داشتيم و انتظارات نيز همان انتظارات ميباشد. پيش از بيان مراحل و روش تدريس تشديد براي خردسالان، يادآوري چند نكته ضروري است. 1 ـ در كتاب راهنماي تدريس اوّل دبستان ( سال 63 و 67 ) ، براي تدريس تشديد اين گونه عمل شده است: ...
تشديد
اگر حرفي پشت سرهم تكرار شود (اوّلي ساكن و دوّمي متحرّك) تلفّظ آن مشكل خواهد بود، زيرا ميبايست زبان دوبار به مخرج يك حرف برخورد كند، مانند: رَبْ ، بَ ـ اِلْـ ، لا براي رفع اين مشكل اوّلي را در دوّمي ادغام ميكنند، در نتيجه زبان يك بار ولي محكم و با شدّت به ...
روش تدريس سكون براي بزرگسالان
هدف: آشنايي با شكل و اسم علامت سكون و نحوة تلفّظ صحيح حرف ساكن ميباشد. و در پايان درس از دانش آموزان انتظار ميرود كه: 1 ـ علامت « سكون » را بشناسند. 2 ـ نحوة خواندن « حرف ساكن » را ياد گرفته باشند. 3 ـ هر كلمه و آيهاي كه داراي علامت سكون ...