درباره اولين آيه يا سوره نازل شده سه نظر وجود دارد: 1. گروهي معتقدند كه اولين آيات سه يا پنج آيه از اول سوره علق بوده است كه مقارن بعثت پيامبر نـازل شـده است , هنگامي كه ملك (فرشته) فرود آمد و پيامبر را باعنوان «نبوت» ندا داد و به او گـفـت : بـخـوان , ...
دسته بندی های موجود در بخش"قرآن شناسی"
مطالب موجود در بخش "قرآن شناسی"
نزول قرآن
قـرآن مجموعه آيات و سوره هاى نازل شده بر پيامبر اسلام – صلياللهعليه وآله- است كه پيش ازهجرت و پس از آن در مـناسبت هاى مختلف و پيش آمدهاى گوناگون به طور پراكنده نازل شده است سپس گردآورى شـده و بـه صورت مجموعه كتاب درآمده است نزول قرآن تدريجى , آيه آيه و سوره سوره ...
الفاظ مكرّر در قرآن و فوايد آن
اشاره: يكي از مسايلي كه از قديم ذهن قرآن پژوهان را به خود مشغول ساخته، تكرار برخي عبارتها و آيههاي قرآن كريم است. اين موضوع در سورههاي «رحمن» و «مرسلات» جلوة خاصي پيدا كرده است. به طوري كه در سورة نخست با 76 آيه، جملة «فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ» 31 بار و در سورة دوّم، ...
سورههاي مكي ومدني
تعريف سورههاي مكي و مدني: آنچه كه از قرآن در دوره سيزده سال كه پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و اله و سلم ـ در مكه مشغول تبليغ بود نازل شد آيات وسورههاي مكي هستند، خواه در خود مكه نازل شده باشد يا نه. و آيات و سورههايي كه در طول ده سال بعد ...
آيات سجدهدار
عَنْ اَبي عَبْدِاللهِ ـ عليه السّلام ـ قالَ: اِنَّ الْعَزائِمَ اَرْبَعٌ: اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذي خَلَقَ، وَ النَّجْمِ، و تنزيل السّجده، و حم السّجده.[1] از حضرت صادق ـ عليه السّلام ـ نقل شده كه آن حضرت فرموده است: همانا سورههاي عزائم چهار تاست، 1. اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ (سورة علق)، 2. وَ النَّجْمِ (سورة ...
اسباب نزول
در اهميت شناخت اسباب نزول يا شان نزول بايد گفت : همان گونه كه مي دانيم قرآن , تدريجي و در مـنـاسـبت هاي مختلف نازل شده است بر حسب اقتضا اگرحادثه اي پيش مي آمد يا مسلمانان دچار مشكلي مي شدند, يك يا چند آيه و احيانايك سوره براي رفع مشكل نازل مي گرديد پر ...
طبقهبندي اسامي سورههاي قرآن
قرآن كريم در قالب مجموعه آياتي نازل شده كه خداوند متعال آنها را به سوره نامبردار ساخته است. از زمان رسول خدا ـ صلي اللّه عليه و آله ـ ، هريك از سورهها به نام ويژهاي شهرت يافته و نخستين نام سورهها از زبان آن حضرت شنيده شده است. پرسشي كه در اينجا مطرح شده ...
تناسب معنايي آيات قرآن
يكي ديگر از ويژگي هاي قرآن، وجود تناسب معنوي ميان آيات هر سوره است، گرچه يك جا نازل نگشته و به صورت پراكنده با فاصله هاي زياد يا كم نازل شده باشند. زيرا پراكندگي در نزول آيات كه به جهت مناسبت هاي گوناگون بوده ـ طبيعتاً ـ اقتضا مي كند ميان هر دسته آياتي كه ...
استعلاء و استفال
معناي استعلاء استعلاء در لغت، به معناي «برتري طلبي، ميل به بلندي» ميباشد، و در اصطلاح، عبارت است از «ميل ريشه زبان به طرف سقف دهان در هنگام تلفّظ حرف». در اثر اين صفت، حرف حالت پر حجم و درشتي به خود ميگيرد. حروف استعلاء حروف استعلاء عبارتند از «خ ـ ص ـ ض ـ ...
تفخيم و ترقيق
معناي تفخيم تفخيم در لغت، (مترادف كلمة «تسمين») به معناي «تعظيم و بزرگداشت» ميباشد، و در اصطلاح، عبارت است از «درشت و غليظ اداء كردن حرف به طوري كه دهان از صداي آن پرشود». معناي ترقيق ترقيق در لغت، (ضد تفخيم) به معناي «رقيق كردن و از غلظت چيزي كاستن» ميباشد، و در اصطلاح، عبارت ...
نون ساكن و تنوين
تنوين و نون ساكنه، حُكمش بدان اي هوشيار كز حكم آن زينت بود اندر كلام كردگار در «يرملون» ادغام كن، در «حرف حلق» اظهار كن در نزد «باء» قلب به ميم، «مابقي» اِخفا بيار نون ساكنه و تنوين در مجاورت بيست و هشت حرف زبان عرب، چهار حكم پيدا ميكند كه عبارتند از: اظهار، ادغام، ...
مد و قصر
معناي مدّ و قصر مدّ در لغت، به معناي «زيادت، افزوني» ميباشد، و در اصطلاح، عبارت است از «امتداد صوت در حروف مدّي بيش از مقدار طبيعي». قصر در لغت، به معناي «كوتاهي» و ضد مدّ ميباشد، و در اصطلاح، عبارت است از «ادا حروف مدّي به اندازه طبيعي و معمولي آن». حروف و سبب ...