دسته بندی های موجود در بخش"کلام جاودان"

مطالب موجود در بخش "کلام جاودان"

الفاظ مكرّر در قرآن و فوايد آن

الفاظ مكرّر در قرآن و فوايد آن

اشاره: يكي از مسايلي كه از قديم ذهن قرآن پژوهان را به خود مشغول ساخته، تكرار برخي عبارت‌ها و آيه‌هاي قرآن كريم است. اين موضوع در سوره‌هاي «رحمن» و «مرسلات» جلوة خاصي پيدا كرده است. به طوري كه در سورة نخست با 76 آيه، جملة «فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ» 31 بار و در سورة دوّم، ...

ادامه مطلب
سوره‌هاي مكي ومدني

سوره‌هاي مكي ومدني

تعريف سوره‌هاي مكي و مدني: آنچه كه از قرآن در دوره سيزده سال كه پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و اله و سلم ـ در مكه مشغول تبليغ بود نازل شد آيات وسوره‌هاي مكي هستند، خواه در خود مكه نازل شده باشد يا نه. و آيات و سوره‌هايي كه در طول ده سال بعد ...

ادامه مطلب
آيات سجده‎دار

آيات سجده‎دار

عَنْ اَبي عَبْدِاللهِ ـ عليه السّلام ـ قالَ: اِنَّ الْعَزائِمَ اَرْبَعٌ: اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذي خَلَقَ، وَ النَّجْمِ، و تنزيل السّجده، و حم السّجده.[1] از حضرت صادق ـ عليه السّلام ـ نقل شده كه آن حضرت فرموده است: همانا سوره‎هاي عزائم چهار تاست، 1. اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ (سورة علق)، 2. وَ النَّجْمِ (سورة ...

ادامه مطلب
اسباب نزول

اسباب نزول

در اهميت شناخت اسباب نزول يا شان نزول بايد گفت : همان گونه كه مي دانيم قرآن , تدريجي و در مـنـاسـبت هاي مختلف نازل شده است بر حسب اقتضا اگرحادثه اي پيش مي آمد يا مسلمانان دچار مشكلي مي شدند, يك يا چند آيه و احيانايك سوره براي رفع مشكل نازل مي گرديد پر ...

ادامه مطلب
طبقه‌بندي اسامي سوره‌هاي قرآن

طبقه‌بندي اسامي سوره‌هاي قرآن

قرآن كريم در قالب مجموعه آياتي نازل شده كه خداوند متعال آنها را به سوره نام‌بردار ساخته است. از زمان رسول خدا ـ صلي اللّه عليه و آله ـ ، هريك از سوره‌ها به نام ويژه‌اي شهرت يافته و نخستين نام سوره‌ها از زبان آن حضرت شنيده شده است. پرسشي كه در اين‌جا مطرح شده ...

ادامه مطلب
تناسب معنايي آيات قرآن

تناسب معنايي آيات قرآن

يكي ديگر از ويژگي هاي قرآن، وجود تناسب معنوي ميان آيات هر سوره است، گرچه يك جا نازل نگشته و به صورت پراكنده با فاصله هاي زياد يا كم نازل شده باشند. زيرا پراكندگي در نزول آيات كه به جهت مناسبت هاي گوناگون بوده ـ طبيعتاً ـ اقتضا مي كند ميان هر دسته آياتي كه ...

ادامه مطلب
استعلاء و استفال

استعلاء و استفال

معناي استعلاء استعلاء‌ در لغت، به معناي «برتري طلبي، ميل به بلندي» مي‌باشد، و در اصطلاح، عبارت است از «ميل ريشه زبان به طرف سقف دهان در هنگام تلفّظ حرف». در اثر اين صفت، حرف حالت پر حجم و درشتي به خود مي‌گيرد. حروف استعلاء حروف استعلاء عبارتند از «خ ـ ص ـ ض ـ ...

ادامه مطلب
تفخيم و ترقيق

تفخيم و ترقيق

معناي تفخيم تفخيم در لغت، (مترادف كلمة «تسمين») به معناي «تعظيم و بزرگداشت» مي‌باشد، و در اصطلاح، عبارت است از «درشت و غليظ اداء كردن حرف به طوري كه دهان از صداي آن پرشود». معناي ترقيق ترقيق در لغت، (ضد تفخيم) به معناي «رقيق كردن و از غلظت چيزي كاستن» مي‌باشد، و در اصطلاح، عبارت ...

ادامه مطلب
نون ساكن و تنوين

نون ساكن و تنوين

تنوين و نون ساكنه، حُكمش بدان اي هوشيار كز حكم آن زينت بود اندر كلام كردگار در «يرملون» ادغام كن، در «حرف حلق» اظهار كن در نزد «باء» قلب به ميم، «مابقي» اِخفا بيار نون ساكنه و تنوين در مجاورت بيست و هشت حرف زبان عرب، چهار حكم پيدا مي‌كند كه عبارتند از: اظهار، ادغام، ...

ادامه مطلب
مد و قصر

مد و قصر

معناي مدّ و قصر مدّ در لغت، به معناي «زيادت، افزوني» مي‌باشد، و در اصطلاح، عبارت است از «امتداد صوت در حروف مدّي بيش از مقدار طبيعي». قصر در لغت، به معناي «كوتاهي» و ضد مدّ مي‌باشد، و در اصطلاح، عبارت است از «ادا حروف مدّي به اندازه طبيعي و معمولي آن». حروف و سبب ...

ادامه مطلب
چند نكته تجويدي

چند نكته تجويدي

1ـ موارد «سكت» در قرآن سكت يعني قطع صوت در زماني كوتاه بدون تجديد نفس. در چهار مورد از قرآن «سكت» وجود دارد، و علامت آن «س» كوچك مي‌باشد. الف: وَلَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجاً (س) قَيَّماً لِيُنٌذِرَ (كهف، 2ـ1). لازم به يادسپاري است كه روش انجام سكت مانند روش انجام وقف مي‌باشد (بدون تجديد نفس) ...

ادامه مطلب
تجوید و الفبای عرب

تجوید و الفبای عرب

معناي تجويد تجويد در لغت، مترادف با كلمة «تحسين» به معناي «نيكو گردانيدن» مي‌باشد، و در اصطلاح، عبارت است از قواعد و دستورهاي صحيح ادا كردن حروف از نظر مخارج، صفات و احكام آن. فائده تجويد با رعايت قواعد تجويد، قرآن همانگونه كه در آغاز اسلام خوانده و شنيده مي‌شد، قراءت مي‌گردد و در نتيجه ...

ادامه مطلب