حوزه هاي علميه با ميراثي هزار ساله تنها بازمانده آموزش کهن اسلامي در اين سرزمين اند. تعليم و تعلم به مثابه فريضه الهي ازهمان اوان ظهور اسلام آغازشد چه اينکه پيامبر رحمت خود اولين معلم بود و مسجد اولين مدرسه. پيامبردانش اندوزي را برهمگان واجب شمرد[1] واجر طالب علم را با روزه دار شب بيدار ...
مطالب موجود در دسته بندی "اخلاق اسلامی"
طريق تحصيل صفات مثبت
در تحصيل صفات حميده، به نکات زير بايد توجه داشت: 1. صفات و مَلَکات فاضلة اخلاقي از طريق تکرار اعمال مناسب با آنها، در درون انسان به وجود مي آيند. طبيعي است تا عملي در ساية تکرار، به صورت صفت ثابت و ملکه در نيامده است، انجامش مشکل و اغلب همراه با زحمت و مشقت ...
راه های مبارزه با نفس
از آن جا که انسان دائم در حرکت و سير و سلوک است و حرکت او گاهي به سوي بالا و به اصطلاح سير صعودي و گاهي به سوي پايين و سير نزولي است؛ اگر زمام امور يک انسان در دست عقل و شرع باشد، قهراً سيرش صعودي خواهد بود و اگر تابع هوا و هوس باشد يعني زمام امرش به دست نفس و هواهاي نفساني باشد سيرش نزولي و منتهي به اسفل السافلين خواهد بود. در اين مقاله سعي شده که راه هاي پيروزي بر نفس و هواهاي نفساني نشان داده شود تا انسان ها در مبارزه با نفس آسان تر و روشن تر وارد معرکه شوند. واژگان کليدي: انسان، نفس، عقل، هواي نفس، عاطفه، حيات طيبه.
موانع خود سازی
خودسازي و پيمودن راه كمال كار سهل و ساده اي نيست. بلكه بسيار مهم و دشوار است و موانعي در اين راه وجود دارد كه انسان مريد، بايد در بر طرف ساختن آنها جهاد كند وگرنه به مقصد نخواهد رسيد. مانع اول عدم قابليت بزرگترين مانع خودسازي و نيل به مقام قرب الهي، عدم قابليت ...
روش های خود سازی
1. تفکر ارزش فکر لغت شناسان «فکر» را به اعمال عقل و نظر و به کارگيري ذهن، معنا کرده اند.[1] بنابر اين، مرز بين نوع انساني و ساير حيوانات «عقل» است و «فکر» که همان بکارگيري نيروي عقلاني است حدّ فاصل بين دو صنف از انسان ها است و در حقيقت آدميان از اين زاويه ...
اهداف خودسازی
منظور از تحليل اخلاق چيست؟ اخلاق براي نيل به مادّيت؟ يا اخلاق براي اخلاق؟ يا اخلاق براي قرب به خدا است؟ بسياري به دنبال اخلاق مي روند ولي مقصد آنان همان نيل به مادّيت و دنيا است، عدّه اي با مشتري برخورد خوبي دارند اما هدف شان از اين نوع برخورد، جذب مشتري و رسيدن ...
موانع خودشناسی
ممكن است در يك نگاه سطحي، انسان به سهولت مسأله را براي خود حل شده تلقي كند و خويشتن را از نقصها و ضعفها مبرّا بيابد و بدين وسيله خود را در پيش خود تبرئه كند. امّا روشن است كه راه و رسم حقيقت جويي اين نيست. كساني كه تا اين اندازه مسأله را سهل ...
قلب و روح
گرچه بحث و بررسي قلب اصالتا يك بحث اخلاقي نيست و نمي تواند در زمره مسائل علم اخلاق شمرده شود ولي، از آنجا كه در محدوده «علم اخلاق» همه جا با اين دو واژه يعني قلب و فؤاد، در هنگامي كه همين واژه «قلب» يا «فؤاد» و يا در فارسي «دل» را در محدوده اخلاق ...
ضرورت خود شناسی
مقصود از خود شناسي هر فرد از افراد انسان تركيبي از ويژگيهاي نوعي و فردي است. اگر خودشناسي به معناي شناخت جنبه هاي اختصاصي افراد نوع انسان باشد خودشناسي همان انسان شناسي است. و اگر مقصود از خودشناسي شناخت هر فرد از خويشتن باشد، خودشناسي با انسان شناسي متفاوت خواهد بود. از خودشناسي به معناي ...
خود شناسی و خداشناسی
يكي ديگر از گامهاي نخستين در راه اصلاح نفس و تهذيب اخلاق و پرورش ملكات والاي انساني، خود شناسي است. چگونه ممكن است انسان به كمال نفساني برسد و عيوب خود را اصلاح كند و رذائل اخلاقي را از خود دور سازد در حالي كه خويشتن را آن گونه كه هست نشناخته باشد! آيا بيمار ...
وجدان اخلاقی
«… و لكنّ الله حبّب اليكم الايمان و زيّنه في قلوبكم و كرّه اليكم الكفر و الفسوق و العصيان اولئك هم الرّاشدون؛ …ولي خداوند ايمان را براي شما محبوب ساخت و آن را در دلهايتان بياراست و كفر و نافرماني و گناه را منفور گردانيد؛ اين چنين افرادي، هدايت يافتگان ميباشند.» چيزهايي كه انسان، خوبي ...
محورهای خود شناسی
انسان يک حقيقت است؛ حقيقتي که داراي ابعاد وجودي مختلفي است. آن جا که مي گويد: «وزن و شکل من» يا «غذا و رشد من»، درباره بعد جسمي و مادّي و طبيعي خويش سخن مي گويد و آن جا که مي گويد: «فکر و انديشه و عقل من»، از ابعاد غير مادّي وجود خويش خبر ...