آيا فضايل و رذايل ـ كه مسائل مورد نظر در اخلاق اند ـ فطري انسان است يا اين كه تابع افكار اجتماعي و فردي و خير و مصلحت اجتماعي و فردي هست؟ پاسخ به سؤال فوق، نسبت به ديدي كه مي توان از انسان داشت، متفاوت است. اگر انسان را از حقيقت ثابت برخوردار ندانيم ...
مطالب موجود در دسته بندی "اخلاق اسلامی"
روش های عملی خود شناسی
ابتدا بايد توجه داشت كه صفات اخلاقي در انسان به دو صورت فعّال و غير فعّال وجود دارد. صفات فعّال صفاتي هستند كه به علّت فراهم بودن شرايط به ظهور رسيده اند و اينك به صورت فعّال در وجود انسان منشأ اثرند. شناخت اين گونه صفات، كار چندان مشكلي نيست به طوري كه اگر شخص ...
خود شناسی
هر فرد از افراد انسان تركيبي از ويژگيهاي نوعي و فردي است. هر يك از ما علاوه بر اينكه فردي از نوع انسان است، ويژگيهاي فردي را نيز داراست. اگر خودشناسي به معناي شناخت جنبههاي اختصاصي افراد نوع انسان باشد خودشناسي همان انسانشناسي است و اگر مقصود از خودشناسي شناخت هر فرد از خويشتن باشد، ...
معيار اخلاقی بودن رفتارها
آيا تاکنون فکر کرده ايد که چه کاري اخلاقي است و چه کاري اخلاقي نيست؟ وقتي اين عبارت را مي شنويد که: «فلاني از اخلاق خوبي برخوردار است» و يا «فلان شخص، بد اخلاق است»، چه مفهومي در ذهن شما نقش مي بندد؟ اگر از شما بپرسند که «خوش اخلاقي چيست؟» چه پاسخي مي دهيد؟ ...
اخلاق در اسلام
اخلاق اسلامي اخلاقي ديني است و همه ويژگي ها و امتيازات يك نظام اخلاقي ديني را دارا است بنابراين قبل از بيان جنبه هاي اختصاصي اخلاق اسلامي مناسب است برخي از امتيازات نظام اخلاقي ديني را بر شماريم. 1 – هر نظام اخلاقي ديني، متكي بر وحي است و اين ويژگي باعث مي شود راهنمايي ...
نسبی بودن اخلاق
به طوري که مي دانيم انسان ها داري فطرت واحدي هستند. بنابر اين اساس تأثير عملکرد واحد در زمينه روحي آن ها يکسان است: چنين نيست که تأثير يک عمل در شرايط يکسان بر روي يک فرد مثبت و بر روي فرد ديگر منفي باشد. اگر عملي براي يکي از انسان ها فضيلت و کمال ...
فلسفه اخلاق
فلسفه، به هر معني که باشد، در قرن حاضر به دو بخش اساسي تقسيم شده است: 1. فلسفه مطلق، که به واقع فلسفه مطلق است؛ 2. فلسفه مضاف که حاصل اضافه شدن فلسفه به يک رشته علمي است. فلسفه مضاف اقسام متعددي دارد؛ مانند فلسفه تاريخ، فلسفه هنر، فلسفه ادبيات، فلسفه علم، فلسفه حقوق، فلسفه ...
تغيير پذيری اخلاق
سرنوشت علم اخلاق و تمام بحثهاي اخلاقي و تربيتي به اين مساله بستگي دارد، زيرا اگر اخلاق قابل تغيير نباشد نه تنها علم اخلاق بيهوده خواهد بود، بلكه تمام برنامه هاي تربيتي انبيا و كتابهاي آسماني لغو خواهد شد؛ تعزيرات و تمام مجازاتهاي بازدارنده نيز بي معني خواهد بود. بنابراين، وجود آنهمه برنامه هاي اخلاقي ...
تاريخچه علم اخلاق
مقدمه در همه ادوار تاريخ، انسان ها براي رسيدن به تعادل فردي و اجتماعي کوشيده اند و همه جوامع اعم از جوامع ديني و غير ديني روابط خود را در چارچوب قواعد و ضوابط تنظيم کرده اند. بخش عمده اي از اين ضوابط اخلاقي بوده اند. ضوابط اخلاقي هرگاه از طريق وحي دريافت شده اند، ...
امکان تربيت اخلاقی
امروزه بين دو حوزه تربيت و اخلاق فرق هايي مطرح شده است تا آن جا که صاحب نظران علوم تربيتي و حوزه اخلاق آن دو حوزه را دو علم مستقل مي دانند، گر چه سابقاً و در يک جا مورد استعمال و بحث قرار مي گرفت. گروهي به علم الاخلاق و فلسفه اخلاق روي آورده ...
اخلاق نظری و عملی
تعريف اخلاق کلمه اخلاق جمع خلق است. خلق شکل دروني انسان است. چنان چه خَلق شکل ظاهري و صوري اشياء از جمله انسان است. غرايز و ملکات و صفات روحي و باطني که در انسان است، اخلاق ناميده مي شود و به اعمال و رفتاري که از اين خلقيات ناشي گردد نيز اخلاق و يا ...
مفهوم اخلاق از ديدگاه قدما و معاصرين
در رابطه با اينكه اخلاق چيست و هدف از آن چه ميباشد؟ ديدگاههاي مختلفي وجود دارد كه اينك پارهاي از آنها را متذكر ميشوم. 1. اخلاق عبارت است از رعايت حد وسط ميان غرائز و عواطف. توضيح اين كه در انسان غرائز گوناگون و عواطف گاهي به صورت افراط بروز ميكند و گاهي به حالت ...