لازمة اين تفسير آن است كه پيامبران را افرادي خيالباف و سست انديشه بدانيم، در حالي كه تاريخ، آنان را به عنوان افرادي خردمند و واقعنگر ميشناسد. نقد نظرية روان ناخودآگاه در تفسير وحي در روانكاوي جديد ثابت شده است كه انسان داراي دو روان است: روان خودآگاه، و روان ناخودآگاه. روان خودآگاه مربوط به ...
حكمت الهي اقتضا دارد پيامبراني از سوي خداوند براي هدايت مردم برانگيخته شوند تا از اين رهگذر، زمينه لازم براي راهيابي انسانها به كمال و سعادت حقيقي خويش فراهم آيد. حال اين پرسش مطرح مي شود كه آيا اساساً راهي براي شناخت پيامبران حقيقي وجود دارد و اگر چنين است، آن راه كدام است؟ اهميت ...
الف: چيستي دين واژة دين در لغت كاربردهاي مختلفي دارد برخي از كاربردهاي آن كه در فرهنگهاي لغت عربي ذكر شده است، عبارتند از: جزا و مكافات، حساب و بررسي، اطاعت و انقياد، ملت و آيين، روش و عادت، چيرگي و برتري، تدبير امور، و آنچه وسيلة پرستش خداوند است.[1] به گفتة بعضي از پژوهشگران، ...
الف) معناى لغوى جبر «جبر» در لغت به معناى واداشتن كسى به كارى با زور است، و «مجبور» يعنى كسى كه با زور به كارى وادار شده است. ب) جبر در اصطلاح علماى عقايد اسلامى «جبر» در اين اصطلاح يعنى: خداى متعال بندگانش را بر آنچه مىكنند مجبور كرده است؛ در كار نيك باشد يا ...
ـ مصاديق عدل الهي مصاديق كلي عدل و حكمت الهي عبارتند از: 1. عدل و حكمت در آفرينش و تدبير: يعني خداوند هر موجودي را با توجه به استعداد و قابليت ذاتي او ايجاد كرده، و متناسب با غايت مطلوب آن موجود، اسباب و شرايط لازم براي نيل به آن غايت را در اختيار او ...
فلاسفه و متكلمان بر اثبات عدل و حكمت الهي براهين متعددي اقامه كردهاند. در اين درس اين براهين را بررسي خواهيم كرد. 1. برهان وجوب بالذات: برخي از متكلمان صفات الهي را براساس «وجوب بالذات» تبيين كردهاند. نخستين متن كلامي كه اين شيوه در آن به كار گرفته شده است، كتاب «الياقوت في علم الكلام» ...
يكي از معاني حكمت، غايتمند بودن فعل است. غايتمندي فعل يكي از ويژگيهاي فاعل حكيم است. آن دسته از متكلمان كه به اصل حسن و قبح عقلي اعتقاد داشته و عدل و حكمت الهي را براساس اين اصل تفسير كردهاند، بر غايتمند بودن آفرينش تأكيد ورزيدهاند و بر اين عقيدهاند كه افعال خداوند معلل به ...
در كتب كلامي در مسئلة اختيار انسان شبهاتي نقل شده است كه عدهاي با استناد به آنها به عقيدة جبر گرويدهاند. اين شبهات به برخي از آموزهها و اصول كلامي و اعتقادي استناد داده شده است. اصول كلامياي كه طرفداران جبر به آنها استناد كردهاند عبارتند از: 1. قضا و قدر الهي يا سرنوشت. 2. ...
اين بحث از مسائل ديرينهاي است كه همواره بشر در قديمالايام در تمام تمدنها به صورت يك مسئله شاخص و بارز با آن روبهرو بوده است. پس از ظهور اسلام در همان قرن اوّل هجري، در ميان متكلمين اسلامي و حكماء بحث و گفتوگو در اين مسئله رواج داشته است كه از آن زمان تا ...
عدل در لغت و اصطلاح در فرهنگهاي لغت عربي براي عدل معاني يا كاربردهايي ذكر شده است كه مهمترين آنها عبارتند از: تعادل و تناسب، تساوي و برابري، اعتدال يا رعايت حد وسط در امور، استوا و استقامت.[1] ميتوان گفت: جامع معاني يا كاربردهاي ياد شده اين است كه هر چيزي در جايگاه متناسب خود ...
اصل حسن و قبح عقلي در كلام عدليه جايگاه برجستهاي دارد، و به عنوان مبنا و شالودة بحثهاي عدل در كلام اسلامي به شمار ميرود. بدين جهت، متكلمان عدليه در آغاز مبحث عدل الهي به بحث دربارة اين اصل پرداختهاند. تبيين قاعدة حسن و قبح عقلي مفاد قاعدة حسن و قبح عقلي دو چيز است: ...
جايگاه بحث شرور در الهيات يكي از بحثهاي مهم و ديرينه در الهيات، بحث شرور است كه در موارد مختلف مطرح گرديده است. يكي از موارد طرح اين بحث در الهيات در مسئلة توحيد در خالقيت است. زيرا دو گانه پرستان به دو آفريدگار عقيده داشتهاند يكي آفريدگار خير و ديگري آفريدگار شرور. در مباحث ...