رابطه علم كلام با علوم ديگر را ميتوان به دو صورت كلي ترسيم كرد: 1. علومي كه در علم كلام تأثير ميگذارند، يا بدين صورت كه علم كلام از آنها استفاده ميكند، و يا بدين صورت كه با طرح پارهاي پرسشها يا اشكالات علم كلام را به پاسخگويي آن پرسشها و اشكالات برميانگيزد و موجب ...
مطالب موجود در دسته بندی "عقاید اسلامی"
بررسی تعريفهای علم كلام
پس از آگاهي از موضوع، غايت و روشهاي بحث در علم كلام و با توجه به اينكه تعريف علوم از طريق يكي از امور ياد شده (موضوع، عنايت و روش بحث) انجام ميگيرد. و جامعترين تعريف آن است كه مشتمل بر همة اين جهات باشد، در اين فصل به بررسي و نقد نمونههايي از تعريف ...
جايگاه علم كلام و منزلت متكلمان
از مطالبي كه پيرامون اهداف و وظايف متكلمان بيان گرديد، ميتوان به جايگاه رفيع علم كلام و منزلت والاي متكلمان واقف گرديد. هر يك از اهداف ياد شده براي اثبات جايگاه بلند اين علم و عالمان راستين آن كافي است؛ زيرا علم تفصيلي و آگاهي تحقيقي نسبت به عقايد ديني بسيار ارزشمند و والا است ...
اهداف و غايات علم كلام
اهداف علم كلام را ميتوان به صورت زير فهرست كرد: 1. غايت و هدف علم كلام در ارتباط با متكلم كه دو جنبه دارد يكي جنبة نظري و علمي، و ديگري جنبة علمي و تربيتي. 2. غايت و هدف مربوط به انسانهاي ديگر كه به دو صورت ارشاد و الزام تحقق ميپذيرد. 3. غايت مربوط ...
درباره كلام جديد
يكي از اصطلاحاتي كه امروزه در حوزة الهيات و كلام مطرح است اصطلاح كلام جديد است. دربارة ماهيت كلام جديد و نسبت آن با كلام قديم اقوال و آراء متفاوتي اظهار شده است. در اين فصل به نقل و بررسي برخي از اين آراء ميپردازيم: نظرية اول برخي از متفكران بر اين عقيدهاند كه بهتر ...
تشابه و تمايز علم كلام و فلسفه
مقصود از فلسفه در عنوان بحث، فلسفة الهي است كه به فلسفة اولي و فن اعلي شهرت دارد نه فلسفة مادي و نه فلسفة علمي، و مشابهت و تمايز آن را با علم كلام از سه نظر ميتوان بررسي نمود: 1. موضوع، 2. اسلوب و روش بحث، 3. اهداف و غايات. 1. موضوع فلسفه و ...
نامهای علم كلام
علم و فن مربوط به عقايد ديني، به نامهاي مختلفي شهرت يافته و اصطلاحات گوناگوني بر آن اطلاق گرديده است. در اين فصل به بررسي آنها ميپردازيم: از مشهورترين نامها و اصطلاحات اين علم، اصطلاح «كلام» است. واژة «كلام» در معرفي اين فن، و واژة «متكلمان» در معرفي دانشمندان آن از رايجترين و كارآمدترين واژهها ...
روشهای بحث در علم كلام
روشهاي منطقي بحث روشهاي منطقي استدلال از نظر منطق صورت، به دو نوع كلّي تقسيم ميشوند: 1. روش استدلال مباشري، 2. روش استدلال غير مباشري. در روش استدلال مباشري، تنها يك قضيه كافي است تا از طريق آن، بر مطلوب استدلال شود و معرفت نويني به دست آيد. اين نوع از استدلال داراي اقسامي است ...
مبادی و مسايل علم كلام
اصولاً بايد گفت: قرآن كريم خود سهم به سزايي در تشويق افكار و انديشهها به تدبر و تأمل در كتاب الهي و احكام ديني و جستجوي راز آنها داشته است، زيرا گذشته از اينكه در آيات بسياري، انسانها را به تفكر و تعقل و تدبُّر فرا خوانده است، آنجا كه از احكام و مقررات ديني ...
موضوع علم كلام
از آنجا كه موضوع هر علمي در تعريف آن علم نقش اساسي دارد. در اين فصل موضوع علم كلام را به بحث ميگذاريم. دربارة موضوع علم كلام از سوي محققان و صاحبنظران آراء مختلفي مطرح گرديده است كه نمونههايي از آنها را نقل و بررسي ميكنيم: 1. موجود بما هو موجود گروهي از متكلمان، موضوع ...