دعوت به پرستش خداي يكتا و ترك پرستش خدايان دروغين از مهمترين اهداف همة پيامبران الهي بوده است چنان كه قرآن كريم ميفرمايد: «وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولاً أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ».[1] مذاهب اسلامي، در اختصاص عبادت به خداوند اتفاق نظر دارند، ولي برخي از فرقهها (وهابيها) در تفسير عبادت دچار ...
مطالب موجود در دسته بندی "عقاید اسلامی"
توحيد در خالقيت
خالقيت و آفريدگاري از صفات خداوند است، اين صفت مقتضاي براهين اثبات وجود خداست، زيرا مفاد آن براهين، اين است كه خداوند مبدأ و علة العلل موجودات است؛ بنابراين همة موجودات مخلوق و آفريدة اويند. اينك، بحث در اين است كه خداوند در صفت آفريدگاري، شريك ندارد و خالق جهان كسي جز خداوند نيست. عقل ...
اثبات وحدانيت خدا(توحيد ذاتی)
توحيد، يعني يگانه دانستن خدا، يكي از مهمترين محورهاي تبليغ و تعليم پيامبران الهي بوده است، قرآن كريم آن جا كه برنامه تبليغي پيامبراني چون نوح، هود، صالح و شعيب را بازگو ميكند يادآور ميشود كه نخستين پيام آنان به امتهاي خود اين بود كه «اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ»[1] چنان كه يكي ...
ضرورت بحث از وجود خدا
دربارة فلسفة بحث پيرامون وجود خداوند دو پرسش مطرح شده است: يكي اين كه چه چيز انسان را به بحث دربارهي وجود خداوند بر ميانگيزد؟ و ديگري اين كه بر شناخت خداوند و ايمان به او چه فايدهاي مترتب ميگردد؟ متكلمان اسلامي در پاسخ به پرسش نخست، پاسخهايي را دادهاند يادآور ميشويم: 1. لزوم جلوگيري ...
برهان امكان و وجوب
برهان امكان و وجوب كه گاهي به اختصار از آن به برهان امكان تعبير ميشود، يكي از استوارترين براهين عقلي بر اثبات وجود خداوند است. اين برهان در ميان فلاسفه اسلامي از جايگاه بلندي برخوردار است، و به عنوان طريق فلاسفه در اثبات وجود خداوند ياد ميشود. تقرير روشن اين برهان به ابن سينا (متوفاي ...
برهان نظم
يكي از راههاي عقلي و در عين حال ساده و عمومي خداشناسي، راه تفكر در نظام آفرينش است. اين راه در قرآن كريم و احاديث اسلامي مورد اهتمام واقع شده است، چنان كه پيوسته مورد توجه متكلمان نيز بوده است و در دورة معاصر، اهميت بيشتر يافته است.[1] تعريف و اقسام نظم نظم عبارت است ...
امكان شناخت خداوند
پيش از آن كه به بحث دربارة دلايل وجود خدا و بررسي صفات الهي بپردازيم، لازم است به اين پرسش مهم و كليدي پاسخ دهيم، زيرا اگر پاسخ اين پرسش منفي باشد، هر گونه بحث و گفتگو دربارة الهيّات، بيهوده وعبث خواهد بود. در اين جا دو ديدگاه كلي مطرح شده است، ديدگاه مثبتان و ...
برهان صديقين
در مورد برهان صديقين مطالب علمي و تحقيق فراوان است لكن به اقتضاي گنجايش اين نوشتار مطالبي مختصر بيان ميشود. اصطلاح برهان صديقين را نخستين بار «بوعلي سينا» با استفاده از آيات قرآن كريم در تسمية برهاني به كار برد كه بر اساس امكان ماهوي براي اثبات وجود خداوند سازمان داده بود و سرّ اين ...
برهان حدوث
برهان حدوث در الهيات اسلامي ـ به ويژه نزد متكلمان ـ از اهميت ويژهاي برخوردار است؛ تا آن جا كه به عنوان طريق ويژة متكلمان ناميده شده است. برهان حدوث در كتب كلامي به گونههاي مختلفي تقرير شده است.[1] طريق حدوث در احاديث اسلامي نيز به روشني مطرح شده است.[2] برهان حدوث از دو مقدمة ...
خداشناسی فطری
يكي از راههاي خداشناسي كه پيوسته مورد توجه متفكران و دانشمندان بوده است، و هم پيامبران الهي به آن اهتمام نموده و از اين طريق بشر را به دين و خداپرستي هدايت كردهاند، راه فطرت است. تعريف فطرت فطرت در قرآن و روايات به معني آفرينش بديع و بيسابقه است. ابتكاري بودن آفرينش جهان به ...
مذهب كلامی شيعه اماميه
شيعه در لغت و اصطلاح شيعه در لغت بر دو معنا اطلاق ميشود، يكي توافق و هماهنگي دو يا چند نفر بر مطلبي، و ديگري، پيروي كردن فردي يا گروهي، از فرد يا گروهي ديگر.[1] و در اصطلاح به آن عده از مسلمانان گفته ميشود كه به خلافت و امامت بلافصل علي ـ عليه السّلام ...
تاريخ و اسباب پيدايش علم كلام
قول مشهور اين است كه علم كلام اسلامي پس از انتشار عقايد و آراء مذاهب و اديان مختلف در ميان مسلمانان از طريق فتوحات اسلامي و گسترش دامنة حكومت اسلامي و اختلاط و آميزش مسلمانان با پيروان اديان و مذهب ديگر، پديد آمد تا از عقايد اسلامي دفاع كند و به اشكالات و شبهات اعتقادي ...