چهل حدیث از حضرت امام هادی (ع)

چهل حدیث از حضرت امام هادی (ع)

احادیثی در باب علم، غضب، اطاعت خداوند، شب زنده داری، فروتنی، پدر و مادر، زیارت امام رضاعلیه السلام و حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)، حسد، خودپسندی و هدفمندی

۱. الدُّنْیا سُوقٌ رَبحَ فیها قَوْمٌ وَ خَسِرَ آخَرُونَ
دنیا همانند بازاری است که عدّه ای در آن (برای آخرت) سود می برند و عدّه ای دیگر ضرر و خسارت متحمّل می شوند.

اعیان الشّیعه: ج ۲، ص ۳۹

۲. یَاْتی عَلماءُ شیعَتِنا الْقَوّامُونَ بِضُعَفاءِ مُحِبّینا وَ اهْلِ وِلایَتِنا یَوْمَ الْقِیامَهِ، وَالاْنْوارُ تَسْطَعُ مِنْ تیجانِهِمْ
علماء و دانشمندانی که به فریاد دوستان و پیروان ما برسند و از آن ها رفع مشکل نمایند، روز قیامت در حالی محشور می شوند که تاج درخشانی بر سر دارند و نور از آن ها می درخشد.

بحارالانوار: ج ۲، ص ۶، ضمن ح ۱۳

۳. الْغَضَبُ عَلی مَنْ لا تَمْلِکُ عَجْزٌ، وَ عَلی مَنْ تَمْلِکُ لُوْمٌ
غضب و تندی در مقابل آن کسی که توان مقابله با او را نداری، علامت عجز و ناتوانی است، ولی در مقابل کسی که توان مقابله و رو در روئی او را داری علامت پستی و رذالت است.

مستدرک الوسائل: ج ۱۲، ص ۱۱، ح ۱۳۳۷۶

۴. مَنْ اَطاعَ الْخالِقَ لَمْ یُبالِ بِسَخَطِ الْمَخْلُوقینَ

هرکس مطیع و پیرو خدا باشد از قهر و کارشکنی دیگران باکی نخواهد داشت.

بحارالا نوار: ج ۵۰، ص ۱۷۷، ح ۵۶

۵. السَّهَرَ اءُلَذُّالْمَنامِ، وَالْجُوعُ یَزیدُ فی طیبِ الطَّعامِ
شب زنده داری ، خواب بعد از آن را لذیذ می گرداند؛ و گرسنگی در خوشمزگی طعام می افزاید.

بحارالانوار: ج ۸۴ ص ۱۷۲

۶. مَن کَانَ عَلی بَیِّنهٍ مِن رَبِّهِ هَانَت عَلیهِ مَصائِبُ الدُّنیا وَ لَو قرضَ و نشرَ
هر که بر طریق خداپرستی محکم و استوار باشد، مصائب دنیا بر وی سبک آید، گر چه تکه تکه شود.

تحف العقول، ص ۵۱۱

۷. التَّواضُعُ اَن تُعطِی النّاسَ مَا تُحِبُّ اَن تُعطاه
فروتنی در آن است که با مردم چنان کنی که دوست داری با تو چنان باشند.

المحجه البیضاء ، ج ۵ ، ص ۲۲۵

۸. العُقُوقُ یُعَقِّب القِلَّه و یُودِّی إِلی الذِّلَّه
نارضایتی پدر و مادر ، کم توانی را به دنبال دارد و آدمی را به ذلت می کشاند.

مسند الامام الهادی ، ص ۳۰۳

۹. اٍنَّ اللهَ جَعَلَ اَلدُّنیا دارَ بَلوی وَالآخِرَهَ دارَ عُقبی وَ جَعَلَ بَلوَی الدُّنیا لِثَوابِ الآخِرَهِ سَبَباً، وَ ثَوابَ الآخِرَهِ مِن بَلوَی الدُّنیا عِوَضاً

خداوند دنیا را منزل حوادث ناگوار و آفات, و آخرت را خانه ابدی قرار داده است و بلای دنیا را وسیله به دست آوردن ثواب آخرت قرار داده است و پاداش اُخروی نتیجه بلاها و حوادث ناگوار دنیاست.

اعلام الدین، ص ۵۱۲

۱۰. مَن کانَت لَهُ اِلَی اللهِ حاجَهٌ فَلیَزُر قَبرَ جَدِّیَ الرِّضا بِطوُسٍ وَ هُوَ عَلی غُسلٍ وَلیُصَلِّ عِندَ رَاسِهِ رَکعَتَینِ وَلیَسئَلِ اللهَ حاجَتَهُ فی قُنوُتِهِ فَاِنَّهُ یَستَجیبُ لَهُ ما لَم یَسئَل مَاثَماً او قَطیعَهَ رَحِمٍ
کسی که از خدا حاجتی را می خواهد؛ قبر جدم حضرت رضا(علیه السلام) را در طوس با غسل، زیارت کند و دو رکعت نماز بالای سرش بخواند و در قنوت نماز، حاجت خویش را طلب نماید در این صورت حوائج وی مستجاب می شود، مگر آن که طلب انجام گناه و یا قطع رحم را کند.

وسائل الشیعه، ج۱۴، ص ۵۶۹

۱۱. اَلحَسَدُ ما حِقُ الحَسَناتِ وَ الزَّهوُ جالِبُ المَقتِ
حسد، کارهای خوب را از بین می برد و دروغ، دشمنی می آورد.

بحارالانوار، ج۶۹، ص ۲۰۰

۱۲. النّاسُ فِی الدُّنیا بِالاَموالِ وَ فی الآخِرَهِ بِالاَعمالِ
مردم در دنیا با اموالشان و در آخرت با اعمالشان هستند

بحارالانوار، ج۷۸، ص ۳۶۸

۱۳. مَن هانَت عَلَیهِ نَفسُهُ فَلا تَامَن شَرَّه
کسی که ارزش و شخصیت خود را پست شمارد، از شرّ او آسوده مباش

میزان الحکمه، ج۳، ص ۴۴

۱۴. مَن تَواضَعَ فِِی الدُّنیا لِاخوانِهِ فَهُوَ عِندَ اللهِ مِنَ الصِّدّیقینَ وَ مِن شیعَهِ عَلِیِّ بنِ اَبِی طالبٍ حَقّاً
کسی که در معاشرت با برادران دینی خود، تواضع کند، به راستی چنین کسی نزد خدا از صدّیقین و از شیعیان علی بن ابی طالب(علیه السلام) خواهد بود.

احتجاج، ج۱، ص ۴۶۰

۱۵. لَو سَلَکَ النّاسُ وادِیاً شُعباً لَسَلَکتُ وادِیَ رَجُلٍ عَبَدَاللهَ وَحَدَهُ خالِصاً
اگر مردم در راههای مختلف حرکت کنند. هر آینه من در مسیر و وادی مردی حرکت خواهم کرد که خدا را به تنهایی خالصانه عبادت می کند.

میزان الحکمه، ج۳، ص ۶۰

۱۶.  العُجبُ صارِفٌ عَن طَلَبِ العِلمِ، داعٍ اِلَی الغَمطِ وَ الجَهلِ
خودپسندی مانع تحصیل علم است و انسان را بسوی نادانی و خواری می کشاند.

میزان الحکمه، ج۶، ص ۴۶

۱۷.  مَن رَضِیَ عَن نَفسِهِ کَثُرَ السّاخِطُونَ عَلَیهِ
کسی که پر مدّعی و از خود راضی باشد؛ بدگویان او زیاد خواهند شد.

بحارالانوار، ج۱۷، ص ۲۱۵

۱۸. عَلَیکُم بِالوَرَعِ فَاِنَّهُ الدّینُ الَّذی نَلازِمُهُ وَ نُدینُ اللهَ تَعالیَ بِهِ وَ نُریدُهُ مِمَّن یُوالینا لاتَتعَبُونا بِالشَّفاعَهِ
با ورع و باتقوا باشید که این ورع و تقوا همان دینی است که همواره ما ملازم آن هستیم و پایبند به آن می باشیم و از پیروان خود نیز می خواهیم که چنین باشند. از ما (با عدم رعایت تقوا) شفاعت نخواهید و ما را به زحمت نیندازید.

وسائل الشیعه، ج۱۵، ص ۲۴۸

۱۹. مَا استَرَحَ ذُو الحِرصِ
انسان حریص، آسایش ندارد

مستدرک الوسائل، ج۱۲، ص ۶۲

۲۰. اِنّ للهِ بِقاعاً یُحِبُّ ان یُدعی فیها فَیَستَجیبَ لِمَن دَعاهُ وَ الحَیرُ مِنها

مکان هایی برای خداوند متعال وجود دارد که دوست دارد در آن ها به درگاهش دعا کنند تا به مرحله اجابت برسد و حائر حسین(علیه السلام) †یکی از آن مکان هاست.

تحف العقول ، ص ۴۸۲

۲۱. اِنَّ مَوضِعَ قَبرِهِ (ای الرضا) لَبُقعَهٌ مِن بُقاعِ الجَنَّهِ لایَزُورُها مُومِنٌ اِلّا اعتَقَهُ اللهُ تَعالی مِنَ النّارِ وَ ادَلَّهُ دارَ القَرارِ
به راستی مزار جدم، بقعه ای از بقاع بهشت است که هیچ مومنی آنجا را زیارت نمی کند مگر آن که خداوند او را از آتش جهنم نجات می دهد.

وسائل الشیعه، ج۱۴، ص ۵۶۹

۲۲. وَاعلَمُوا اَنَّ النَّفسَ اقبَلُ شَیءٍ لِما اُعطِیَت وَ امنَعُ شَیءٍ لِما مُنِعَت
بدانید که نفس آدمی آنچه را که مطابق میل اوست به آسانی می پذیرد و اما چیزهایی که مورد میل و قبول او نیست بسیار سخت می پذیرد.

بحارالانوار، ج۷۵، ص ۳۷۱

۲۳. اُذکُر مَصرَعَکَ بَینَ یَدَی اهلِکَ، وَ لا طَبیبٌ یَمنَعُکَ وَ لا حَبیبٌ یَنفَعُکَ
هنگامه جان دادنت در برابر خانواده را به یادآور که نه طبیبی می تواند مرگ را از تو دور بگرداند و نه دوستی می تواند تو را یاری نماید.

میزان الحکمه، ج۱۰، ص ۵۷۹

۲۴. مَن اطاعَ الخالِقَ فَلَم یُبالِ بِسَخَطِ المَخلُوقینَ وَ مَن اسخَطَ الخالِقَ فَلیَیقَنَ ان یَحِلَّ بِهِ سَخَطُ المَخلُوقینَ
هر کس از خدا اطاعت کند از خشم مخلوق و مردم نمی ترسد و آنکه خدا را به خشم آورد پروردگار، وی را دچار خشم مخلوق خود می نماید.

سفینه البحار، ج۲، ص ۳۴۳

۲۵. اَلشّاکِرُ اسعَدُ بِالشُّکرِ مِنهُ بِالنِّعمَهِ الَّتی اوجَبَتِ الشُکرَ لَاَنَّ النِّعَمَ مَتاعٌ و الشُکرُ نِعَمٌ وَ عُقبی
شکرگزاری از نعمت، از خود نعمت بهتر است چون نعمت متاع دنیای فانی است و لکن شکر، نعمت جاودانه آخرت است.

تحف العقول، ص ۴۸۳

۲۶. الْحَسَدُ ماحِقُ الْحَسَناتِ ، وَ الزَّهْوُ جالِبُ الْمَقْتِ
حسد موجب نابودی ارزش و ثواب حسنات می گردد و تکبّر و خودخواهی جذب کننده دشمنی و عداوت افراد می باشد.

بحارالانوار: ج ۶۹، ص ۱۹۹، ح ۲۷

۲۷. الْعُجْبُ صــارِفٌ عَنْ طَلَبِ الْعِلْمِ داع إلَی الْغَمْطِ وَرالْجَهْلِ
عُجب و خودبینی مانع تحصیل علم خواهد بود و در نتیجه شخص را در پَستی و نادانی نگه می دارد.

بحارالانوار: ج ۶۹، ص ۱۹۹، ح ۲۷

۲۸. البُخْلُ اذَمُّ الاْخْلاقِ ، وَالطَّمَعُ سَجیَّهٌ سَیِّئَهٌ
بخیل بودن بدترین اخلاق است; و نیز طَمَع داشتن خصلتی ناپسند و زشت می باشد.

بحارالانوار: ج ۶۹، ص ۱۹۹، ح ۲۷

۲۹. تَطْلُبِ الصَّفا مِمَّنْ کَدِرْتَ عَلَیْهِ، وَلاَ النُّصْحَ مِمَّنْ صَرَفْتَ سُوءَ ظَنِّکَ إلَیْهِ، فَإنَّما قَلْبُ غَیْرِکَ کَقَلْبِکَ لَهُ
از کسی که نسبت به او کدورت و کینه داری، صمیّـمیــت و محبّــت مجـوی. هم چنین از کسی که نسبت به او بدگمان هستی، نصیحت و موعظه طلب نکن، چون دیدگاه و افکار دیگران نسبت به تو همانند قلب خودت نسبت به آنها می باشد.

اعلام الدّین: ص ۳۱۲، س ۱۴

۳۰.  اَلْحِکْمَهُ لا تَنْجَعُ فِی الطِّباعِ الْفاسِدَهِ
حکمت ، اثری در دل ها و قلب های فاسد نمی گذارد.

نزهه النّاظر و تنبیه الخاطر: ص ۱۴۱، ح ۲۳

۳۱. الْهَزْلُ فکاهَهُ السُّفَهاءِ ، وَ صَناعَهُ الْجُهّالِ
مسخره کردن و شوخی های – بی مورد – از بی خردی است و کار انسان های نادان می باشد.

بحارالانوار، ج ۷۵، ص ۳۶۹، ح ۲

۳۲. اِنَّ الحَرامَ لا ینمی وَ اِن نَمی لا یبارَک لَهُ فیهِ وَ ما اَنفَقَهُ لَم یوجَر عَلَیهِ وَ ما خَلَّـفَهُ کانَ زادَهُ اِلَی النّارِ
به راستی که حرام، افزایش نمی‏یابد و اگر افزایش یابد ، برکتی ندارد و اگر انـفاق شود ، پاداشی ندارد و اگر بماند ، توشه‏ای به سوی آتـش خواهد بود.

کافی، ج ۵، ص ۱۲۵، ح ۷

۳۳. اَلنّاسُ فِی الدُّنیا بِالاَموالِ وَ فِی الآخِرَهِ بِالاَعمالِ
اعتبار مردم در دنیا به مال است و در آخرت به عمل.

بحارالانوار، ج ۷۸، ص ۳۶۸، ح۳

۳۴. امّا إنّک لَو زُرتَ قَبرَ عَبدِ العَظیمِ عِندَکم لَکنتَ کمَن زارَ الحُسَینَ بنَ عَلِیِّ (علیه السلام)
(خطاب به یکی از اهالی ری)بدان که اگر در شهر خودتان قبر عبد العظیم(علیه السلام) را زیارت کنی، همچون کسی هستی که حسین بن علی (علیه السلام) را زیارت کرده باشد.

میزان الحکمه، ح ۷۹۸۴

۳۵. إِنَّ اللهَ لا یُوصفُ إلا بِما وصفَ بِه نَفسهُ، و اَنی یُوصَف الَّذی تُعجِز الحَواسُ اَن تُدرِکهُ و الاَوهامُ اَن تنَالهُ و الخطراتُ ان تحُدَّه و الاَبصارُ عَن الِإحاطَه بِه. نَای فِی قُربه و قَرُب فی نَایه
به راستی که خدا، جز بدانچه خودش را وصف کرده، وصف نشود. کجا وصف شود آن که حواس از درکش عاجز است، و تصورات به کنه او پی نبرد، و در دیده ها نگنجد؟ او با همه نزدیکی اش دور است و با همه دوری اش نزدیک.

تحف العقول ، ص ۵۱۰

۳۶. المَقادِیر تَریکَ مَا لا یخطِر ِببالِک
مقدرات چیزهایی را بر تو نمایان می سازد که به فکرت خطور نکرده است.

مسند الامام الهادی ، ص ۳۰۳

۳۷. العِتابُ مِفتَاحُ الِّثقالِ ، و العِتابُ خَیرٌ مِن الحِقد
گلایه کلید گرانباری است ، ولی گلایه بهتر از کینه توزی است.

مسند الامام الهادی ، ص ۳۰۴

۳۸. اُذکر حَسراتِ الَتفرِیطِ بِاخذِ تَقدِیم الحَزم
افسوس کوتاهی کارهای گذشته را با تلاش در آینده جبران کنید.تحف العقول ، ص ۵۱۲

مسند الامام الهادی ، ص ۳۰۴

۳۹. الجاهِلُ اَسیرُ لِسانِه
نادان ، اسیر زبان خویش است.

مسند الامام الهادی ، ص ۳۰۴

۴۰. إِنَّ الظَالِم الحَالِم یَکادُ اَن یُعفَی عَلی ظُلمِه بِحِلمه و إِنَّ المُحِقَّ السَّفِیه یَکادُ اَن یُطفِئ نُورَ حَقِّهِ بِسَفهِه
ستمکار بردبار، چه بسا که بوسیله حلم و بردباری، از ستمش گذشت شود و چه بسا حق دار نابخرد، که با سفاهت خود ، نور حق خویش را خاموش کند.

مطالب مشابه