نقش زنان در حکومت حضرت ولى عصر (عج) چگونه خواهد بود؟

نقش زنان در حکومت حضرت ولى عصر (عج) چگونه خواهد بود؟

پرسش

نقش زنان در حکومت حضرت ولى عصر (عج) چگونه خواهد بود؟

پاسخ اجمالی

بعثت پیامبر اکرم (ص) و گسترش اسلام، علاوه بر تحولات عظیمى که در دنیا از آن زمان تا کنون ایجاد نموده است، مقام و منزلت و نقش زن در خانواده و جامعه را وارد مرحله‏اى جدید نمود به گونه‏اى که با قبل از آن به هیچ وجه قابل مقایسه نیست.

در دوران قبل از اسلام، در جوامع مختلف به زن تنها به عنوان وسیله‏اى براى دفع و اشباع شهوات مرد، کار در منزل، تولید مثل، شیردهى و کارگرى بى اراده و اختیار در منزل نگریسته و هیچ گونه حقوق انسانى براى او قایل نبودند و… که با انتقال به یکدیگر، در نهایت به عنوان ارث، کارگرى براى خانه ی وارث مى‏گشت. در برخى موارد هم، چشم نگشوده، در زیر خاک پنهانش مى‏کردند، اما اسلام به زن بسان مرد، از نظر شخصیت و کرامت انسانى نگریست و نفقه و مهر او را بر عهده‏ى مرد نهاد و او را شریک زندگى او نمود که نه تنها خود میراث مرد نیست، که از او ارث هم مى‏برد و بسان مرد مى‏تواند در عرصه‏هاى دینى و فرهنگى و حتى نظامى و اقتصادى با حفظ شؤون و کرامت خویش حضور یابد و مثمر ثمر واقع شود و به تعالى برسد. نمونه ی بارز آن، حضور دو بانوى نمونه اسلام حضرت زهرا و حضرت زینب (ع) در عرصه‏هاى مختلف خانوادگى و اجتماعى است.

ظهور و حکومت حضرت مهدى (عج) نیز بسان بعثت رسول (ص) تحولات عظیمى را در پى خواهد داشت و از جمله زن امروز را که با آب و رنگى مدرن‏تر به دوران جاهلیت باز گردانده شده است، وارد مرحله ی جدیدى از کرامت و شخصیت خواهد نمود. حال کدام فعالیت‏ها و مسئولیت‏هاى حکومتى در اختیار زنان لایق و کاردان قرار خواهد گرفت، امرى است که تا شاهد آن نباشیم، قضاوت در مورد جزئیات آن مشکل است؛ زیرا دانش و آگاهى ما به وقایع و حوادث آن زمان، از راه مراجعه به آیات و روایات است و جزئیات این وقایع از طریق روایات به دست ما نرسیده است.

پاسخ تفصیلی

زن در دنیاى امروز به نوعى دیگر به جاهلیت جاهلان بازگشته و با عناوینى فریبنده چون همتایى با مرد، آزادى و حق انتخاب و بهره‏مندى از حقوق بشر و… کارگرى ارزان و ملعبه‏اى بى هدف براى مردان و سیاست مداران گردیده و از انسانیت خویش فاصله‏ى بسیار گرفته است. زن متمدن امروز اگر به منصب و مقامى دست یازد، باز ملعبه سردمداران و حاکمان سیاست پیشه است. شخصیت و عفت زن امروز در هیچ مرحله‏اى و با هر مقامى مصون از دست برد شیاطین و سوء استفاده‏ى آنان نیست.

با انحطاط زنان، خانواده نیز از هم گسیخته و ریشه اجتماع در حال پوسیدن و سقوط است. پس انقلابى بسان انقلاب رسول اللَّه (ص) لازم است، تا انسان را و بالاخص زن را به مقام انسانیتش بازگردانیده و به تعالى و ترقى واقعى و حقیقى برساند.

شیعه از زمان پیامبر (ص) به وعده‏هاى ایشان و قرآن یقین داشته و همواره چشم انتظار این انقلاب بوده و هست. انقلابى که کل دنیا را دگرگون مى‏نماید و در پى آن، موقعیت زن غیر از موقعیت و انحطاط او در این زمان خواهد بود.

پیامبر (ص) زن را که در دوران جاهلیت، انسان محسوب نمى‏گشت و از هرگونه حقوق انسانى محروم بود و گاه بدان جهت که وجود و حضورش ننگ محسوب مى‏شد، هنوز چشم نگشوده، زنده در گور مى‏خُفت، حیاتى جدید بخشید و او را انسانى مشابه مرد که داراى حقوق و مزایایى بر عهده ی مرد دارد، معرفى نمود. زنى را که تا آن زمان بسان سایر اموال مرد، به دیگران هدیه مى‏شد و یا به عنوان ارث بین فرزندان ردّ و بدل مى‏گشت، صاحب حقوق و اموال خویش قرار داد و وارث اموال خویش معرفى نمود.

اسلام مقام زن را تا آن جا بالا آورد که پیامبرش (ص) با او بیعت کرده و مى‏توانست در صحنه‏هاى پیکار علیه شرک، در مقام تعلیم و تعلّم یا پرستارى از زخمیان کارزار، و تشویق مردان به یارى پیامبر (ص) و تربیت پاکبازانى در راه دین و انسانیت، حاضر شود. زن اسلامى خود محیى شریعت و مدافع آن در تمامى عرصه‏هاست و از این راه به مقام عالى انسانیت وارد مى‏شود و برتر از ملک و حوریه ی بهشتى مى‏گردد؛ زیرا در تمامى این عرصه‏ها شخصیت و عفت و قداست خانواده را نیز حافظ است و از جهتى نقش او فراتر از مرد گشته و خود انسانى است که انسان مى‏آفریند و انسان پرورش مى‏دهد و به تعبیر امام راحل (ره) از دامن اوست که مرد به معراج مى‏رود.

لکن در گذر زمان، نه تنها در جوامع غیر اسلامى، که در جوامع اسلامى نیز بار دیگر به نوعى زن از حقوق انسانى‏اش محروم گشته، برخى او را در کنج خانه زندان کرده و از تعالى و ترقى فکرى و فرهنگى و اقتصادى و… باز مى‏دارند و عده‏اى او را از خانه و خانواده جدا ساخته و به پشت فرمان ماشین و هواپیما و عمق معدن‏ها و پشت دستگاه‏هاى کارخانه‏ها فرستاده‏اند و دیگرى به نوعى دیگر و… .

انقلاب جهانى موعود (عج)، چنان که از وعده‏ها و نامش هویداست، تحول عظیمى را در جهان ایجاد خواهد نمود و کل عالم را در زیر پرچم اسلام واقعى و تعالیم حیات بخش آن قرار خواهد داد. که در پى آن، جامعه ی زنان نیز از این تحول عظیم مستثنا نبوده و به جایگاه واقعى خویش برگردانده خواهد شد.

قضاوت و علم ما نسبت به حوادث آن زمان برگرفته از روایات موجود در زمینه ی مهدویت و قرائن و شواهد تاریخى از صدر اسلام است. از جهاتى مى‏توان تحولات ایران و جهان پس از قیام اسلامى امام خمینى (ره) و تحولات چشمگیر جامعه ی زنان در ایران پس از استقرار جمهورى اسلامى را، نمونه‏اى کوچک و ضعیف از تحولات جهان و جامعه ی زنان پس از انقلاب جهانى حضرت مهدى (عج) دانست.

آنچه از روایات در مورد زنان دوره ی ظهور حضرت آمده است، روایات زیر است:

جعفر جعفى از امام باقر (ع) نقل مى‏کند که ایشان فرمود: “… مهدى (عج) قیام مى‏کند… و با او ۳۱۳ مرد که ۵۰ زن با ایشان است، جمع مى‏شوند، بدون این که وعده ی قبلى با هم نهاده باشند، مثل ابرهاى پراکنده به هم مى‏پیوندند و برخى در پى دیگرى مى‏آیند و این است تفسیر آیه ی (۱۲۸ سوره‏ى بقره) که خدا در آن مى‏فرماید: “ر جا که باشید خدا همه ی شما را جمع مى‏کند؛ زیرا خدا بر هر کارى توانا است”. اینها بین رکن و مقام با مهدى (عج) بیعت مى‏کنند و مهدى (عج) با ایشان از مکه خروج مى‏نماید”.[۱]

عبداللَّه بن بکیر از حمران از امام باقر (ع) روایت کرده‏اند که ایشان فرمودند: “… در زمان او حکمت و علم آن چنان گسترده مى‏شود که زن در خانه ی خودش بر طبق کتاب خدا و سنت رسول اللَّه (ص) قضاوت مى‏نماید.”[۲]

اغلب احادیث مربوط به مهدویت در زمینه‏ى راه‏هاى مختلف اثبات امامت ایشان (عج)، حوادث قبل از ظهور و تحولات حین ظهور و پس از آن است. این روایات از توضیح جزئیات تقسیم وظایف بین کارگزاران حضرت (عج) و نیز زن یا مرد بودن آنها و بسیارى امور دیگر ساکت‏اند. لکن چنان که بیان شد، تحولات پس از انقلاب اسلامى ایران را مى‏توان نمونه ی کوچکى از تحولات آن زمان به حساب آورد و به طور طبیعى نقش زنان مسلمان در انقلاب اسلامى و تداوم و حراست از آن، تا حدود زیادى تبیین کننده ی وظایف و نقش زنان در صدر اسلام و در دوره ی ظهور و پس از آن است. امام خمینى (‏ره) در این زمینه مى‏فرمایند: “اسلام مى‏خواهد که زن و مرد رشد داشته باشند، اسلام زن‏ها را نجات داده است، از آن چیزهایى که در جاهلیت بوده، آن قدرى که اسلام به زن خدمت کرده است، خدا مى‏داند به مرد خدمت نکرده است… . شما نمى‏دانید که در جاهلیت زن چه بوده و در اسلام چه شده.”[۳] وی در جایی دیگر مى‏فرماید: “تشیّع نه تنها زنان را از صحنه زندگى اجتماعى طرد نمى‏کند، بلکه آنان را در جامعه در جایگاه رفیع انسانى خود قرار مى‏دهد، ما پیشرفت‏هاى دنیاى غرب را مى‏پذیریم، ولى فساد غرب را که خود آنان از آن ناله مى‏کنند، نه”.[۴] امام خمینى (‏ره) همچنیین مى‏فرماید: “زنان از نظر اسلام نقش حساسى در بناى جامعه ی اسلامى دارند و اسلام زن را تا حدى ارتقا مى‏دهد که او بتواند مقام انسانى خود را در جامعه بازیابد و از حد شى‏ء بودن، بیرون بیاید و متناسب با چنین رشدى مى‏تواند در ساختمان حکومت اسلامى مسئولیت‏هایى به عهده بگیرد”.[۵]

معمار را انقلاب اسلامی می گوید: “در بین بانوان ایران هم بینش دینى هست و بینش سیاسى و از آن چیزى که شما را باز مى‏داشت از این که فعالیت سیاسى و دینى بکنید، آن موانع مرتفع شد و امیدوارم به زودى شما به یک پایه‏اى برسید که هر کدامتان بتوانید، عده‏اى را تربیت بکنید.”[۶] این همه نقش‏ها یک طرف و نقش مادرى یک طرف دیگر: “یک فرزند خوب شما اگر به جامعه تحویل بدهید، براى شما بهتر است از همه ی عالم، اگر یک انسان شما تربیت کنید، براى شما به قدرى شرافت دارد که من نمى‏توانم بیان کنم… . دامن مادرها دامنى است که انسان از آن باید درست بشود.”[۷] از این رو، ملتى که با توانش در صف مقدم براى پیشبرد مقاصد اسلامى هست، آسیب نخواهد دید، ملتى که بانوانش در میدان‏هاى جنگ با ابرقدرت‏ها و با مواجه شدن با قواى شیطانى، قبل از مردها در این میدان‏ها حاضر شده‏اند، پیروز خواهد شد. ملتى که شهید در راه اسلام هم از بانوان دارد و هم از مردها و شهادت را هم بانوان طلب مى‏کنند و هم مردها، آسیب نخواهد دید”.[۸]

اگر سیر منطقى مطالب منقول از رهبر و بنیان گذار جمهورى اسلامى دنبال شود، روند نقش زنان در یک تحول اسلامى و پس از آن به خوبى ترسیم و با حضور در حکومت امام زمان (ع) ملموس‏تر خواهد بود.

[۱] بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۲۳، باب علامات ظهوره…، ح۸۷.

[۲] همان، باب سیره و اخلاقه، ص۳۵۲، ح۱۰۶.

[۳] صحیفه نور، ج۳، ص۸۲.

[۴] همان، ج۳، ص۱۵۹.

[۵] همان، ج۳، ص۱۰۱.

[۶] همان، ج۱۷، ص۲۱۱.

[۷] همان، ج۷، ص۷۶.

[۸] همان، ج۱۳، ص۳۱.
islamquest.net

مطالب مشابه