به کوشش: محمد کمالي نژاد

نام رايج:
خرفه

نام عربي:
فرفخ، بقله الحمقاء

نام هاي ديگر:
ارغيالم (عبراني)، پرپهن، فرفين، پرپين، فرفهن، فرفخ (عربي)، رجله، بقله اليله، بقله المبارکه، بقله الفاطمه، بقله الزاهراء، تورک (فارسي).

ماهيت:
گياهي است ساق آن به قدر ضخامت انگشت بسيار نازک و شکننده برگش ريزه و مايل به تدوير (دايره اي) مي باشد.
دو نوع است، بزرگ آن کمتر از ذرعي و ساق آن اکثراً مفروش بر زمين و گل آن سفيد و تخم آن سياه و در برگ آن لزوجتي و در شاخه هاي آن قوت قبضي مي باشد و لهذا مطبوخ آن در بعضي امزجه اطلاق و در بعضي امساک بطن مي نمايد.

طبيعت:
در سوم سرد و در دوم تر.

افعال و خواص:
مسکن صفرا، مسکن حدت خون و حرارت جگر و معده و تب هاي حارّه و عطش زياد و ذيابيطس و صداع حار و قاطع نفث الدم و نزف الدم و چرکي که از سينه مي آيد. و مبرد دماغ و قي باز دارد. تفتيت حصاه و ادرار بول مي نمايد. حابس حيض به قوت قبض و برودت خود و چون محرورالمزاج لاغر و خشک تناول نمايد ابدان ايشان را تر و فربه مي گرداند و التهاب کبد را برطرف مي گرداند.

ترکيبات:
ضماد آن با روغن گل جهت تسکين صداع حار ضرباني و سوختگي آتش و اورام حاره مفيد است، ضماد آن با حنا جهت حرارت کف پا مفيد است.

تحقيقات جديد:
ضد سنگ مثانه، ضد خونريزي، مفيد براي يبوست و التهاب سيستم ادراري
***

بدل:
بذر قطونا (اسپرزه)

مضر:
سپرز و معده ي بارده و افراد ضعيف الحراره، مسقط اشتها و اکثار آن مولد تاريکي چشم

مصلح:
مصطکي، کرفس، انيسون، نعناع، قند

مقدار شربت:
10 تا 15 گرم

بخشهاي قابل مصرف:
اندام هاي هوائي و زميني (بذر، ساق، ريشه، برگ)
کسي را کو تو بيني درد سرفه*** بفرمايش تو آب دوغ و خرفه.
فرهنگ اسدي نخجواني

منبع مقاله :
کمالي نژاد، محمد، (1390)؛ برگ کهن، تهران: چوگان، چاپ اول