نويسندگان: گروه نويسندگان

طب سوزني و درمان بيماري هاي گوارشي
قدمت پنج هزار ساله طب سنتي چين در کنار اقبال اين شيوه درماني در درمان بيماري هاي مختلف جسم و روح انسان موجب شده تا اين مکتب به عنوان يکي از مکاتب درماني موفق در جهان شناخته شود. امروزه نه تنها مردم قاره آسيا بلکه شهروندان بسياري از کشورهاي اروپايي و آمريکايي طب سنتي چين را به عنوان يکي از شيوه هاي درماني موفق در درمان و تسکين بيماري ها و دردها مي شناسند و در طول زندگي خود دست کم يک بار از آن براي درمان استفاده کرده اند.
اين شيوه درماني که سال هاست با تاييد سازمان بهداشت جهاني در کشورهاي مختلف و توسط درمانگران و متخصصان به مردم ارائه مي شود، اقبال خوبي در درمان بيماري هاي مختلف از قبيل بيماري هاي عضلاني، دردهاي استخواني – مفصلي، آرتروز، سردردهاي ميگرني و درمان برخي از فلج هاي صورت و بيماري دستگاه گوارش دارد، دکتر رضا حشمت، متخصص طب سوزني از چين و رئيس انجمن طب سوزني ايران مي گويد:
براساس آمار ارائه شده طب سوزني موفقيت زيادي در درمان بيماري هاي دستگاه گوارش دارد به گونه اي که سازمان جهاني بهداشت، اين شيوه را به عنوان درمان اصلي براي درمان برخي از بيماري ها و اختلالات دستگاه گوارش از قبيل زخم معده معرفي کرده است.
اين شيوه درماني براساس دستورالعمل WHO به عنوان درمان اصلي و در برخي موارد به عنوان درمان تکميلي براي تسکين و درمان بيماري هاي دستگاه گوارش معرفي شده است. اين شيوه درماني، يکي از موفق ترين شيوه هاي درماني طبيعي است که اقبال زيادي در درمان بيماري معده و روده و التهاب هاي اين عضو داشته است. اين شيوه درماني مي تواند تاثير زيادي بر تسريع روند درمان بيماران مبتلا به زخم يا التهاب معده داشته باشد. درمانگران طب سوزني با استفاده از سوزن هاي بسيار نازکي که در اختيار دارند، ميزان ترشح اسيد معده را در بدن کنترل کرده و به اين ترتيب به درمان زخم معده کمک مي کنند.
اين سوزن ها با کنترل ميزان حرارت بدن و عملکرد اندام هاي دروني به ويژه در دستگاه گوارش به عنوان يک درمان کمکي موثر در کنار ديگر شيوه هاي درماني از قبيل طب مدرن مي تواند اثرگذار باشد. البته بايد توجه داشت درمانگران طب سوزني علاوه بر ارائه تکنيک هاي طب سوزني به بيماران شان دستور غذايي ويژه اي ارائه مي دهند که اين رژيم غذايي با کنترل ميزان دريافت مزه هاي اسيدي و ترش همراه است. در حقيقت درمانگران، بيماران شان را به مصرف غذاهاي سبک و آب پز تشويق مي کنند و توصيه اکيد دارند براي وعده شام حتماً از غذاهاي بخارپز و بسيار سبک استفاده و ترجيحاً ميوه ها و سبزيجات بخارپز توسط بيماران مبتلا به زخم يا التهاب معده مصرف شود. در عين حال پرهيز از مصرف ميوه ها، سبزيجات خام و مواد غذايي ديرهضم و لبنيات نيز از ديگر مواردي است که به اين بيماران توصيه مي شود تا سريع تر مراحل درمان را پشت سر بگذارند و بهبود خود را به دست آورند.
رفلاکس معده نيز از شايع ترين بيماري هايي است که با طب سوزني به طور کامل درمان مي شود. يکي از دلايل بروز رفلاکس معده از ديدگاه طب چيني حرکت انرژي درون دستگاه گوارش خلاف جاذبه زمين است. به اين ترتيب که هرگاه حرکت انرژي دستگاه گوارش و لوله گوارش بر خلاف جاذبه زمين به سمت بالا باشد، اختلال هايي در سيستم عملکردي دستگاه گوارش به وجود مي آورد که در نهايت منجر به بروز رفلاکس معده مي شود. در طب سوزني درمانگر با زدن سوزن به نقاط خاصي از بدن بيمار به تنظيم انرژي و اصلاح حرکت دستگاه گوارشي در راستاي جاذبه زمين کمک کرده و مانع از بروز رفلاکس معده مي شود.
رئيس انجمن طب سوزني در مورد بيماري يبوست که امروزه بسياري از مردم به دليل عدم رعايت رژيم غذايي سرشار از فيبر و رعايت رژيم هاي لاغري به آن مبتلا هستند افزود:
ابتلا به اين بيماري دلايل مختلفي مي تواند داشته باشد که يکي از آنها عدم مصرف مواد غذايي سرشار از سبزيجات و فيبر است. در طب سوزني درمانگران با افزايش توان و تقويت نيروي بدن و همين طور با تحريک عصبي دستگاه گوارش به منظور تسريع حرکت روده ها به بهبود عملکرد آن کمک مي کنند و به اين ترتيب عمل جذب و دفع مواد غذايي سريع تر و با کيفيت بهتري انجام مي شود. بنابراين يبوست بيمار به مرور طي دريافت جلسات درماني از بين مي رود.
البته اين نکته را نيز بايد مدنظر داشت که کاهش ميزان انرژي و توان بدن تنها عامل بروز يبوست در افراد محسوب نمي شود و گاهي عوامل ديگري از قبيل بروز عدم تعادل حرارت اندام هاي دروني بدن موجب ابتلا به يبوست و کندي عملکرد دستگاه گوارش به ويژه در روده ها مي شود.
اين عدم تعادل علاوه بر آن که به بروز اختلال هايي مانند يبوست و اسهال منجر مي شود، مي تواند موجب ابتلاي بيمار به برخي از التهاب ها و زخم هاي دستگاه گوارشي نيز شود. به توصيه درمانگران طب سوزني چين، افرادي که مبتلا به اين عدم تعادل دروني هستند بهتر است از مصرف ادويه ها و غذاهايي که طبخ گرم دارند، پرهيز کنند.
عامل سومي نيز در بدن وجود دارد که ممکن است منجر به بروز يبوست در بدن شود و آن ابتلاي يبمار به رفلاکس معده است. افراد مبتلا به رفلاکس به اين جهت که دچار حرکت انرژي در خلاف جهت جاذبه زمين هستند، به طور پيوسته مواد زايد موجود در روده هايشان به سمت بالاي سيستم گوارشي کشيده و اين موجب کندي حرکت در روده ها و بروز يبوست مي شود. خوشبختانه طب سوزني براي درمان هر سه عامل بروز يبوست راهکارهاي مفيدي دارد و طي 10 تا 20 جلسه درماني قادر است، اين اختلال ها را درمان کند. علاوه بر اين طب سوزني قادر است بيماري اسهال که نتيجه اختلال در عملکرد روده ها و عدم تعادل انرژي در آنهاست را نيز درمان کند.

ترک اعتياد و سيگار با طب سوزني
در عصر حاضر هزاران محقق و دانشمند در سراسر جهان مشغول پژوهش و تحقيق در زمينه هاي مختلف مسائل مواد مخدر از جمله عامل گرايش به اعتياد، اثرات مواد مخدر بر سيستم هاي مختلف بدن، ترشحات مواد شبه مورفين در مغز، علل آرامش حاصل از مصرف مواد مخدر و روش هاي مختلف ترک اعتياد مي باشد.
هنوز محققان نتوانسته اند معتاد را بشناسند و تعريف درست و دقيقي از معتاد و اعتياد ارائه دهند و برداشت هاي آنان براساس نظريات و برداشت هاي ذهني و يک سري مسائل آماري استوار است.

علل گرايش به اعتياد
با توجه به اينکه روان شناسان و جامعه شناسان، علل گرايش اوليه به سوي اعتياد را کمبودها و بيماري رواني و عاطفي و… ذکر مي کنند که مي تواند در گرايش افراد به مواد مخدر موثر باشد و با توجه به اينکه رابطه اي بين بيماري هاي رواني و مواد مخدر طبيعي وجود دارد، شايد بتوان گفت که احتمالاً يکي از عواملي که مي تواند در گرايش افراد به سوي مواد مخدر مصنوعي، داراي نقش باشد کاهش ترشح اندروفين در مغز بوده که به طور طبيعي و ناخودآگاه جهت تأمين آنها به مواد مخدر پناه مي برند.
فردي که براي اولين بار ترکيبات مرفيني از قبيل ترياک و هروئين را مصرف مي کند، ترکيبات مورفين از طريق گيرنده هاي خون در بدن فرد جذب مي شود و با توجه به اين که به صورت طبيعي نيز مقداري توسط خود مغز ترشح مي گردد، مقدار مورفين در مغز افزايش مي يابد و چون ترکيبات مورفيني، اثري آرام بخش و ضد درد دارد، شخص احساس آرامش و نشاط نموده و يا به تعبيري نشئه مي گردد و اگر تکرار در مصر نمايد عکس العملي در مغز پديد خواهد آمد، زيرا مغز خود مقداري ترکيبات مورفيني طبيعي – البته به اندازه مورد نياز – ترشح مي نمايد و با اضافه شدن مقدار مورفين که بر اثر استعمال مواد مخدر مصنوعي انجام مي گيرد، مغز قابليت تحمل آن را نداشته و به ناچار بايستي به طريقي جلوي مورفين اضافي که وارد مغز مي شود گرفته شود پس خود مغز بايستي از ترشح مورفين خودداري نمايد که در اين صورت غدد و مناطقي از مغز که مسئول ترشح اندروفين ها مي باشند از فعاليت باز مي ايستند و يا ترشح آن کاهش مي يابد.
با توجه به اينکه مغز انسان نياز به مورفين طبيعي داشته و از طرفي مناطقي که مسئول ترشح آن هستند، غيرفعال شده اند، لذا فرد دچار ناراحتي هاي مختلفي مي شود، که به مجموعه آنها سندرم ترک اعتياد گفته مي شود.
در اين حالت فرد ناچار است مورفين مورد نياز خود را از خارج تامين نمايد و در اينجا مي گوييم که فرد معتاد شده است.
تا وقتي که مناطق مسئول ترشح اندروفين در بدن، به حالت طبيعي خود برنگردند و مورفين ترشح ننمايند، فرد همچنان معتاد خواهد بود. بنابراين اگر فرد معتاد را حتي چند سال حبس نمائيم، فقط ناراحتي هاي جسمي او برطرف مي گردد ولي علاقه و ميل شديدي نسبت به مواد مخدر خواهد داشت و به محض آزادي به دنبال اعتياد مي رود. داروها فقط مي توانند مورفين مورد نياز مغز را تامين نمايند، ولي نمي توانند مناطقي از مغز را که از فعاليت باز ايستاده به حالت طبيعي و اوليه خود برگردانند. بنابراين روش هاي ترک اعتياد موقعي موثر خواهد بود که بتوانند غدد و مناطقي از مغز را که مسئول ترشح اندروفين بوده به شکل طبيعي برگردانند تا مجدداً به طور طبيعي مورفين مورد نياز را ترشح و تامين نمايند.
با توجه به مطالب فوق، درمان با طب سوزني مي تواند روش مناسبي براي ترک اعتياد باشد. بنابر تحقيقات انجام شده، طب سوزني باعث ترشح اندروفين طبيعي مغز شده و به اين طريق باعث عدم علاقه فرد معتاد نسبت به مواد مخدر مي شود و به راحتي و با آرامش در مدتي نسبتاً کوتاه موفق به ترک اعتياد خواهد شد.
بررسي نتايج مثبت به دست آمده با طب سوزني در ترک اعتياد، موفقيت حدود 72 درصد براي معتادان به هروئين و 88 درصد براي معتادان به ترياک پس از 24 الي 99 ماه ( 2 تا 8 سال ) بوده که نسبت به ساير روش هاي درماني، از بازدهي بسيار مطلوبي برخوردار بوده است.
روش باليني براي درمان سندرم ترک اعتياد به وسيله طب سوزني با استفاده از گوش و تحريک الکتريکي، نخستين بار توسط ون Wen و چنگ cheung در هنگ کنگ توسعه يافت.
طول مدت درمان اين روش بين 1 تا 1/5 ماه بوده و مدت هر جلسه 30 تا 40 دقيقه مي باشد. تاثير درمان پس از 10 تا 15 دقيقه به صورت کاهش علائم ترک اعتياد مشخص مي گردد. لازم به ذکر است که پروسه ي درمان از هفته اي 5 جلسه آغاز شده، که به تدريج با روند بهبودي از تعداد جلسات در هفته کاسته مي شود.
ترشح اشک، آبريزش بيني، درد اندام ها، کرامپ هاي معدي، لرز، خشم و عصبانيت ناپديد شده و تنفس بسيار منظم تر شده و بيمار احساس گرمي و آرامش مي کند. بيماران تحت درمان حالت بهبودي را بيان مي کنند و ميل به مصرف مواد مخدر در آنها متوقف مي شود. تاکنون هيچ گونه عوارض جانبي در خلال درمان اعتياد با طب سوزني مشاهده نشده است.
حالت لذت حاصل از درمان با طب سوزني که در خلال درمان به بيمار دست مي دهد شاهدي بر تهيج ساختمان هاي عصبي بوده و نشان دهنده ترشح مورفين در مغز مي باشد.
اکثر کساني که درمان شده اند پس از درمان اوليه هيچ گونه ناراحتي و ميل و هوس نسبت به مواد مخدر ندارند و نيز طبق نظر خانواده ها 70 درصد از معتادان پس از درمان با طب سوزني از نظر اخلاق نيز بهبود يافته اند.
ترک معتادان به مواد مخدر با روش طب سوزني نسبت به ساير روش هاي درماني، از مزاياي زير برخوردار مي باشد:

1. عدم مصرف داروهاي شيميايي.
2. کاهش سندرم ترک اعتياد ( نسبت به ساير روش هاي درماني، ناراحتي بسيار کمتري در زمان ترک خواهد داشت ).
3. ايجاد آرامش و اعتماد به نفس در فرد معتاد.
4. هزينه بسيار کمتر نسبت به ساير روش ها.
5. مدت زمان بسيار کم درمان ( يک تا دو هفته ).
6. درمان مي تواند به صورت سرپايي انجام شود.
7. معمولاً پس از درمان، ميل، هوس و کشش نسبت به مواد مخدر نخواهد داشت.
8. نتيجه درمان بسيار موفقيت آميزتر از ساير روش ها مي باشد.
بنابراين با توجه به مزاياي فوق و با توجه به گسترش روز افزون اعتياد، طب سوزني مي تواند به عنوان يک روش بسيار مؤثر، گسترش يابد تا بتواند راه گشايي براي درمان تمام معتادان باشد.

دانسته هايي ضروري در خصوص طب سوزني
دکتر پرچمي از معدود پزشکاني است که پس از تحصيل در رشته پزشکي، دوره تخصصي خود را در کشورهاي آلمان و چين به آموزش طب سوزني پرداخته است. ايشان استواري اساس طب سوزني را چنين بيان مي کند:
اساس اين نوع طب به يافتن محل دقيق نقاط حساس بدن و تحريک متناسب آنهاست. اين نقاط بايد براساس نوع بيماري خود مراجعه کننده باشد. بنابراين به نظر مي رسد آشنايي با علم پزشکي براي يک پزشک طب سوزني لازم است.
وي در خصوص ويژگي هاي بدن انسان از نظر علم طب سوزني مي گويد:
از نظر اين علم در بدن هر موجودي که زنده است دو نوع انرژي جريان دارد. اين يک ديدگاه فلسفي است. بر اين اعتقاد که نشأت گرفته از طب چيني است دو انرژي يانگ و يين در بدن هر موجود زنده اي وجود دارد. تا زماني که تعادل بين اين دو انرژي برقرار باشد انسان در سلامت کامل به سر مي برد. هر زمان تعادل بين آنها تحت تأثير عوامل داخلي يا خارجي مثل فشارهاي روحي، عدم تناسب کار اعضاء مختل شود، فعاليت ارگان هاي مربوطه مختل و انسان دچار بيماري مي شود.
پس بايد تحريک متناسب نقاط خاصي از بدن به وسيله سوزن هاي مخصوص صورت مي گيرد که بسيار ظريف هستند و مي توانند تعادل از دست رفته را به بدن برگردانند و بيماري را به طور نسبي مداوا کنند.
حتي در علم پزشکي نيز درمان هيچگاه قطعي نيست بلکه داروهاي تجويز شده فقط قادرند مسکن درد باشند و يا تا حدي بيماي را تحت کنترل درآورند.
طب سوزني در دهه ي اخير به علت اثرات درماني شگفت انگيزش مورد توجه محافل پزشکي قرار گرفته است به طوري که هم اکنون در آلمان و آمريکا مراکز متعددي در اين زمينه تأسيس شده است.
از سال 1975 سازمان بهداشت جهاني پس از بررسي هاي طولاني و علمي درمان بيش از ده ها نوع بيماري را توسط اين نوع طب مورد توجه قرار داده و اقدام به تأسيس مراکز آموزشي در چين جهت آموزش پزشکان خارجي کرد.
دکتر پرچمي در خصوص انواع بيماري هاي قابل درمان توسط طب سوزني مي گويد:
از جمله بيماري هايي که با اين نوع طب مي توان به درمان آن اقدام کرد کمردردهاي طولاني کشيده از نوع اسپاسم عضلاني، فتق ديسک بين مهره اي، درد ناشي از آرتروز بين مفاصل خصوصاً مفصل زانو، محدوديت هاي حرکت در شانه منجمد، بازيابي توانايي حرکتي بعد از فلج، سردردهاي عروقي مثل ميگرن و انواع اعتياد است.
دکتر پرچمي در مورد نقاط حساس بدن براي اين طب و تاريخچه ورود طب سوزني به ايران چنين مي گويد:
بيش از 700 نقطه طلايي در بدن شناخته شده که 360 نقطه ي آن تحت عنوان اصلي و بقيه اضافي تعريف شده اند. اين نقاط در تماس قسمت هاي بدن به صورت محورهاي مجزا تعريف شده اند و پزشک در درمان هر بيماري بايد به تحريک اين محورها بپردازد.
طب سوزني 20 سال است که در ايران رايج شده و در قديم به صورت موردي پزشکان اقدام به اين نوع طبابت مي کردند. هم اکنون پزشکان زيادي هستند که با گرفتن مجوز از سازمان بهداشت و درمان پروانه فعاليت گرفته اند.
مواردي که قبل از آغاز درمان با طب سوزني بايد نسبت به آن آگاهي داشت:
بايد به پزشک اعتماد داشته باشيد.
از گواهينامه پزشک جهت انجام طب سوزني، اطمينان حاصل کنيد.
ممکن است افرادي هم با وجود عدم تخصص پزشکي، گواهي معتبري جهت انجام طب سوزني داشته باشند.
از پزشک در خصوص زمان درمان، ميزان درد و هزينه انجام آن سوال کنيد.
آيا هزينه هاي اين درمان تحت پوشش بيمه قرار دارد؟ از اين نکته نيز آگاهي حاصل کنيد.
ترسي از پرسش در خصوص اين روش درماني از پزشک مربوطه نداشته باشيد. ممکن است او در خصوص ميزان تاثير طب سوزني بر شما و بيماري تان بگويد. بهتر است قبل از انجام آن، اين موارد را بدانيد.
همچنين قبل از شروع درمان، لازم است از اينکه سوزن هاي استريل و يک بار مصرف براي شما استفاده مي شود، اطمينان حاصل کنيد.

معاينات کلينيکي طب سوزني
معاينات فيزيکي معمولاً به صورت چيني و از طريق مشاهده رنگ گونه و صورت و رنگ چشم و رنگ زبان مي باشد. گرفتن نبض از نظر طب چيني اهميت بسزايي دارد زيرا مي تواند سرشت بيماران را مشخص کند که آيا بيمار در جهت سندرم گرمايي و يا سندرم سرمايي مي باشد و از روي رنگ صورت و زبان و چشم به وجود بيماري در هر يک از اعضاء zang و fu پي برد و سپس با پرسش و پاسخ گرفتن شرح حال از بيماران با توجه به مشاهدات فيزيکي مي تواند نوع اختلال را در بيماران مشخص نموده و نسبت به درمان وي اقدام نمايد.

دوره درمان در اين طب چه مدت است؟
اغلب بيماران وقتي از درمان به وسيله طب پزشکي نااميد مي شوند به طب سوزني روي مي آورند ولي چقدر خوب است که قبل از هر مراجعه به بيمارستان و مصرف کردن دارو به متخصص طب سوزني مراجعه کنند. بيشتر افرادي که دچار بيماري هاي مزمن مي شوند يا کساني که از عمل جراحي بنا به شرايطي جسماني و روحي و رواني شان ترس دارند، به استفاده از طب سوزني رغبت نشان مي دهند ولي باز هم مي گوييم طب سوزني درمان قطعي بيماري نيست، تسکين دهنده درد است.
روش ها و متدهاي هر کس در انجام طب سوزني منحصر به فرد است. معمولاً ترکيبي از جنبه هاي شرقي و غربي در نوع انجام طب سوزني موثر است.
تعيين نوع درمان براي شما نياز به بررسي پزشک دارد. وي ممکن است سوالات زيادي در خصوص نشانه ها و شيوه زندگي شما بپرسد. سوالات و معايناتي از اين قبيل:
چه بخش هايي از بدن شما دچار درد است؟
بررسي شکل، پوشش و رنگ زبان شما.
بررسي رنگ و روي صورت و چهره.
قدرت، ريتم و کيفيت نبض.
اين ارزيابي ممکن است تا يک ساعت به طول بيانجامد. البته در قرارهاي بعدي اين زمان ممکن است به نيم ساعت کاهش يابد.
دوره هاي درماني در طب سوزني به صورت 3 دوره (1) است که هر دوره شامل 10 جلسه است که بيمار مي تواند اين جلسات را به صورت هر روز يا حداقل 3 جلسه در هفته انجام دهد. چنانچه بهبودي پس از 10 جلسه اول نمايان گرديد لازم است 2 دوره بعدي را هم به طور منظم انجام دهد.
پشتکار و منظم بودن بيماران براي گرفتن نتيجه ايده آل اهميت زيادي دارد، چون با زدن اين سوزن ها بسياري از موارد واسطه اي نظير آندروفين ها، بتا آندروفين ها، آلکفالين ها، داينورفين، کاته کولامين ها، سروتوبن و موارد واسطه اي زياد ديگري در حال افزايش در بدن مي باشد؛ بنابراين اگر بيماران جلسات خود را به طور منظم ادامه دهند نتيجه مطلوب خواهند گرفت و اين روند در تسريع بهبودي بيماران کمک فراواني مي نمايد.
معمولاً طرح درمان بين 6 تا 12 جلسه تعيين مي شود که ممکن است چند ماه به طول بيانجامد. پس از درمان نيز جلساتي تا يک سال براي مراقبت و بررسي تاثيرات درمان، توصيه مي شود.
در طب سوزني، سوزن ها ممکن است در تمام نقاط بدن واقع شوند. گاهي حتي در نقاطي بسيار دورتر از نقاط درد، سوزن زده مي شود. اين امکان وجود دارد که به خاطر سوزن زدن در بخش هاي مختلف، لازم باشد اغلب لباس هاي خود را درآوريد. پس از آن بر روي تختي دراز مي کشيد و سپس کار وارد کردن سوزن ها به پوست شروع مي شود.
سوزن هاي طب سوزني بسيار نازک هستند و پس از وارد شدن به پوست، درد زيادي ايجاد نمي کنند. در هر جلسه از درمان، معمولاً بين 5 تا 20 سوزن مورد استفاده قرار مي گيرد.
ممکن است برخي اوقات، پزشک نسبت به حرکت و يا چرخاندن سوزن ها اقدام کند. همچنين اين امکان وجود دارد که سوزن هاي وارد شده گرم شوند و يا پالس خفيفي از الکتريسيته بر روي آنها اعمال شود.

برداشتن سوزن ها
معمولاً در حالي که شما دراز کشيده ايد و مشغول استراحت هستيد، سوزن ها براي 15 تا 20 دقيقه در محل وارد شده باقي مي مانند. در اين زمان معمولاً شما ناراحتي و دردي را به خاطر وجود سوزن ها تجربه نمي کنيد. پس از آن سوزن ها ممکن است برداشته شود و يا سوزن هاي ديگري در ساير نقاط جايگزين شوند. در اين صورت دقت کنيد که از يک سوزن براي دو بار استفاده نگردد چرا که ممکن است منجر به ايجاد عفونت شود.

مرحله آخر
پس از اتمام کار، برخي از افراد احساس آرامش مي کنند. عده اي ديگر نيز ممکن است انرژي بيشتري در خود حس کنند. البته همه به يک ميزان، نسبت به طب سوزني واکنش نشان نمي دهند. در صورتي که پس از چند هفته از شروع درمان، احساس بهبود و کاهش درد داشته باشيد، مي توان گفت که طب سوزني براي تان موثر است.

هزينه اين نوع درمان
تمامي لوازم مصرفي اين نوع طب از خارج تهيه مي شود. اغلب پزشکان که با اين نوع طب به درمان بيماران خود مي پردازند، خود شخصاً به چين يا کشورهاي توليد کننده ابزارآلات طب سوزني مي روند و لوازم مورد نياز را وارد مي کنند و چون اغلب لوازم يک بار مصرف هستند پس مي بينيد که بايد نسبت به ويزيت پزشکان ديگر کمي بالاتر باشد.
اين طب به صورت يک يا دو جلسه در ماه نيست و در اين طب براي بيمار نسخه تجويز نمي شود. در طب سوزني شايد 10 جلسه متوالي بايد بيمار مراجعه و تحت درمان قرار گيرد:

محورهاي طلايي بدن کدام هستند؟
بدن انسان در 14 محور تقسيم شده که 360 نقطه طلايي در آن قسمت ها واقع شده اند. اين محورها به صورت متناسب در قسمت هاي مختلف بدن تقسيم شده اند. هر محوري هم نمايانگر يک عضو بدن است مثل محور طحال، محور کيسه صفرا، محور معده و … مشکلات مردم تلفيقي از اين محورها است.

اقدامات ديگري که علاوه بر طب سوزني به همراه آن به منظور درمان انجام مي گيرد.
طب سوزني علاوه بر بدن در ناحيه گوش نيز انجام مي گردد زيرا نقاط فراواني در گوش بيمار وجود دارد که از نظر اعصاب مرتبط با مريدين ها و اورگان هاي حياتي بيماران است که مي توان به منظور بهبود عضو و جريان خون و انرژي يا چي از نقاط گوش استفاده نمود.
ضمناً توأم با طب سوزني در بعضي نقاط که در اصطلاح به نام Ah-Shi-Points ناميده مي شود و نقاط حساس (2) مي باشد به منظور نتيجه بهتر و افزايش سرعت جريان خون از ماده اي به نام موکسا استفاده مي شود. موکسا يک ماده صددرصد گياهي است که در کوهستان هاي چين رشد مي کند و هر ساله چيني ها با خشک کردن اين گياه و تبديل آن به شکل هاي مختلف مخروطي، سيگاري يا سوکساي چسبناک توده اي آن را به کشورهاي ديگر صادر مي کنند. از خصوصيات اين گياه اين است که حرارت را در خود نگه مي دارد و اين حرارت را رفته رفته به انتهاي سوزن که در نقطه مربوطه و گاهي در مفصل دردناک مورد نظر قرار دارد انتقال مي دهد. از طريق حرارت و عکس العمل مربوطه به گلبول هاي سفيد و آزاد شدن فاکتورهاي ضدالتهابي موجب رفع کم درد، زانو درد، دردهاي روماتيسمي و غيره شده و يا به علت افزايش جريان خون در رفع بيماري ها کمک شاياني را انجام مي دهد.
به علاوه گاهي لازم است بعد از طب سوزني در بعضي نقاط بدن از بادکش استفاده شود که اين عمل نيز به افزايش جريان خون و جلوگيري از استاز يا رکود خون و چي کمک فراواني نموده و درد و اسپاسم عضلات را کاهش مي دهد.

اثربخشي طب سوزني
تحقيقات علمي بر روي طب سوزني به علت سخت بودن ايجاد گروه کنترل مناسب مشکل است. امروزه براي تاييد يا رد اثر بخشي يک روش درماني از پزشکي شاهد مبنا استفاده مي شود که براساس انجام مطالعات متعدد و مستقل دقيق علمي و مبتني بر متودولوژي صحيح است. با اينکه ادعاهاي درماني زيادي براي طب سوزني عنوان مي شود اما هنوز دلايل کافي براي تاييد اين کاربردها وجود ندارد.
براي درد حاد کمر طب سوزني اثر مثبتي نداشته است ولي در دردهاي مزمن کمر اثربخشي مثبتي مشاهده شده است. اين اثر مثبت تفاوتي با اثر درمان هاي معمول پزشکي مدرن يا سنتي نبوده است.
اثر طب سوزني در همراهي با روش باروري آزمايشگاهي (IVF) هم مثبت و هم منفي بوده است.
در مورد اثر طب سوزني بر تهوع و استفراغ بعد عمل، مطالعات نشان داد که طب سوزني اثر مثبتي داشته اما اثرش کمتر يا مساوي با اثرات داروهاي رايج بوده است.
اثر طب سوزني بر درد گردن در مطالعاتي بيشتر از اثر درمان کاذب بوده است.
اثر طب سوزني در مورد سردردهاي بدون علت مثبت بوده ولي اين اثر نياز به مطالعات بيشتر دارد. در مورد سردردهاي ميگرني هم اثرمثبتي ديده شده ولي به نظر مي رسد اين اثر ربطي به نحوه قرار گرفتن سوزن ها نداشته است. با اين حال اثرات بهتر و عوارض کمتري نسبت به داروهاي پيشگيري از ميگرن ديده شده است.
در مورد اثر بر دردهاي استئوآرتريت نتايج تحقيقات نقض کننده هم هستند. هم نتايج مثبت و هم نتايج منفي از اين تحقيقات به دست آمده است.
در پي يک بازبيني سيستميک تحقيقات مشخص شد که طب سوزني اثري در درمان فيبروميالژي ندارد.
در مورد بيماري هاي اسم، فلج بل، وابستگي به کوکائين، افسردگي باليني، ديس منوره ( با استفاده از تحريک الکتريکي پوست )، صرع، گلوکوم، بي خوابي، سندرم رودک تحريک پذير، تحريک زايمان بچه، آرتريت روماتوئيد، درد شانه، روان گسيختگي، ترک سيگار، سکته حاد، توان بخشي پس از سکته، آرنج تنيس بازان و فراموشي عروقي هم مطالعه گروه کوچران (3) نتوانست شواهدي مبني بر اثر مثبت يا منفي به نفع طب سوزني بيابد که اين به علت تحقيقات ضعيف، مبهم و بد کيفيت بوده و نياز به مطالعات بهتر احساس مي شود.
نتايج مثبت بعضي تحقيقات در مورد طب سوزني مي تواند ناشي از خطا در تحقيقات و ضعف در طراحي مقاله باشد. ادوارد ارنست و سيمون سينگ بيان کرده اند که با افزايش کيفيت مقالات در سال هاي اخير شواهد مثبت کمتر و کمتري از موثر بودن طب سوزني نسبت به پلاسبو در درمان بسيار از بيماري ها آشکار مي شود.

خطرات، عوارض و ريسک هاي طب سوزني
چنانچهن شما براي شروع درمان با طب سوزني، نزد يک دکتر متخصص برويد، خطرات استفاده از اين روش درماني بسيار پايين است. اما لازم است از برخي از خطرات و عوارض جانبي احتمالي نيز آگاه باشيد:

* درد، خونريزي يا کبودي در بخش هاي سوزن خورده
* صدمه به اعضاي داخلي همچون ريه ( در صورتي که سوزن با فشار و به صورت عميق وارد شود )
* بيماري هاي عفوني مانند هپاتيت و ايدز ( در صورت استفاده از سوزن هاي مستعمل )
در صورت استفاده صحيح از اين تکنيک هيچ عارضه اي ايجاد نخواهد شد. اما به دنبال ورود افراد غيرحرفه اي و غيرمتخصص در اين کار، احتمال عفونت و آسيب اعضاي بدن وجود دارد. از عوارض ديگر طب سوزني موارد زير را مي توان نام برد:
* ضعف و بي حالي و غش کردن بيمار در صورت تحريک نقاط ممنوعه.
* درمان نشدن و حتي ايجاد مشکلات جديد در صورت تحريک نادرست نقاط که اين عوارض در صورتي که درمان توسط متخصص طب سوزني انجام شود به صفر مي رسد.
براي پيشگيري از بروز عوارض عفوني، سوزن ها بايد استريل باشند و مي توان هر يک از آنها را براي يک و فقط يک بيمار استفاده کرد.
همچنين قبل از هر بار استفاده از سوزن ها بايد آنها را با الکل يا مواد ضدعفوني کننده تميز کرد.
بدن هر فرد، براي درمان، به نوعي خاصي از طب سوزني پاسخ مثبت مي دهد. اما شرايطي وجود دارد که ممکن است عوارض را در بعضي افراد افزايش دهد:
چنانچه از داروهاي رقيق کننده خون استفاده مي کنيد، ممکن است کبودي بيشتري داشته باشيد و حتي دچار خونريزي شويد.
در برخي از انواع طب سوزني، پالس هاي خفيف الکتريکي از طريق سوزن ها به بدن منتقل مي شود که ممکن است در عملکرد قلب برخي افراد که از ضربان ساز استفاده مي کنند، تداخل و اشکال ايجاد کند.
زايمان زودرس، عارضه اي است که در اثر تحريکات برخي از انواع طب سوزني بر خانم هاي باردار ظاهر شده است.
و در آخر اينکه اثرات طب سوزني در افراد مختلف ممکن است متفاوت باشند. اما بسياري از مردم از آن به عنوان يک عامل موثر و مثبت ياد مي کنند.
به هر حال، مطالعات مختلف نشان داده اند که طب سوزني تاثيرات مطلوبي دارد. همچنين اين درمان براي افرادي که صبر بيشتري براي دريافت جواب دارند، جواب بهتري مي دهد.
از آنجا که عوارض جانبي طب سوزني بسيار کم است، امتحان کردن آن به شما توصيه مي شود. چنانچه دچار درد يا بيماري هايي که توضيح داده شد هستيد شايد بد نباشد اين روش را هم براي تسکين دردها و آرامش بيشتر امتحان کنيد.

پي‌نوشت‌ها:

1. Course.
2. Tenderness Point.
3. Cochrane Collaboration.
منبع مقاله:
محمد رضا صافي، حسين سعيد تهراني، سعيد انصاري، ( زير نظر دکتر محمد پور فخاران و احمد حبيب الهي)؛ (1391)، آشنايي با طب سوزني، قم: ابتکار دانش، چاپ اول.