1. تسلط بر قرآن و روايات ذيل آيات مفسر قرآن براي تدبّر، نيازمند آگاهيِ وسيع و جزيي از جايگاهِ مباحث و موضوعاتِ مطرح شده در قرآن ميباشد از اين رو تشخيص آيه از روايت و آگاهي اجمالي بر جايگاه آن در قرآن و حفظ قابلِ توجهِ بسياري از آيات، علامتِ تسلط بر قرآن ميباشد كه ...
دسته بندی های موجود در بخش"قرآن شناسی"
مطالب موجود در بخش "قرآن شناسی"
رابطه فكر و قلب با فهم قرآن
«و ننزل من القرآن ما هو شفاء و رحمة للمؤمنين و لايزيد الظالمين الاخسارا.»(اسراء82)؛ و ما از قرآن چيزهايي را فرو مي فرستيم كه شفا و رحمتي (الهي) براي اهل ايمان است و ستمگران را جز زيان نمي افزايد. اي مسلمان تو اگر داري بصر در ضمير خويش و در قرآن نگر صد جهان تازه ...
فهم قرآن از ديدگاه امام خميني (ره)
مقدمه آيا قرآن براي همگان قابل فهم استيا فهم آن به امامانعليهم السلام اختصاص دارد؟ درصورت نخست آيا براي آن حد و مرزي وجود دارد؟ يا حد و مرزي وجود ندارد وهمگان ميتوانند به فهم نهايي و جامع و كامل آن دستيابند؟ زمينهها و بسترهايمناسب فهم و استفاده از قرآن كريم و موانع آن و ...
فهم متشابهات در پرتو محكمات
خداي سبحان، آيات قرآن را به دو دستهي «محكمات»و «متشابهات»تقسيم نموده است: «هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ»[1] اوست خدايي كه نازل كرد بر تو قرآن را، كه برخي از آياتش محكمات و امّ الكتاب هستند و برخي ديگر متشابهات. اصل جامع در كلماتي مانند «حكم»، «حكمت»، ...
تعبد و قبول معارف قرآن
معارف والا و ارزشمند قرآن مجيد، انواري است الهي كه فطرت همگان را به سوي خود فرا ميخواند و در دل مؤمنين تأثير گذار است. همة مسلمين قرآن را به عنوان كلام الهي قبول دارند گرچه درجات ايمان و تعبد به قرآن متفاوت است ولي ايماني ارزشمند است كه انسان مومن پس از شناخت حقانيت ...
شرايط فهم قرآن
بهره گيري عميق علمي از قرآن كريم و فهميدن معارف بلند آن، مشروط است به ارتباط و پيوند با معلّم حقيقي قرآن كه همانا خداوند بخشنده است «الرَّحْمنُ* عَلَّمَ الْقُرْآنَ»[1] علم قرآن همراه با رحمت خداي سبحان است و رحمت خاصّهي خداوند شامل حال پرهيزكاران ميگردد. « وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ يعلمكم الله»[2] قرآن كريم ...
فهم ظاهر و باطن قرآن
قرآن كريم ريسمان الهي است كه از مقام «لدن»آويخته شده و مرحلهي نازلهي آن در پوشش لفظ عربي روشن درآمده تا همگان بتوانند پس از تلاوت يا شنيدن، با تعقّل و فكر كردن از آن بهرهمند گردند و همراه با قرآن عروج معنوي يابند «حم* وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ* إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ»[1] قرآن ...
قرآن حقيقتي ذو مراتب
قرآن كريم دربارهي خداي سبحان دو گونه تعبير دارد؛ گاهي ميگويد: «ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ»[1] و در اين بخش، از كلمهي «ذلك»كه براي اشاره به دور بكار ميرود، استفاده نموده است و گاه ميگويد: «وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَما كُنْتُمْ»[2] يا «وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ»[3] يعني خدايي كه هميشه با همهي انسانهاست، خدايي كه ...
فهم قرآن، مقدور همگان
از مباحث گذشته روشن شد كه عترت رسول اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ همانند خود آن حضرت، به همهي معارف قرآن و به ظاهر، باطن، تأويل، تنزيل و غير آن آگاهي جامع و فراگير دارند. برخي از اخباريين و ديگران خواستهاند از رواياتي مانند: «إنما يعرف القرآن من خُوطب به»[1] استفاده كنند ...
نقش عقل و علم در فهم قرآن
خداي سبحان در زمينهي فهم قرآن ميفرمايد: «تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما يَعْقِلُها إِلاَّ الْعالِمُونَ»[1] در اين آيهي كريمه دو پيام اصلي وجود دارد كه به خوبي نقش عقل و علم را در فهم قرآن كريم روشن مي سازد: نكتهي اوّل آنكه مثلهاي قرآن كريم ساده نيست و بايد آنها را تعقل كرد و ...
زبان قرآن، آشناي فطرت
چون قرآن مجيد به منظور هدايت همگان فرود آمده است، همهي انسانهايي كه در پهنهي زمين و گسترهي زمان بسر ميبرند، از نور رهنمود آن برخوردار خواهند شد و در فهم معارف قرآن، نه فرهنگ خاصّي معتبر است كه بدون آن، رسيدن به اسرار قرآن ميسّر نباشد و نه تمدّن مخصوصي مانع است، كه با ...
پاكان و فهم باطن قرآن
خداي سبحان فرمود: احاطه به حقيقت و باطن قرآن مقدور غير پاكان نخواهد بود «لا يَمَسُّهُ إِلاَّ الْمُطَهَّرُونَ»[1] سپس آنان را چنين معرّفي ميكند: «إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً»[2] رسول اكرم، علي بن ابي طالب و اهل بيت عصمت و طهارت ـ سلام الله عليهم اجمعين ـ را خدا ...