در قرآن مجيد بعضي از جنگهاي پيامبر ـ صلي الله عليه و اله و سلّم ـ را صريحاً نام برده است و بعضي را بدون ذكر نام بيان ميكند كه از شأن نزولها و بيان مفسران ميفهميم كه مربوط به كدام يك از جنگهاي پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و اله و سلّم ـ است.
الف: جنگهايي كه اسم آنها در قرآن آمده است:
1. جنگ بدر: «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ»[1] «خداوند شما را در جنگ بدر ياري كرد و بر دشمنان خطرناك پيروز ساخت در حالي كه شما نسبت به آنها ناتوان بوديد. پس از خدا بترسيد تا شكر نعمت او را بهجا آورده باشيد.»
و در سورة انفال آيات 43، 44، 10، 9، 8،7 به جنگ بدر اشاه شده است.
2. جنگ احزاب: «يَحْسَبُونَ الْأَحْزابَ لَمْ يَذْهَبُوا وَ إِنْ يَأْتِ الْأَحْزابُ يَوَدُّوا لَوْ أَنَّهُمْ بادُونَ فِي الْأَعْرابِ يَسْئَلُونَ عَنْ أَنْبائِكُمْ وَ لَوْ كانُوا فِيكُمْ ما قتَلُوا إِلاَّ قَلِيلاً»[2] «آنها گمان ميكنند هنوز لشكر احزاب نرفتهاند و اگر برگردند (از ترس آنان) دوست دارند در ميان اعراب باديه نشين پراكنده (و پنهان) شوند و از اخبار شما جويا گردند و اگر در ميان شما باشند جز اندكي پيكار نميكنند.»
3. جنگ حنين: «لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ فِي مَواطِنَ كَثِيرَةٍ وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ»[3] «خدا شما را در جاهاي زيادي ياري كرد و در روز حنين (نيز ياري كرد.).»
ب: جنگهايي كه بدون ذكر نام در قرآن به آنها اشاره شده است:
1. حمراء الاسد: سورة آل عمران، آيات 4 ـ 173.
2. جنگ بني قريظه: سورة احزاب آيات 25 ـ 27.
3. جنگ بني مصطلق: سورة حج، آيات 1 ـ 2.
4. جنگ خيبر: سورة فتح،آية 20.
5. جنگ فتح المبين:سورة فتح، آية 24.
6. جنگ تبوك: سورة توبه،آية 117.
7. جنگ احد: سورة آل عمران، آية 166.
8. جنگ ذات اسلال: سورة عاديات، آية 1 ـ 5.
9. جنگ بني نظير:سورة حشر، آيات 1 ـ 7.
[1] . سورةآل عمران،آية123.
[2] . سورة احزاب، آية 20.
[3] . سورةتوبه، آية 25.