1. قال الإمام علي – عليه السلام – : کن عفوا في قدرتک، جوادا في
عسرتک، مؤثرا مع فاقتک، يکمل لک الفضل.

«غرر الحکم، ح 7179»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: زماني که قدرت داري با گذشت باش و در
زمان تنگدستي بخشنده و در عين نيازمندي ايثارگر، تا فضل تو به کمال رسد.

2. قال رسول الله – صلي الله
عليه و آله – : تجاوزوا عن ذنوب الناس يدفع الله عنکم بذلک عذاب النار.

«تنبيه الخواطر، ج 2، ص 120»

رسول خدا – صلّي الله عليه و آله – فرمود: از گناهان مردم درگذريد، تا
خداوند بدين سبب عذاب دوزخ را از شما دور گرداند.

3. قال الإمام علي – عليه
السلام – : شر الناس من لا يعفو عن الزلة و لا يستر العورة.

«غرر الحکم، ح 5735»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: بدترين مردم کسي است که لغزش را نمي بخشد
و عيب و خطا را نمي پوشاند.

4. قال الإمام الصادق – عليه
السلام – : ثلاث من مکارم الدنيا والآخرة: تعفو عمن ظلمک، وتصل من قطعک، وتحلم إذا
جهل عليک.

«الکافي، ج 2، ص 107»

امام صادق – عليه السلام – فرمود: سه چيز از
خصلتهاي ارزشمند دنيا و آخرت است: بخشودن کسي که به تو ستم کرده است، پيوستن به کسي که از تو بريده است و بردباري ورزيدن هر گاه نسبت به تو
رفتار جاهلانه اي شود.

5. قال رسول الله – صلي الله
عليه و آله – : إذا عنت لکم غضبة فادرؤوها بالعفو، إنه ينادي مناد يوم القيامة: من
کان له علي الله أجر فليقم، فلا يقوم إلا العافون، ألم تسمعوا قوله تعالي: «فمن
عفا وأصلح فأجره علي الله».

«أعلام الدين، ص 337»

رسول خدا – صلّي الله عليه و آله – فرمود: هر گاه خشمي براي شما پيش آمد، با
عفو و گذشت آن را از خود دور کنيد، زيرا در روز قيامت منادي اي ندا مي دهد: هر که
به گردن خدا مزدي دارد، برخيزد و کسي جز بخشايندگان برنخيزند، آيا نشنيده ايد که
خداي متعال فرمود: «پس هر که گذشت کند و آشتي ورزد، مزدش با خداست».

6. قال الإمام الصادق – عليه
السلام – : إنّا أهل بيت مروتنا العفو عمن ظلمنا.

«أمالي شيخ صدوق، ص 238»

امام صادق – عليه السلام – فرمود: ما خانداني هستيم، که مردانگي ما گذشت از
کسي است که به ما ستم کرده است.

7. قال رسول الله – صلي
الله عليه و آله – : عليکم بالعفو، فإن العفو لا يزيد العبد إلا عزا، فتعافوا
يعزکم الله.

«الکافي، ج 2، ص 108»

رسول خدا – صلّي الله عليه و آله – فرمود: بر شما باد به گذشت، زيرا که
گذشت جز بر عزت بنده نمي افزايد. پس از يکديگر گذشت کنيد تا خداوند شما را عزت
بخشد.

8. قال رسول الله – صلي الله
عليه و آله – : من عفا عن مظلمة أبدله الله بها عزا في الدنيا والآخرة.

«أمالي شيخ طوسي، ص 182»

رسول خدا – صلّي الله عليه و آله – فرمود: هر که از ستمي که در حقّ او شده
گذشت کند، خداوند به جاي آن در دنيا و آخرت به او عزت بخشد.

9. قال الإمام علي – عليه
السلام – : العفو تاج المکارم.

«غرر الحکم، ح 520»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: بخشودن، تاج خصلتهاي والاي انساني است.

10. قال رسول الله – صلي
الله عليه و آله – : من کثر عفوه مد في عمره.

«أعلام الدين، ص 315»

رسول خدا – صلّي الله عليه و آله – فرمود: هر که گذشتش زياد باشد، عمرش
دراز شود.

11. قال الإمام الباقر – عليه
السلام – : الندامة علي العفو أفضل وأيسر من الندامة علي العقوبة.

«الکافي، ج 2، ص 108»

امام باقر – عليه السلام – فرمود: پيشماني از گذشت، برتر و آسانتر از
پشيماني حاصل از کيفر دادن است.

12. قال الإمام الرضا – عليه
السلام – : ما التقت فئتان قط إلا نصر أعظمهما عفوا.

«الکافي، ج 2، ص 108»

امام رضا – عليه السلام – فرمود: هرگز دو گروه با هم روياروي نشدند مگر اين
که با گذشت ترين آنها پيروز شد.

13. قال رسول الله – صلي
الله عليه و آله – : تجاوزوا عن الذنب ما لم يکن حدا.

«تنبيه الخواطر، ج 2، ص 120»

رسول خدا – صلّي الله عليه و آله – فرمود: از گناه، تا زماني که مستوجب حدي
نباشد، درگذريد.

14. قال رسول الله – صلي
الله عليه و آله – : تجاوزوا عن عثرات الخاطئين يقيکم الله بذلک سوء الأقدار.

«تنبيه الخواطر، ج 2، ص 120»

رسول خدا – صلّي الله عليه و آله – فرمود: از لغزشهاي خطاکاران درگذريد، تا
بدين سبب خداوند شما را از مقدرات ناگوار نگه دارد.

15. قال الإمام علي – عليه
السلام – : شيئان لا يوزن ثوابهما: العفو و العدل.

«غرر الحکم، ح 5769»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: دو چيز است که ثواب آنها وزن نمي شود: گذشت
و عدالت.

16. قال الإمام علي – عليه
السلام – : قلة العفو أقبح العيوب، والتسرع إلي الانتقام أعظم الذنوب.

«غرر الحکم، ح 6766»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: کم گذشتي، زشت ترين عيبهاست و شتاب در
انتقامگيري، بزرگترين گناهان است.

17. قال الإمام الصادق – عليه
السلام – : ما أقبح الانتقام بأهل الأقدار.

«تحف العقول، ص 359»

امام صادق – عليه السلام – فرمود: چه زشت است انتقام گيري قدرتمندان.

18. قال الإمام علي – عليه
السلام – (من کتابه للأشتر لما ولاه مصر): ولا تکونن عليهم سبعا ضاريا (ضاربا)
تغتنم أکلهم، فإنهم صنفان: إما أخ لک في الدين، أو نظير لک في الخلق … .

«نهج البلاغه، نامه 53»

امام علي – عليه السّلام – (در فرمان حکومت مصر به مالک اشتر) فرمود: نسبت
به آنان چونان حيوان درنده اي مباش که خوردنشان را غنيمت شماري، زيرا مردم دو
گروهند: يا برادر ديني تويند، يا همنوع تو، که از ايشان لغزش سر مي زند و در معرض
درد و گرفتاريها قرار دارند و دانسته و ندانسته خلاف مي کنند. بنابر اين، همان
گونه که خود دوست داري خداوند تو را ببخشايد و از خطاهايت درگذرد، تو نيز آنان را
ببخش و از خطاهايشان درگذر، از بخشش و گذشت هرگز پشيمان مباش و از کيفر دادن
خوشحالي مکن.

19. قال الإمام زين العابدين
– عليه السلام – في قوله تعالي «فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ» (الحجر/85): العفو
من غير عتاب.

«أمالي شيخ صدوق، ص 276»

امام سجاد – عليه السّلام – درباره آيه «پس گذشت کن، گذشتي نيکو» فرمود: مقصود،
گذشت بدون سرزنش است.

20. قال الإمام علي – عليه
السلام – : من لم يحسن العفو أساء بالانتقام.

«غرر الحکم، ح 8959»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: هر که کار خوب گذشت را انجام ندهد، کار
ناپسند انتقام را مرتکب شود.

21. قال الإمام الحسين – عليه
السلام – : إن أعفي الناس من عفا عند قدرته.

«الدرة الباهره، ص 29»

امام حسين – عليه السلام – فرمود: باگذشت ترين مردم، کسي است که در زمان
قدرت داشتن گذشت کند.

22. قال الإمام علي – عليه
السلام – : إذا قدرت علي عدوک فاجعل العفو عنه شکرا للقدرة عليه.

«نهج البلاغه، حکمت 11»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: هر گاه بر دشمنت قدرت يافتي، گذشت از وي
را شکرانه قدرت يافتنت بر او قرار ده.

23. قال الإمام علي – عليه
السلام – : والعفو زکاة الظفر.

«نهج البلاغه، حکمت 211»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: گذشت، زکات پيروزي است.

24. قال الإمام علي – عليه
السلام – : العفو زکاة القدرة.

«غرر الحکم، ح 924»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: گذشت، زکات قدرت است.

25. قال الإمام علي – عليه
السلام – : العفو زين القدرة.

«غرر الحکم، ح 773»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: گذشت، زيور قدرت است.

26. قال الإمام علي – عليه
السلام – : العفو مع القدرة جنة من عذاب الله سبحانه.

«غرر الحکم، ح 1547»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: گذشت کردن از روي قدرت، سپري است در
برابر عذاب خداي سبحان.

27. قال الإمام علي – عليه
السلام – : أحسن العفو ما کان عن قدرة.

«غرر الحکم، ح 3184»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: بهترين گذشت، آن است که از روي قدرت باشد.

28. قال الإمام علي – عليه
السلام – : کن عفوا في قدرتک، جوادا في عسرتک، مؤثرا مع فاقتک، يکمل لک الفضل.

«غرر الحکم، ح 7179»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: زماني که قدرت داري با گذشت باش و در
زمان تنگدستي بخشنده و در عين نيازمندي ايثارگر، تا فضل تو به کمال رسد.

29. قال الإمام علي –
عليه السلام – : جاز بالحسنة وتجاوز عن السيئة ما لم يکن ثلما في الدين أو وهنا في
سلطان الإسلام.

«غرر الحکم، ح 4788»

امام علي – عليه السّلام – فرمود: (بدي يا خوبي را) به نيکي پاداش ده و از
بدي درگذر، به شرط آن که به دين لطمه اي نزند يا موجب وهن و ضعفي در قدرت اسلام
نشود.

30. قال الإمام زين العابدين
– عليه السلام – : حق من أساءک أن تعفو عنه، وإن علمت أن العفو عنه يضر انتصرت، قال
الله تبارک و تعالي: «وَ لَمَنِ انتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِ فَأُوْلَئِكَ مَا
عَلَيْهِم مِّن سَبِيلٍ» (الشوري/41).

«الخصال، ج 2، ص 570»

امام سجاد – عليه السلام – فرمود: حقّ کسي که به تو بدي کند، اين است که از
او درگذري، ولي اگر دانستي که گذشت از او زيانبار است آن گاه انتقام بگير. خداي
تبارک و تعالي فرموده است: «و هر كه پس از ستم (ديدن) خود ياري جويد (و انتقام
گيرد) راه (نكوهشي) بر ايشان نيست»

31. قال رسول الله – صلي
الله عليه و آله – : تعافوا تسقط الضغائن بينکم.

«کنز العمال، ح 7004»

رسول خدا – صلّي الله عليه و آله – فرمود: از يکديگر گذشت کنيد تا کينه هاي
ميان شما از بين برود.

32. قال رسول الله – صلي
الله عليه و آله – : إن الله عفو يحب العفو.

«کنز العمال، ح 7005»

رسول خدا – صلي الله عليه و آله – فرمود: خداوند بسيار باگذشت است و گذشت
را دوست دارد.

33. قال رسول الله – صلي
الله عليه و آله – : رأيت ليلة اسري بي قصورا مستوية مشرفة علي الجنة، فقلت: يا
جبرئيل لمن هذا؟ فقال: للکاظمين الغيظ والعافين عن الناس والله يحب المحسنين.

«کنز العمال، ح 7016»

رسول خدا – صلّي الله عليه و آله – فرمود: شبي
که به آسمان برده شدم، کاخهايي بلند و مشرف بر بهشت را ديدم، گفتم: اي جبرئيل! اين
کاخها از آن کيست؟ گفت: براي آنان که خشم خويش را فرو مي خورند و از خطاي مردم در
مي گذرند و خداوند نيکوکاران را دوست مي دارد.