نويسنده: حامد خسروشاهي

يک راهنما براي برپايي ايستگاه صلواتي

ايستگاه صلواتي يکي از عناصر دائمي حاضر در عزاداري ها و حتي شاديانه هاي ماست. شايد خيلي ها دوست داشته باشند يک ايستگاه صلواتي بزنند. به همين منظور به فکر تهيه يک راهنما براي برپايي ايستگاه صلواتي افتاديم. جديِ آن شوخيِ شخصيتِ بيژن در اخراجي ها را بخوانيد. ابتدا بايد خلوص نيت داشته باشيد، باور کنيد اگر اين را داشته باشيد، خواهيد ديد که خيلي از مشکلات برپايي يک ايستگاه صلواتي برطرف مي شود. تصميم را که گرفتيد اول با چند دوست در ميان بگذاريد و هسته اصلي هيات رئيسه! ايستگاه را تشکيل دهيد، بعد برويد سراغ باقي کارها…

خيمه زدن

ايستگاه مي تواند در کنار خيابان، کنار مسجد، يکي از نقاط آرام محله و… باشد اما دقت کنيد به نام اباعبدالله (ع) سد معبر نکنيد که امام حسين (ع) اين را اصلاً نمي پسندد. داربست فلزي معمولاً نياز اوليه همه ايستگاه هاي صلواتي است. از سر کوچه يک روزنامه «همشهري» بگيريد. در راهنمايش تلفن کلي داربستچي هست. به نزديک ترينش زنگ بزنيد و قيمت مناسبش را گير بياوريد و خبرشان کنيد خودشان مي آيند و داربست را برايتان علم مي کنند. حالا دنبال چادر و برزنت باشيد براي پوشاندن سقف و اطراف ايستگاه. اگر کسي از بچه ها بابايش نيسان داشت يا خانه شان برزنت داشتند که فبها اما اگر نبود چون قيمت چادر و برزنت بالاست مي شود با بنر هم اين کار را کرد. اگر پول داشتيد، از کانون هاي تبليغاتي به اندازه لازم ايستگاه بنرخام بگيريد. اگر نداشتيد برويد دنبال بنرهايي که چاپ و استفاده شده و حالا تاريخ مصرفشان گذشته. معمولا واحدهاي شهرداري و فرهنگسراها از اين بنرها به وفور دارند؛ برويد سراغشان.

باز اين چه شورش است» يادتان نرود!

بالاخره بايد از رنگ و روي اين ايستگاه ببارد که ايام سوگواري است و اين فعاليت ها همه در راستاي پاسداشت يک سوگ عظيم است. براي تزئين ايستگاه راه هاي مختلفي وجود دارد. علم هاي قديمي هياتي که خياط هاي ماهري آنها را گلدوزي مي کردند پيشنهاد اول است. مي توانيد اين علم ها را در بازار تهران گير بياوريد. اگر بودجه تان کفاف نمي دهد برويد سراغ بنر. البته سعي نکنيد طرح بنرتان خيلي رنگ و وارنگ و شلوغ باشد. يک شعر ناب، يک عکس از کربلا و… طرح هاي پيشنهادي هستند. حتماً به خاطر داريد تا همين چند سال پيش يکي از اصلي ترين راهکارهاي تزئين مجالس سوگ، همان کتيبه هايي بودند که از شعر معروف محتشم کاشاني به عنوان نقش و نگار در آنها استفاده مي شد:«باز اين چه شورش است که در خلق عالم است». تراکت هاي دستنويس هم خيلي خوبند. اگر در ايستگاه آب و شربت مي گذاريد روي ظرف بنويسيد: «به ياد سقا» يا «قربان لب هاي تشنه اصغر» و…

برپا کردن بساط چاي

براي برپا کردن بساط چاي، ابتدا بايد به فکر گاز باشيد مي توانيد از يکي از مغازه ها يا منازل نزديک با شيلنگ گاز را انتقال بدهيد يا اينکه برويد سراغ کپسول. يک اجاق هم بايد داشته باشيد براي جوشاندن آب. نرخ تعويض کپسول گاز مايع 11 کيلويي 3400 تومان است البته اگر توانستيد تريموس گير بياوريد، تريموس با اتصال به برق، عمل جوشاندن آب براي شما را انجام مي دهد. آن وقت بايد حداقل دو تريموس داشت که وقتي در يکي چاي دم شده، در ديگري آب در حال جوش آمدن باشد که شرمنده مراجعان به ايستگاه صلواتي نشويد.
چاي بسته به خارجي يا ايراني بودنش قيمت متفاوتي دارد. قيمت چاي خوب داخلي متوسط کيلويي 7000 تومان است که يک بسته تقريباً پنج روز محرم را جواب مي دهد. قند هم به صورت فله و بسته بندي موجود است يک توک پا تشريف ببريد بازار تهران؛ مي توانيد کله قند بخريد، که آن وقت بايد زحمت خرد کردنش را هم بکشيد اما اگر قند خرد شده بگيريد راحت تر خواهيد بود. هرچند لازم مي شود کمي بيشتر خرج کنيد. قيمت ليوان کاغذي دانه اي 23 تومان است به صورت ميانگين؛ پلاستيکي هم حدود 10 تومان و حتي زير 10 تومان.

نوشتن «يا حسين» با دارچين

«شله زرد» يکي از نذري هاي قديمي و معروف ايراني است که معمولاً خانم ها آن را مي پزند. ترجيحاً شما هم اين کار را بگذاريد به عهده خانم ها. وسايلش را فراهم کنيد و بگذاريد آنها در اين ايستگاه صلواتي سهمي داشته باشند. حياط يکي از خانه هاي نزديک محل پيشنهاد پخت است. اصلي ترين ماده لازم براي شله زرد، برنج است. بهترين برنج براي شله زرد، برنج نيم دانه ايراني است. برنج پاکستاني شله زردش خوب در نمي آيد؛ البته تبحر سرآشپز هم شرط است. برنج را 24 ساعت قبل بايد پاک کرد و سپس خيس کرد. شکر لازم داريد؛ به مقدار لازم (مثل مجري برنامه هاي آشپزي تلويزيون). معمولاً نسبت شکر به برنج سه به يک است و اگر تمايل داريد خيلي شيرين نباشد کمتر استفاده کنيد. گلاب هم که عطر مي دهد به شله زرد. شيشه هاي يک و نيم ليتري گلاب در سوپرمارکت ها وجود دارد. خلال بادام براي آن است که وقتي شله زرد را مي خوريد زير دندانتان چيزي خرد شود و خوشمزه تر کند اين نذري را.
زعفران هم طعم دهنده است و رنگ دهنده. برنج را به مدت يک ساعت و نيم روي حرارت ملايم قرار دهيد بدون اينکه هم بزنيد. بايد به اندازه دو بند انگشت آب هم روي آن باشد؛ درب ديگ هم بايد بسته باشد. بعد طي اين مرحله يک ساعت بايد آن را هم بزنيد.
ديده ايد که اين هم زدن خودش مراسمي دارد و هر کسي مي آيد پاي شله زرد و نيتي مي کند و آن را هم مي زند . اين خودش يکي از شيرين ترين بخش هاي کار است و شله زرد نذري اصلاً براي همين خوشمزه است که با اين نيت ها هم مي خورد. برنج که کاملاً نرم شد، شکر را اضافه کنيد و باز هم زنيد و بعد خلال بادام را اضافه کنيد. آخر کار هم هل و گلاب و زعفران را اضافه کنيد تا خوشرنگ شود. نوشتن و نقش زدن روي شله زردهايي که داخل ظرف هاي يک بار مصرف کشيده شده هم از بخش هاي جالب است. قالب هاي آماده اي هست که رويش «ياحسين»، «يا ابالفضل» و «يا رقيه» خالي شده تا شما نقش اين اسامي که خدا خيلي دوستشان دارد را بزنيد روي شله زرد نذري. دارچين بهترين جوهر براي نوشتن است.

فست فودهاي نذري

سيب زميني و تخم مرغ يک فست فود سالم و البته خوب براي نذري است. روش برپا کردن بساطش هم به اين نحو است که تشريف مي بريد ميدان ميوه و تره بار و يک گوني سيب زميني مي خريد و بعد از شستن، بزرگ ترهايش را سوا کرده و آنها را از وسط نصف مي کنيد. ديگ را تا نصفه آب مي کنيد و مي ريزيدشان داخل آب تا روي شعله هاي آتش، آب پز شوند. اضافه کردن نمک به آب هم خوشمزه ترشان مي کند. اگر از قيمت تخم مرغ بي خبر بوديد، همين روش را براي تخم مرغ هم پيشنهاد مي داديم. نوشيدني اش هم مي تواند سانديس، دوغ يا نوشابه باشد. نمک و نعنا يادتان نرود.
فست فودهاي امروزي مثل کالباس هم بد نيستند. خيارشور را مي توانيد با دبه بخريد، گوجه را هم از ميدان. باگت را اول صبح برويد پيش باگت پزها که نان تازه بدهيد به مردم.

هوا هواي حسين…

صدا يکي از لازمه هاي کار است. بالاخره شور حسيني هم لازم است که بدهيد به ايستگاه اگر دستگاه صوتي داريد که اولاً يادتان نرود صدايش همسايه ها را اذيت نکند. اکوهاي کوچکي در بازار هستند که با 50 هزار تومان مي شود يکي شان را خريد. دستگاه سي دي يا رايانه همراه و باندهايي که معمولاً در خانه ها پيدا مي شوند و به نسبت قوي ترند بد نيست نوحه و آهنگي که براي پخش انتخاب مي کنيد اولاً چندتايي باشد که مدام عوض شوند. اگر يک آهنگ را از صبح تا شب بگذاريد خودتان خسته مي شويد. معمول است که بچه ها هر کدام دوست دارند نوحه و سينه زني مورد علاقه شان پخش شود. براي جلوگيري از اين تشتت يک مسئول بگذاريد پاي دستگاه پخش و بگوييد که به نوبت نوحه اي پخش شود.

وزير اقتصاد داشته باشيد!

يک نفر از بچه ها را به عنوان مسئول مالي انتخاب کنيد. تا ريز همه نذورات نقدي و غيرنقدي را يادداشت کند و خريدها را در دفتري بنويسد و شائبه قاطي شدن پول هاي نذري از بين برود. مثلاً بنويسد امروز چاي و قند و فلان خريديم و اين تعداد توزيع شد. خواهيد ديد چقدر اين روش به کارتان خواهد آمد.

انتظامات صف پخش نذري

روزهايي مثل تاسوعا و عاشورا حتماً سرتان خيلي خيلي شلوغ خواهد بود. براي جلوگيري از ازدحام و ممانعت از اينکه يکي ده تا بگيرد و به يکي نرسد پخش کننده و نظام دهنده خوبي لازم است. از بين بچه ها هم قد بلند ها را انتخاب کنيد و هم ناظم ها را. ترجيحاً چند نفر تا از چند جهت نذري ها را پخش کنند.

قدم اول

اول از همه خودتان يا علي بگوييد و هرچقدر در توان داريد، حتي هزار تومان بگذاريد وسط. استارت تامين هزينه ها را خودتان بزنيد بعد برويد سراغ خانواده هايتان، اين دومين قدم است. به خانواده هايتان وسايل مورد نياز، همچنين خدماتي که پول بابتشان قرار است پرداخت شود را بگوييد. اگر از دستشان برآمد حتماً در اين کار استفاده کنيد. قدم بعدي کاسب هاي محل هستند. کسي که سراغ مغازه دارها مي رود در محل به حد کافي شناخت شده و امين باشد که رويش زمين نيفتد. حتي به آنها پيشنهاد دهيد احسان يک روز خاص يا ساعتي معين از تاسوعا و عاشورا را بر عهده بگيرند. نگران نباشيد در طول ايامي که ايستگاه صلواتي برپاست بالطبع پول هاي نذري به دستتان خواهد رسيد.
منبع: نشريه همشهري آيه شماره 8