خشم خدا را

قال رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم :

من طلب مرضاة الناس بما يسخط الله كان حامده من الناس ‍ ذاما.

كسى كه طلب كند رضايت خلق را بر غضب خداوند، قرار مى دهد خدا همانكس را تا او را سرزنش كند.

هر كه را مرضى خلقش مدعاست

ليك غافل از غضبهاى خداست

قلب مردم را خدا سازد چنان

كه همانها ذم كنندش بازبان

احترام از ترس

قال رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم :

من اكرمه الناس اتقاء شره فليس منى .

كسيكه مردم او را از ترس شر و زبانش احترام كنند از ما نيست .

هر آن كس نخل ظلم در خود كند غرس

كنند اكرام خلق اللهش از ترس ‍

نباشد او زما در روز محشر

بود مغضوب نزد حى داور

سير كردن گرسنه

قال رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم :

احب الاعمال الى الله سرور تدخله على مؤ من تطرد عنه جوعته او تكشف عنه كربته .

بهترين اعمال نزد خداوند خوشحال نمودن مؤ منين و اقدام كردن در جهت رفع گرسنگى و گرفتارى آنهاست .

گراميتر عملها نزد بارى

كه مؤ من را نمائى شاد و يارى

گرسنه گر بود سيرش نمائى

گره از هم و غم او گشائى

خار راه برداشتن

قال رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم :

دخل عبد الجنة بغصن من شوك كان على طريق المسلمين فاماطه عنه .

داخل بهشت مى شود بنده اى بخاطر اينكه شاخه خارى را از سر راه مسلمان برداشته و راه عبور مردم را اصلاح كرده است .

رود اندر بهشت جاودانى

كسى او را بود اين مهربانى

كه خار از راه مردم پاك سازد

سمند اندر ره تقوى بتازد

چوگيرى خار يا سنگ از سر راه

باصلاح آورى در راه اگر چاه

دهد پاداشت اندر روز محشر

بهشت جاودانى حى داور

عالم و متعلم

قال رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم :

الدنيا ملعونة ، ملعون ما فيها، الا عالما او متعلما او ذاكرا لله تعالى .

دنيا و هر چه در آن است ملعونست مگر عالم و كسى كه علم فرا مى گيرد، يا مشغول بذكر خدا باشد.

بود دنيا و دنيادار ملعون

هر آنكس دل به دنيا بسته مغبون

بغير از عالم و پيرو بعالم و

يا ذاكر به حق با قلب سالم

سرمايه عقل

قال رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم :

لا فقر اشد من الجهل و لا مال اعود من العقل .

هيچ فقرى بدتر از جهل و نادانى نمى باشد و هيچ سرمايه و مالى پرفايده تر از عقل و خرد نخواهد بود.

نباشد هيچ فقرى بدتر از جهل

براى مردم نادان و نااهل

نباشد هيچ مالى بهره ورتر

زعقل سالم ار دارى تو در سر

فريب نخوريد

قال رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم :

اذا راءيتم الرجل كثير الصلوة كثير الصيام لا تباهوا به حتى تنظروا كيف عقله .

هرگاه ديديد مردى زياد نماز و روزه دارد، مباهات نكنيد و مغرور نشويد تا اينكه بينيد عقل و خردمندى او چگونه است .

اگر بينى تو مردى را در انظار

نماز و روزه او هست بسيار

به افعالش مباهات است باطل

مگر باشد مراو را عقل كامل

بدبخت ترين افراد

قال رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم :

اشقى الاشقياء من اجتمع عليه فقر الدنيا و عذاب الاخرة .

بدبخت ترين مردم كسى است كه گرفتار فقر و تهيدستى دنيا و عذاب آخرت گردد.

هزاران بدتر از بد آن فقير است

كه با فقرش به بيدينى اسير است

بدنيا با تهيدستى گرفتار

بعقبى باشد او مغضوب قهار

فقهاء و امراء

قال رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم :

صنفان من امتى اذا صلحا صلحت امتى و اذا فسدا فسدت امتى ، قيل يا رسول الله ومن هما؟ قال : الفقهاء والامراء.

دو دسته از امت من هستند كه اگر خوب باشند همه مردم خوب مى شوند، و اگر بد باشند همه مردم فاسد و بد خواهند شد سؤ ال شد: آنان كيانند؟ فرمود: آنها فقها و امراء از امت هستند

دو صنف از امتم اندر جهان است

مؤ ثر فعلشان بر ديگران است

چو خوبند آن دو، خوبند اهل عالم

وگر بد، بد شوند عالم مسلم

بگفتند آن دو از امت كيانند

كه منشاء را اثر بر ديگرانند

بگفتا عالمانند و سلاطين

كه خلق از آن دو بنمايند تمكين

مايه غم و اندوه

قال رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم :

الرغبة فى الدنيا تكثر الهم و الحزن و الزهد فى الدنيا يريح القلب و البدن .

رغبت زياد بدنيا سبب زيادى هم و غم مى شود، و زهد ورزيدن در دنيا باعث شادى قلب و آسايش بدن انسان است .

هر آن كس راغب دنياى دون است

مراو را هم و غم از حد فزون است

وليكن زهد ورزيدن بدنيا

قلوب افرح در آسايش بدنها

لذت دنيا و آخرت

قال رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم :

من اعطى اربع خصال فى الدنيا فقد اوتى خير الدنيا و الاخرة و فاز بحطه منهما، الاول ورع يعصمه عن محارم الله و الثانى حلم يدفع به جهل الجاهل و الثالث حسن خلق يعيش به فى الناس و الرابع زوجة صالحة تعينه فى امر الدنيا و الاخرة .

كسيكه چهار خصلت را خدا باو داده باشد لذت دنيا و آخرت را دارد و به بهره آن نائل شده است 1- پرهيز كارى از گناه 2- حليم بودن در برخورد با جهال 3- حسن خلق در معاشرت با مردم 4- زن صالحى كه باو كمك كند در كار دنيا و آخرت .

بدنيا هر كه دارد چهار خصلت

بدارين است او داراى نعمت

شود فاءيض بحظ و بهره خويش

ندارد در دو عالم هيچ تشويش

اول تقوى كه بگريزد زعصيان

حليم اندر بر جهال نادان

سوم خلق نكو سازد شعارش

زن صالح كه در هر حال ياريش

دزدترين دزدها

قال رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم :

اسرق السراق من سرق من صلاته يعنى لايتم ركوعها و سجودها.

دزدترين دزدها كسى است كه از نماز خود مى دزد، از رسول خدا سؤ ال شد چگونه از نماز مى دزدد؟ فرمود: ركوع و سجود آن را تمام و كامل انجام نمى دهد.

زدزدان دزدتر باشد هر آنكس

بدزد از نماز آن دزد ناكس

بگفتندش چه كس دزد نماز است

كه از الطاف خالق بى نياز است

بگفت آنكو صلاتش نزد علام

ركوع و سجده اش نايد به اتمام

پس او را از نمازش جز ندامت

نباشد بهره فرداى قيامت

اعلام جنگ با خدا!

قال رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم :

من آذى لى وليا فقد ارصد لمحاربتى .

هر كس توهين و آزار به دوستان من بنمايد، بتحقيق او آماده جنگ با من شده است .

كند بر دوستانم هر كه توهين

زدستورات حق ننموده تمكين

شده آماده برجنگ با من

بتحقيق است او ما را چو دشمن

عمل بدون علم

قال رسول الله صلى الله عليه و آله :

من عمل على غير علم كان ما يفسد اكثر مما يصلح .

كسيكه عمل كند بدون علم ، فساد كارش زيادتر از اصلاح آن است !

عمل هر كس بدون علم دارد

بجز خسران از آن چيزى ندارد

فساد آن بود، از خير آن بيش بدين

سرمايه ، او باشد چو درويش ‍

گناه جلو چشم

قال رسول الله صلى الله عليه و آله :

اذا اراد الله بعبد خيرا جعل ذنوبه بين عينيه ممثله … و اذا اراد بعبد شرا انساه ذنوبه

زمانيكه اراده كند خداوند خير به بنده اش برساند، گناهش را در مقابل چشمش قرار مى دهد، و آنگاه كه شر بنده اش را بخواهد گناه را فراموش او مى كند.

خير گر خواهد خدا بر بنده اش

بيند عصيان رفته و آينده اش

شرش ار خواهد زطغيان گناه

مى برد از يادش آثار گناه

در حضور چه كسى ؟

قال رسول الله صلى الله عليه و آله :

لا تنظر الى صغر الخطيئة و لكن انظر الى من عصيت .

بكوچكى گناه نگاه مكن و ليكن ببين در حضور چه كسى گناه مى كنى !

برگناه كوچكى منما نظر

تو مپندارى ندارد آن اثر

كن نظر نزد كه بنمائى گناه

چون گناهت را خدا باشد گواه

 فضيلت علم

قال رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم :

فضل العلم احب الى من فضل العبادة .

فضيلت علم نزد من بيشتر از فضيلت عبادت است .

مقام علم افضل از عبادت

بود در نزد من در بينهايت

مثال علم اندر بين مردم

كه باشد چون قمر در بين انجم

از صورت در آتش

قال رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم :

و هل يكب الناس على مناخرهم فى النار الا حصائد السنتهم ؟.

آيا مردم را چيزى غير از محصول و آثار زبان آنان ، از صورت در آتش ‍ مى اندازد؟!

جزا بر اهل نار است از زبانش

كه او را افكند بر رو در آتش

زبان مر نوريان را نور بخشد

بهشت جاودان با حور بخشد

زبانيكه بود اينسان شعارش

رها هرگز مكن از كف مهارش

بدارين ار تو خواهى رستگارى

بكن مشغولش اندر ذكر بارى

وظيفه پدر

قال رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم :

حق الولد على الوالدان يحسن اسمه و ادبه ويضعه موضعا حسنا.

حق پسر بر عهده پدر آن است كه اسم خوب برايش بگذارد و خوب ادبش ‍ كند و شغل و كار خوب براى او تهيه نمايد.

پسر را بر پدر حق اين چنين است

زدستورات پيغمبر همين است

كند او را ادب ، نيكش نهد نام

بشغل نيك بگمارد در ايام

حلم و علم

قال رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم :

ما جمع شى ء الى شى ء افضل من حلم الى علم .

جمع نشده است دو چيزى كه بهتر از حلم با علم باشد.

نگشته جمع اشيائى مكمل

زحلمى را كه با علم است افضل

مسلم حلم باشد زينت علم

ندارد زيب و زينت علم بى حلم

منبع: غدیر