دكتر محمد تيجاني ميگويد: در مدينه به مسجد النبي مشرّف شدم. در آن جا ديدم يكي از خطباء در ميان عدهاي از نمازگزاران نشسته، درس ميدهد، در مجلس درس او شركت نمودم. او برخي از آيات قرآن را تفسير ميكرد؛ از گفتار حاضران فهميدم كه او قاضي مدينه است، هنگامي كه درس او به پايان رسيد، برخاست و به راه افتاد. وقتي كه خواست از مسجد خارج شود، جلو رفتم و او را متوقف كردم و پرسيدم:
«استاد! لطفاً بفرماييد منظور از «اهل بيت» در اين آيه كيست؟
«إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً»؛[1] خداوند ميخواهد كه پليدي و گناه را از شما اهل بيت دور سازد و شما را كاملاً پاك سازد.
قاضي بيدرنگ پاسخ داد: «مقصود، زنان پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ است، چنان كه آغاز همين آيه، خطاب به زنهاي پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ ميباشد كه ميفرمايد:
«وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ الْأُولى»؛ اي همسران پيامبر! در خانههاي خود بمانيد و همچون زمان جاهليت نخستين (در ميان مردم) آشكار نشويد و… .
گفتم: علماي شيعه ميگويند: مقصود از آيه، علي ـ عليه السلام ـ و فاطمه ـ سلام الله عليها ـ و حسن و حسين ـ عليهم السلام ـ است.
قاضي: پاسخ علماي شيعه غلط است زيرا چنان كه گفتم آغاز آيه مربوط به زنان پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ است و در آية قبل صريحا خطاب به آنها شده است: يا نساءَ النبي… يعني (اي زنان پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ).
تيجاني: هر چه كه در آغاز اين آيه و آية قبل در مورد زنان پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ آمده، با واژة جمع مؤنث، ذكر شده، مانند: «لَسْتُنَّ»، «فلا تَخْضَعْنَ»، «بُيُوتَكُنَّ»، «لاتَبَرَّجْنَ»، «اَقِمْنَ»، «آتينَ»، «اَطِعْنَ» ولي همين كه به قسمت آخر آيه ميرسد، سياق آيه عوض ميشود. ضميرهاي آن به صورت «جمع مذكر» ذكر ميشود، مانند: «عَنْكُم» و «يُطَهِّرَكُم».
قاضي عينك خود را بالا زد و به جاي اين كه جواب استدلالي بدهد نگاه معناداري به من كرد و گفت: زنهار از افكار زهرآلود شيعيان! چرا كه آنان؛ به اميال خودشان، آيات قرآن را تأويل ميكنند!!»[2]
مؤلف گويد: براي تكميل بحث ميگوييم: اولاً معلوم است آيات قرآن پشت سرهم و به شكل قرآنهاي مكتوب كنوني نازل نشده بلكه به مناسبتهاي مختلف، آيات مختلف نازل ميشد و لذا ما دليلي نداريم كه آية «تطهير» همراه با آيات قبل و بعدش نازل شده باشد بلكه از روايات استفاده ميشود كه اين قسمت از آيه، به طور جداگانه نازل شده و سپس در عصر پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ در كنار اين آيات قرار گرفته است.[3]
به علاوه، روايات زيادي از فريقين دلالت دارد كه مراد از اهل بيت در آية مورد بحث، پنج تن «آل عبا» هستند و اين مطلب حتي از عايشه و امّ سَلَمه و ساير زنان پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ نقل شده است.[1] . احزاب، 33.
[2] . آن گاه… هدايت شدم، ص 114 و 115.
[3] . تفسير الميزان، ج 16، ص 114 و 115.
دكتر تيجاني با قاضي مدينه