نویسنده: محمد غفارنیا

قرآن كریم بلندترین قله پیروزی را فلاح و رستگاری نام گذارده است. این سرنوشت لذت بخش و مدال پر افتخار نیز از آن مؤمنان است: «قَد أَفلَحَ المُؤمِنونَ: به راستی که مؤمنان رستگار شدند». (1)
قرآن کریم پس از آن که در عبارتی زنده و پرمحتوا به ویژگی‌های مؤمنان می‌پردازد، به صفت خشوع در نماز اشاره می‌کند و می‌فرماید: «الذین هم فی صلاتهم خاشعون»: آن مؤمنانی كه در نمازشان خاشعند. خشوع در نماز تواضع و ادب جسمی و روحی انسان را در مقابل عظمت پروردگار می‌رساند. مؤمنان حقیقی در حال نماز، آن چنان حالت توجه به پروردگار در آنها تجلی می‌یابد كه گویا از غیر خدا دل گسسته و تنها به او پیوسته‌اند. در روایتی می‌خوانیم: پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) مردی را دید كه در حال نماز با ریش خود بازی می‌كرد. فرمود: اگر در قلب او خشوع بود، اعضای بدنش نیز خاشع می‌شدند: اما انه لو خشع قلبه لخشعت جوارحه) (2)
شیخ ابوالفتح رازی در تفسیر آیه 2 از سوره مؤمنون نقل می‌كند
ابوالعباس جوالیقی مردی جوال فروش بود. روزی جوالی را به كسی داد، اما بعد فراموش كرد كه آن را به چه كسی داده است. هر قدر هم فكر می‌كرد، به خاطرش نمی‌آمد. اما بعد فراموش كرد كه آن را به چه كسی داده است. روزی در بین نماز به یادش افتاد. وقتی به مغازه برگشت به شاگردش گفت: فلانی، یادم آمد که جوال را به چه كسی داده‌ام. آری، آن را به فلان كس داده‌ام.
شاگرد از او پرسید: چگونه به یادت آمد؟
گفت: در نماز.
شاگرد گفت: استاد، تو نماز می‌خواندی، یا جوال می‌جستی؟
آن مرد وقتی به جهالت خود پی برد، كار خویش را رها كرد و دنبال علم و دانش رفت، چندان كه عاقبت مفسر شد. (3)

پی‌نوشت‌ها:

1-ما در كتاب الگوهای فضیلت مطالبی را از خشوع پیشوایان اسلام در حال نماز، نقل كرده‌ایم.
2-مجمع البیان: ج9. ص99.
3-روح الجنان. ج8. ص124.
منبع مقاله :
غفارنیا، محمد، (1387) 142 قصّه از قرآن: همراه با شأن نزول آیاتی از قرآن، قم: جامعه القرآن الکریم، چاپ اول