کتاب شناسی امام کاظم(علیه السلام)

کتاب شناسی امام کاظم(علیه السلام)

نویسنده: ناصرالدین انصاری قمی
فعالیت پژوهشی و فرهنگی درقلمرو زندگی معصومین (علیهم السلام) یکی از افتخارات نویسندگان‌و محققان امت اسلامی است. گرچه ابعاد و اعماق زندگی رهبران الهی گسترده‌تر وعمیق‌تر از آن است که بتوان به تمام آن راه یافت. مقاله حاضر فهرستی از کتب‌عربی، فارسی، اردو و ترکی اعم از موجود ومفقود که تاکنون د رزمینه زندگی‌هفتمین خورشید امامت تدوین شده به خوانندگان گرامی تقدیم می‌دارد.
با این آرزو که کارهایی عمیق‌تر و با قالبهای جذاب‌تر درباره پیشوایان بزرگ‌بشریت‌به دنیای اسلام تقدیم شود.
«ماهنامه کوثر»

الف) کتابهای چاپی عربی
۱-آثار و برکات الامام الکاظم (علیه السلام) فی دارالدنیا سید هاشم ناجی موسوی‌جزایری قم، بی‌نا، ۱۴۱۸ ق /۱۳۷۶ ش.
۲-احسن التراجم لاصحاب الامام موسی الکاظم(علیه السلام) عبدالحسین شبستری، مشهد، کنگره‌جهانی امام رضا (علیه السلام) ،۱۴۰۹ و ۱۴۱۰ ق،وزیری ، ۲ ج،۴۳۷۴۶۹ ص.
۳-الامام السابع الامام الکاظم علیه‌السلام گروه نویسندگان ، ترجمه محمد عبدالمنعم خاقانی، چاپ مکرر، قم، موسسه در راه حق، ۱۳۷۲ ش /۱۴۱۳ق ، رقعی، ۵۰ ص ،(این کتاب فارسی بوده و به عربی ، اردو و آذری ترجمه شده است).
۴-الامام السابع من ائمه اهل البیت علیهم السلام محمد حسن قبیسی عاملی، بیروت،بی‌نا،۱۴۰۳ ق /۱۹۸۳ م، وزیری، ۷۶ص (از سری الحلقات الذهبیه ۲۰).
۵-الامام الکاظم(علیه السلام) شیخ عفیف نابلسی، بیروت ، الدار الاسلامیه ، ۱۴۱۲ق.
۶-الامام الکاظم(علیه السلام) گروه نویسندگان تهران، موسسه‌البلاغ ، ۱۴۰۵ ق، جیبی،۱۲۶ ص(این کتاب به فارسی ترجمه شده است.)
۷-الامام الکاظم(علیه السلام) گروه نویسندگان ، بیروت، دارالزهراء، ۱۴۱۲ ق (از سری حیاه‌الرسول واهل بیته المجاهدین)
۸-الامام الکاظم(علیه السلام) فی الشعرالعربی اسماعیل خفاف، مشهد، کنگره جهانی‌امام‌رضا(ع)،۱۳۷۳، وزیری ، ۳۵۰ ص (دراین کتاب، اشعار شعرای عرب متقدمان، متاخران‌و معاصران همراه با زندگی آنها، پیرامون امام کاظم گرد آمده است).
۹-الامام الکاظم(علیه السلام) قدوه و اسوه سید محمد تقی مدرس ، تهران، المرکز الثقافی‌الاسلامی، ۱۳۶۵ ش / ۱۹۸۵ م، رقعی، ۹۶ ص، (این کتاب به فارسی ترجمه شده است).
۱۰-لامام الکاظم(علیه السلام) علی محمد علی دخیل، بیروت، دارالتراث الاسلامی، ۱۳۹۴ ق،جیبی، ۱۶۰ص.
۱۱-الامام الکاظم(علیه السلام) گروه نویسندگان ، قم، موسسه الامام الحسین (علیه السلام) ، ۱۳۷۱ ش/۱۴۱۳ ق، رقعی ، ۳۱ص.
۱۲-الامام موسی الکاظم(علیه السلام) سید مهدی آیت اللهی، ترجمه کمال السید، قم، انتشارات‌انصاریان، ۱۳۷۴، وزیری ،۳۶ ص (مصور، ویژه نوجوانان) از سری مع المعصومین (این‌کتاب فارسی بوده و به عربی، انگلیسی، ترکی، فرانسوی و تاجیکی ترجمه شده است).
۱۳-الامام الکاظم(علیه السلام) میرابوالفتح دعوتی،ترجمه گروه مترجمان، بیروت،الدارالاسلامیه، ۱۴۱۲ ق، وزیری، ۳۱ ص (مصور، ویژه نوجوانان) از سری القاده‌الابرار۹).
۱۴-الامام موسی جعفر(علیه السلام) استاد شهید مرتضی مطهری (۱۳۹۹۱۳۳۸ق)، ترجمه جعفرصادق الخلیلی، تهران، بنیاد بعثت، ۱۴۰۵ ق/۱۳۶۳ ش، رقعی، ۱۰ ص (از سری محاضرات‌فی الدین والاجتماع ۱۰)
۱۵-الامام موسی بن جعفر الکاظم علیه‌السلام سید عبد الودود امین، مراجعه وتقدیم: شیخ عفیف نابلسی، کویت، دارالتوجیه الاسلامی، ۱۴۰۰ق (از سری الائمه‌الاثناعشر، بطوله و جهاد۷)
۱۶-امامان موسی الکاظم و علی الرضا (علیه السلام) شیخ احمدمغنیه، بیروت، مکتبه العرفان، بی‌تا،رقعی،۱۵۹ ص (این کتاب به فارسی ترجمه‌شده است).
۱۷-امثال و حکم الامام الکاظم و کلماته المختاره محمد غروی، مشهد، کنگره جهانی‌امام رضا (ع)، ۱۳۷۰، ج ۱، وزیری ، ۷۷۱ ص.
۱۸-بحارالانوارالجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار (ج‌۴۸) علامه بزرگوار مولی محمدباقر مجلسی (۱۰۳۷ ۱۱۱۰ق)، تهران، انتشارات اسلامیه، بی‌تا، وزیری ، ۳۳۰ ص (این‌کتاب به فارسی ترجمه شده است).
۱۹-تاریخ الامامین الکاظمین (علیه السلام) شیخ جعفر نقدی (۱۳۰۳ ۱۳۷۰ ق) بغداد، المطبعه‌العربیه،۱۳۶۹ ق، رقعی ،۱۲۳ ص.
۲۰ تاملات فی آفاق الامام موسی الکاظم (علیه السلام) سید محمد حسین فضل‌الله ، بیروت،دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۱۴ ق، وزیری،۹۶ ص.
۲۱-الثائر والسجن (دراسه فی حیاه الامام الکاظم (علیه السلام) ) حسن موسی الصفار، تهران، دارالبصائر، ۱۴۰۵ ق /۱۳۶۳ ش، رقعی ،۱۳۶ ص.
۲۲-جزاء اعلاء الامام الکاظم علیه‌السلام سید هاشم ناجی موسوی جزایری، قم، بی‌نا،۱۴۱۷ق / ۱۳۷۵ش ، وزیری، ۱۵۸ص.
۲۳-حیاه الامام موسی بن جعفر علیه‌السلام دراسه و تحلیل باقر شریف قریشی، نجف،مطبعه الاداب ، بی‌تا، وزیری، ۲ ج ، ۵۷۶۵۰۰ ص (این کتاب به فارسی ترجمه شده است و یکی از بهترین کتابها درباره‌امام(علیه السلام) به شمار می‌رود.)
۲۴-ذکری وفاه الامام موسی الکاظم علیه‌السلام گروهی از روحانیون کربلا، نجف ،بی‌تا،۱۳۸۶ ق، رقعی ، ۳۲ ص.
۲۵-سیره الامام موسی الکاظم علیه‌السلام محمد علی الیقظان، بیروت، دارالحق:،۱۴۱۴ ق / ۱۹۹۴ ن، رحلی، ۷۴ ص ( مصور، ویژه نوجوانان) (از سری موسوعه الائمه‌الاثنی عشر۷)
۲۶-روائع من حیاه الامام موسی الکاظم(علیه السلام) والده السید محمد کاظم الشیرازی، قم،انتشارات اهل البیت،۱۴۱۶ ق / ۱۳۷۴ ش ، رقعی ، ۱۴۴ ص ( در این کتاب از زندگی،امامت، فضائل، معجزات، اصحاب، مناظرات، زندان، شهادت و سخنان و مواعظ حضرت بحث‌شده است).
۲۷-شرح قصیده لامیه در مدح امام کاظم (علیه السلام) سروده عبد الباقی عمری افندی (۱۲۸۷۱۲۰۴ق)، شارح: سید کاظم حسینی رشتی ( م‌۱۲۵۹ق) ، تهران، ، ۱۲۷۰ ق، وزیری،۲۰۷ص (سنگی).
رک: الذریعه ج ۱۴، ص‌۴۳.
۲۸-الصحیفه الکاظمیه: ادعیه الامام ابی ابراهیم موسی بن جعفر(ع‌» سید محمد رضاغیاثی کرمانی ، قم، انتشارات انصاریان،۱۳۷۶ ش، ۱۴۱۸ق، رقعی، ۱۵۲ ص.
۲۹-طب الامام موسی الکاظم علیه‌السلام دراسه مقارنه و تحلیل شاکر شیع، مشهد ،کنگره جهانی امام رضا (علیه السلام) ، ۱۴۱۱ ق، وزیری، ۴۸۲ ص (در این کتاب، روایات امام‌کاظم پیرامون علم طب گردآوری و با طب یونانی قدیم مقایسه شده است) .
۳۰- طب الامام موسی الکاظم عبد الحسین جواهری، قم، کتابفروشی براتی، ۱۴۱۰ق،وزیری،۹۶ ص.
۳۱-عوالم العلوم و المعارف والاحوال من الآیات والاخبار والاقوال (ج ۲۱) علامه‌شیخ عبدالله بن نورالله بحرانی اصفهانی (شاگرد علامه مجلسی) ، مقدمه و استدراک:
سید محمد باقر موحد ابطحی اصفهانی، قم ، موسسه الامام المهدی،۱۴۰۹ ق، وزیری،۵۶۰ ص. (این کتاب به فارسی ترجمه شده و مخطوط است).
۳۲-علی الجسر ببغداد کمال السید، قم، انتشارات انصاریان، ۱۴۱۸ ق /۱۳۷۶ ش،رقعی،۲۹۶ ص (ویژه نوجوانان).
۳۳-مجموعه الاثار گروه نویسندگان، مشهد، سومین کنگره جهانی امام رضا (علیه السلام) ،۱۴۱۲ ق، وزیری ، ۲ ج، ۳۶۳۳۴۲ ص.
برخی از عناوین مقالات آن عبارت است از:
۱-الامامه عند الامام الکاظم علیه‌السلام.
ابوزهراء.
۲-القواعد الفقهیه فی الاحادیث الکاظمیه (علیه السلام) سید محمد خامنه‌ای
۳-القواعد الاصولیه فی ضوء الروایات المرویه عن الامام الکاظم (علیه السلام) محمد مؤمن.
۴-موقف الامام الکاظم (علیه السلام) امام فقهاء اهل السنه.
ابوطالب تجلیل.
الطب و الکیمیاء عند الامام الکاظم (ع).
سعدالدین قاسمی.
العباسیون فی مواجهه المدالفکری فی عهد الامام الکاظم (علیه السلام) سید جعفر مرتضی‌عاملی.
معالم الحیاه السیاسیه للامام موسی الکاظم(ع).
عبد الحلیم الرهیمی.
دور الامام الکاظم (علیه السلام) فی الحیاه الاسلامیه عادل ادیب.
ام الامام الکاظم (علیه السلام) و زوجاته و بناته محمد الحسون.
عظمه الامام الکاظم (علیه السلام) عفیف نابلسی.
الامام موسی الکاظم فیما عرفت نعمان ماشیا.
مسائل علی بن جعفر و مستدرکاتها (عن اخیه موسی بن جعفر علیه‌السلام) تحقیق:
موسسه آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، مقدمه: سید محمد رضا حسینی جلالی،مشهد، کنگره جهانی امام رضا (ع)۱۴۰۹ ق، وزیری ،۴۵۶ ص ( ۱۰۰ ص مقدمه‌۲۵۴+۱۰۲ ص مصادر)
مسند الامام الکاظم موسی بن جعفر(علیه السلام) شیخ عزیزالله عطاردی قوچانی، مشهد،کنگره جهانی امام رضا (علیه السلام) ،۱۳۶۷ ش /۱۴۰۹ ق، وزیری،۳ ج، ۱۷۶۰ ص، جلد اول(۵۱۳ ص)، جلد دوم (۶۲۷ ص)، جلد سوم (۶۱۹ص).
مسند الامام موسی بن جعفرعلیه‌السلام ابو عمران موسی بن ابراهیم مروزی (م‌۲۹۹ ق)، مقدمه و تحقیق: سیدمحمد حسین‌حسینی جلالی، تهران، چاپ بهمن ۱۳۵۲ ، وزیری،۴۳ ص.
مسند علی بن سویدالسائی شیخ فاضل مالکی، مشهد، کنگره جهانی امام رضا (علیه السلام) ،۱۴۱۱ ق، وزیری، ۴۵۰ ص، (در این کتاب، مرویات علی بن سوید سائی از امام کاظم،به ویژه، نامه مهم و ارزنده حضرت بدو و بحثهای دیگر، جمع و تدوین شده است).
المنهج التربوی عند الامام الکاظم(علیه السلام) سید محمد بحرالعلوم، بیروت،دارالزهراء، ۱۴۱۲ ق، رقعی، ۶۰ ص.
وفاه الامام موسی جعفر علیه‌السلام شیخ حسین بلادی بحرانی (م‌۱۳۸۷ ق)، نجف،مکتبه الحیدریه، ۱۳۶۴ ق.
وفاه الامام موسی الکاظم علیه‌السلام شیخ احمد بن صالح آل طعان ستری قطیفی‌بحرانی (۱۲۵۱ ۱۳۱۵ ق)، نجف ۱۳۷۲ ق، رقعی ، ۵۲ ص.
وفاه الامام موسی الکاظم علیه‌السلام سید علی بن حسین هاشمی خطیب، نجف، مطبعه‌الحیدریه، ۱۳۷۱ ق / ۱۹۵۱ م، رقعی، ۸۰ ص.
ولاده امام موسی کاظم سید محمد حسین طالقانی، نجف، دارالمعارف،۱۹۶۷ م/۱۳۸۸ ق، رقعی ، ۲۴ ص.

کتابهای خطی عربی
الامام السابع موسی بن جعفر علیه‌السلام سید عبدالمطلب حیدری کاظمی(۱۳۲۵ ۱۴۰۱ ق). رک: مجله الموسم، ش ۲۴ ، ص ۴۶۴ .
کتاب اخبار موسی بن جعفر علیه‌السلام ابواحمد عبد العزیز بن یحیی بن احمد بن‌عیسی جلودی ازدی بصری (م ۳۳۲ ق) .
رک: رجال النجاشی ج ۲ ، ص‌۵۹ .
جفرامام کاظم(علیه السلام) (نسخه خطی آن در کتابخانه امام جمعه در زنجان موجود است).
رک: دلیل المخطوطات ج ۱ ، ص ۱۸۵.
حضرت موسی الکاظم علیه‌السلام شیخ محمد حسن نجفی کاشانی (۱۳۸۶۱۳۳۳ ق).
رک: مجله الموسم، ش ۲۴ ، ص‌۲۹۳.
رساله فی تحقیق ان الامامه بعد الامام الصادق لابنه الامام موسی بن جعفر.
سید ناصربن هاشم آل سید سلمان موسوی (م ۱۳۵۸ ق).
رک: مجله الموسم، ج‌۳، ش‌۹ و ۱۰ ، ص‌۴۰۹.
حیاه الامام الکاظم (علیه السلام) مولف نسخه خطی آن در کتابخانه آیت الله حکیم (نجف)به ش‌۱۴۷ در ۱۴ ورق ضمن مخطوطات شیخ محمد رشتی موجود است).
رک: فهرس مخطوطات الشیخ محمد الرشتی ، ص ۱۶۲.
حیاه الامام الکاظم(علیه السلام) سید محمد حسینی شیرازی.
رک: العراق بین الماضی و الحاضر و المستقبل ، ص ۶۲۸.
ذراری الامام الکاظم (علیه السلام) اسماعیل الخفاف.
ذکر من روی عن موسی بن جعفر (علیهماالسلام) شیخ صدوق: ابوجعفر محمد بن علی‌بن حسین بن موسی بن بابویه قمی (ح‌۳۰۶ ۳۸۱ ق).
رک: رجال النجاشی ، ج ۲ ، ص ۳۱۴کتاب زهد ابی ابراهیم موسی بن جعفر(علیه السلام) شیخ صدوق (م ۳۸۱ ق).
رک: رجال النجاشی ، ج ۲ ، ص ۳۱۴.
سفن النجاه (ج‌۹) شیخ غلامحسین نجفی نجف‌آبادی (۱۳۴۹۱۳۰۰ ق) او برای هریک از معصومین (علیهم‌السلام) کتابی مستقل نگاشته و جلد نهم آن به زندگی امام‌کاظم (علیه السلام) اختصاص دارد.
رک: الذریعه ، ج ۱۲ ، ص ۱۹۲ ; نقباء البشر ، ج ۴ ، ص‌۱۴۲۳.
شرح خطبه (شرح قصیده عمری) ناظم: عبدالباقی افندی عمری (۱۲۸۷۱۲۰۴ ق)،شارح قصیده: سید کاظم حسینی رشتی (م‌۱۲۵۹ ق)، شارح خطبه: زین‌العابدین خان‌کرمانی (م ۱۳۶۰ ق) (نسخه خطی آن به ش ۴۹۹۴ در کتابخانه آیت‌الله مرعشی در ۱۱۸ورقه موجود است) رک: فهرست کتابخانه مرعشی ، ج‌۱۳ ، ص‌۱۸۷.
الشجره الطیبه فی الارض المخصبه علامه سید رضا موسوی غریفی صائغ (۱۳۳۹۱۲۹۶ ق) (این کتاب پیرامون نسب امام کاظم (علیه السلام) و اعقاب آن حضرت از ابراهیم‌مجاب است.
رک: الذریعه ، ج‌۱۳ ، ص ۳۴ .
کلمه الامام موسی الکاظم علیه‌السلام شهید سید حسن حسینی شیرازی (۱۳۵۴ ۱۴۰۰ق) رک: العراق بین الماضی و الحاضر و المستقبل ، ص‌۶۷۷.
لجج الحقایق فی تواریخ الحجج علی الخلایق (ج‌۹) حاج ملا احمد یزدی مشهدی (م‌ح ۱۳۱۰ ق) (او برای هر یک از اهلبیت عصمت و طهارت کتابی جداگانه نوشته است)رک: الذریعه ، ج ۱۸ ، ص‌۲۹۶ ; نقباء البشر ، ج ۱ ، ص‌۹۶ .
مدح الامامین الجوادین (علیهما السلام) شیخ جابر بن عبدالحسین کاظمی (۱۳۱۲۱۲۲۲ ق).
رک: معارف الرجال ، ج ۱ ، ص‌۱۴۹ .
مسائل عن ابی الحسن موسی علیه‌السلام ابومحمد صفوان بن یحیی بیاع صابری ،مولی بجیله (م ۲۱۰ ق). رک: هرست‌شیخ طوسی ، ص‌۸۳المسائل و الاجوبه عند الامام الکاظم(علیه السلام) اسماعیل الخفاف.
مسائل موسی بن جعفر (علیهماالسلام) عبدالله بن محمد اهوازی رک: رجال‌النجاشی ، ج ۲ ، ص ۳۲.
مسائل موسی بن جعفر (علیهماالسلام) ابوالحسن علی بن یقطین بن موسی کوفی‌بغدادی (۱۲۴ ۱۸۲ ق).
رک: رجال النجاشی ، ج ۲ ، ص‌۱۰۷.
مسائل ابوالحسن موسی بن جعفر (علیهماالسلام) محمد بن رخجی.
رک: الذریعه ، ج ۲۰ ، ص ۳۶۵.
مسائل موسی بن جعفر(علیه السلام) ابومحمد یونس بن عبدالرحمن مولی آل یقطین.
رک: فهرست‌شیخ طوسی ، ص ۱۸۱.
مکاتیب الامام الکاظم علیه‌السلام علی احمدی میانجی (این کتاب آماده چاپ است).
مسند موسی بن جعفر (علیهماالسلام) ابوبکر محمد بن عبدالله بن ابراهیم بن‌عبدویه شافعی بغدادی (۲۶۰ ۳۵۴ ق) (نسخه خطی آن در مجموعه ش ۳۴ کتابخانه‌ظاهریه دمشق، در ۱۴ ورق موجود است).
رک: تاریخ التراث العربی ، ج ۱ ، ص ۳۸۴.
نسخه موسی بن جعفر علیه‌السلام ابومحمد علی بن حمزه بن حسن بن عبیدالله بن‌عباس بن علی بن ابیطالب(علیه السلام) رک: رجال نجاشی ، ج ۲ ، ص‌۱۰۷.
نسخه موسی بن جعفر علیه‌السلام محمد بن ثابت‌بن شریح صائغ انباری.
رک: رجال نجاشی ، ج ۲ ، ص‌۲۷۶.
نسخه موسی بن جعفر علیه‌السلام محمد (صاحب امام کاظم) بن زرقان بن حباب(صاحب امام صادق علیه‌السلام) رک: رجال نجاشی ، ج ۲ ، ص‌۲۷۷.
نسخه موسی بن جعفر علیه‌السلام محمد بن فضیل بن کثیر صیرفی ازدی (ابوجعفرارزق) رک: رجال نجاشی ، ج ۲ ، ص ۲۷۲.
وفاه الامام الکاظم(علیه السلام) شیخ عبدالمحسن بن محمد بن مبارک لویمی احسائی (م‌۱۲۴۵ ق).
رک: مجله الموسم ، ج‌۳ ، ش‌۹ و ۱۰ ، ص ۴۲۴.

ب) کتابهای چاپی فارسی
امام موسی بن جعفر (علیه السلام) اسطوره مبارزه و قهرمان‌مقاومت و پایداری عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، قم ، انتشارات نوید اسلام، بی‌تا،رقعی،۲۸۶ ص.
امام موسی کاظم(علیه السلام) مصطفی زمانی (۱۳۵۶ ۱۴۱۱ ق)، قم ، بنیاد فرهنگی اسلام،۱۳۷۰، رقعی،۱۴۷ ص.
امام موسی کاظم(علیه السلام) گروه کودکان و نوجوانان، بازنویسی: مهدی رحیمی، چاپ‌دوم، تهران، بنیاد بعثت، ۱۳۷۴، رقعی، ۹۲ ص.
امام موسی کاظم (علیه السلام) سید کاظم ارفع، تهران، موسسه انتشاراتی فیض کاشانی،۱۳۷۰، رقعی،۶۷ ص (از سری سیره عملی اهلبیت‌۹)
بدایع الانوار فی احوال سابع الائمه الاطهار میرزا سید مهدی حسینی وکیل(ملقب به بدایع‌نگار) (م‌۱۲۷۹ ق)، چاپ تهران،۱۳۰۶ ق، وزیری، ۳۴۱ ص (چاپ سنگی).
بر امام صادق و امام کاظم (علیه السلام) چه گذشت؟
سید محمد حسن موسوی کاشانی، قم [انتشارات زاهدی]،۱۳۷۳ ش / ۴۱۵ ق، وزیری،۲۲۳ص.
پرواز در زنجیر، داستان زندگی امام کاظم(علیه السلام) رضا شیرازی، تهران ، انتشارات‌پیام آزادی، ۱۳۷۲ ، رقعی، ۱۲۵ ص (مصور ، ویژه نوجوانان).
پیشوای آزاده، امام کاظم (علیه السلام) مهدی پیشوایی، قم، انتشارات توحید، بی‌تا،رقعی، ۲۴۲ ص.
پیشوای هفتم، حضرت موسی بن جعفر(علیه السلام) گروه نویسندگان، چاپ مکرر، قم، موسسه‌در راه حق، ۱۳۷۲، رقعی ۵۲ ص، (این کتاب به عربی، ترکی و اردو ترجمه شده است).
تحفه الموسویه (قصیده‌ای در مدح امام کاظم(ع‌» ناظم: محمد رضا شیرازی‌حایری، نجف، ۱۳۴۲ ق،۱۶ ص.
تحلیلی از اوضاع زمانی امام موسی (علیه السلام) علی گلزاده غفوری، تهران، انتشارات‌پرتو، بی‌تا، رقعی،۱۱۶ ص.
تحلیلی از زندگانی امام کاظم علیه‌السلام باقر شریف قرشی، ترجمه محمد رضاعطایی، مشهد، کنگره جهانی امام رضا (ع)، ۳۶۸، وزیری، ۲ ج، ۶۸۰۵۸۵ ص.
ترجمه جلد ۴۸ بحارالانوار (زندگانی امام موسی کاظم «ع‌») علامه ملا محمدباقر مجلسی (۱۰۳۷ ۱۱۱۰ ق) ، ترجمه موسی خسروی، تهران،انتشارات‌اسلامیه،۱۳۹۶ق،وزیری،۳۰۰ص.
تعالیم امام هفتم(علیه السلام) به زبان دعا و حدیث‌شیخ حسن کافی (م ۱۴۱۵ ق)، تهران،سازمان تبلیغات اسلامی در شرکت دخانیات، ۱۳۷۲، رقعی، ۲۵۴ ص.
جامع الانساب: در احوال اولاد و احفاد امام موسی کاظم(علیه السلام) سید محمد علی‌روضاتی اصفهانی، اصفهان، ۱۳۳۵.
چهل حدیث در فضایل و کلمات امام موسی کاظم(علیه السلام) تدوین: موسسه نشر حدیث‌اهل‌البیت علیهم‌السلام و خانه کتاب ایران، تهران، انتشارات وزرات فرهنگ و ارشاداسلامی،۱۴۱۶ ق / ۱۳۷۴ ش، پالتویی، ۷۰ ص.
حضرت امام موسی کاظم (علیه السلام) [میر ابوالفتح دعوتی]، قم، انتشارات شفق، بی‌تا،وزیری، ۳۲ ص (مصور، ویژه نوجوانان) (این کتاب به عربی ترجمه شده است.)حضرت امام موسی کاظم علیه‌السلام سید مهدی آیت‌اللهی (دادور)، قم، انتشارات‌جهان‌آرا، ۱۳۶۲، وزیری،۳۶ ص (مصور، ویژه نوجوانان) (این کتاب به عربی، اردو،ترکی،انگلیسی و فرانسه ترجمه شده است).
حضرت امام موسی کاظم در شکنجه‌گاه عبدالامیر فولادزاده، تهران، انتشارات‌اعلمی،۱۳۵۹، وزیری، ۳۲ ص (مصور، ویژه نوجوانان).
حضرت موسی کاظم(علیه السلام) فضل الله کمپانی (م ۱۴۱۴ ق)، تهران، انتشارات مفید،۱۳۶۰، وزیری، ۲۸۰ ص.
داستانهای زندگی از حضرت امام موسی بن جعفر(علیه السلام) سید رضا تقوی دامغانی،تهران، سازمان تبلیغات اسلامی،۱۴۰۹ ق/ ۱۳۶۸ ش، پالتویی،۱۳۳ ص.
رهبر والاگهر حضرت موسی بن جعفر (علیه السلام) مولف تهران، صندوق پس‌انداز بانک ملی‌ایران، بی‌تا، وزیری،۱۶ ص.
زندگانی امام هفتم، حضرت امام کاظم (علیه السلام) نوشته هیئت تحریریه موسسه در راه‌حق، ساده‌نویسی: دفتر تحقیق و تالیف کتب درسی، چاپ سوم، تهران، سازمان نهضت‌سوادآموزی، ۱۳۷۵، رقعی،۳۷ ص.
زندگانی امام موسی کاظم علیه‌السلام اکبر نواب شیرازی، شیراز، رقعی، ۲۰۰ ص.
زندگانی حضرت امام موسی کاظم عماد الدین حسین اصفهانی (عمادزاده) (۱۴۱۰۱۳۲۵ ق) ، تهران، شرکت‌سهامی طبع کتاب، ۱۳۸۱ق،وزیری،۲ج،۴۷۲۴۵۵ص.
زندگانی حضرت موسی بن جعفر(علیه السلام) ابوالقاسم سحاب (۱۳۷۶ ق)، تهران، بی‌نا، ۱۳۷۰ق، رقعی، ۱۹۲ ص.
زندگی حضرت موسی بن جعفر(علیه السلام) هاشم معروف حسنی، ترجمه عباس خاتمی، تهران‌دبیرستان موسی بن جعفر (ع)، ۱۴۱۲ ق/۱۳۷۰ ش، رقعی،۵۶ ص.
ستارگان درخشان (ج‌۹) محمد جواد نجفی، چاپ پنجم، تهران، انتشارات اسلامیه،۱۳۷۰، جیبی، ۲۲۴ ص، (همراه با زندگی حضرت سید میر محمد مدفون در شیراز)سخنان باب‌الحوائج‌حضرت موسی بن جعفر(علیه السلام) مولف تهران، انتشارات عالمشاه،۱۳۴۲، رقعی،۶۶ ص.
سخنان حضرت موسی بن جعفر(علیه السلام) سید محمد تقی حکیم، تهران، دفتر نشر فرهنگ‌اسلامی، ۱۳۷۱، رقعی،۱۹۶ ص.
سرچشمه‌های نور (حضرت امام کاظم) گروه نویسندگان موسسه البلاغ، ترجمه واحدتدوین و ترجمه، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی،۱۳۶۷، جیبی.
سیری در زندگانی امام هفتم سید عبدالرسول حجازی، تهران، کانون انتشار،۳۵۱، رقعی،۳۱۶ ص.
شجره طیبه (در احوال امام کاظم و فرزندان آن حضرت) میرزا محمد علی خان‌نواب الدوله، فرخ‌آباد، هند، ۱۳۱۴ ق /۱۸۹۶ م.
رک: ادبیات فارسی بر مبنای تالیف استوری، ج ۲، ص ۱۰۳۰.
شخصیت‌حضرت رضا و موسی الکاظم (علیه السلام) احمد مغنیه، ترجمه سید جعفر غضبان،تهران، انتشارات اردیبهشت، ۱۳۳۸، رقعی، ۲۰۰ص.
صحیفه الکاظمیه ترجمه و تالیف: غلامرضا اکبری، مشهد، کنگره جهانی امام رضا(ع)،۱۳۷۳ وزیری،۴۲۳ ص، (در این کتاب دعاها و مناجاتهای امام کاظم جمع وترجمه گردیده است).
عزیز سرخ جسر (نگاهواره‌ای به شهادت امام موسی (ع‌» سینا واحد، تهران،انتشارات الهام، ۱۳۷۵ ش / ۱۳۹۸ ق، رقعی، ۲۸ ص.
فرهنگ فرزانگی (پیام امام کاظم (علیه السلام) به هشام بن حکم درباره خرد و خردورزی)م. ناصر، تهران، انتشارات دارالحدیث، ۱۳۷۵، رقعی،۸۷ ص.
الکاظم (علیه السلام) میرزا مهدی لکهنوی، کراچی، بی‌نا،۱۳۸۶ ق، رقعی، ۴۸ ص.
کتابنامه امام کاظم(علیه السلام) ناصر الدین انصاری قمی، مشهد، کنگره جهانی امام رضا(ع)، ۱۳۷۰ ش / ۱۴۱۲ ق، رقعی، ۱۹۰ ص، (در این کتاب نوشتارهایی که پیرامون امام‌کاظم است در بخش اول معرفی شده و کتابهایی که بخشی از آنها درباره حضرت است دربخش دوم و در آخرین فصل کتابهای دانشمندان اهل سنت درباره ائمه اطهارعلیهم‌السلام معرفی شده است.)مجموعه آثار سومین کنگره جهانی حضرت رضا(علیه السلام) گروه نویسندگان، مشهد، کنگره‌۳۴۶ ص.
امام رضا (ع)، ۱۳۷۰ ش / ۱۴۱۲ ق، وزیری، ۲ ج، ۳۷۰برخی از عناوین مقالات آن عبارتند از:
۱- پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.
۲- علم از دیدگاه حضرت موسی بن جعفر(ع).
ابراهیم امینی.
۳- نمونه‌ای از اصول کلی عقلی و اعتقادی مستفاد از روایات امام کاظم‌علیه‌السلام سید محسن خرازی
۴- عقل و کاربرد و اثرهای مترتب بر آن در گفتارامام هفتم(ع).
سید جعفر شهیدی.
۵- عنایت موسی بن جعفر علیهماالسلام به براهین عقلی زین العابدین قربانی.
۶- شرح حدیثی از امام هفتم علیه‌السلام محمد تقی فلسفی.
۷- شخصیت عرفانی حضرت موسی بن جعفر(علیه السلام) محمد رضا امین‌زاده
۸- فلسفه احکام از دیدگاه امام کاظم (علیه السلام) محمود ذبیحی
۹- اوضاع تاریخی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی معاصر امام موسی کاظم(ع)علی اکبر ولایتی
۱۰- چند نکته تربیتی از گفتار امام موسی کاظم(ع). علی شریعتمداری
۱۱- سیره امام موسی بن جعفر در برخورد با دوستان‌و دشمنان.سید هاشم رسولی‌محلاتی
۱۲- سیره امام موسی بن جعفر علیه‌السلام سید رضا تقوی دامغانی
۱۳- امام موسی کاظم(علیه السلام) و حدیث تصوف حامد الگار ۱۴ اولاد و برادران‌امام کاظم علیه‌السلام عزیزالله عطاردی
۱۵- قصیده رثائیه در نبش قبر حضرت امام موسی بن جعفر (علیه السلام) و معرفی گوینده آن.مهدی محقق
۱۶- چهل حدیث از امام کاظم (علیه السلام) سید جعفر شهیدی
۱۷- مهدی موعود (عج) در کلام امام موسی کاظم (علیه السلام) سید ابراهیم سید علوی
مناقب حضرت موسی بن جعفر علیهماالسلام در شعر فارسی احمد احمدی بیرجندی،مشهد، کنگره جهانی امام رضا (علیه السلام) ، ۱۳۷۲، وزیری، ۱۳۰ ص.
ناسخ التواریخ (زندگانی امام موسی بن جعفر (ع‌» عباسقلیخان بن میرزا محمدتقی خان سپهر (م ۱۳۴۱ ق)، تهران، کتابفروشی اسلامیه، بی‌تا، وزیری، ۱۰ ج، ۵۰۰۰ ص(در این کتاب، شرح کامل زندگی حضرت، دعاها و احادیث و اصحاب و اوضاع سیاسی واجتماعی زمان آن حضرت آمده است).
نگاهی بر زندگی امام کاظم علیه‌السلام محمد محمدی اشتهاردی، تهران، نشرمطهر، ۱۳۷۴، رقعی، ۱۴۴ ص.

ج) کتابهای اردو
حضرت امام موسی کاظم (علیه السلام) تحریر: موسسه در راه حق، ترجمه سید احمد علی عابدی،قم، موسسه در راه حق، بی‌تا، رقعی، ۵۰ ص.
حضرت امام موسی کاظم علیه‌السلام سید مهدی آیت‌اللهی (دادور)، ترجمه گروه‌مترجمان، قم ، انتشارات انصاریان، ۱۳۷۱، وزیری،۳۶ ص (مصور، ویژه نوجوانان)(از سری معصومین کاتعارف‌۹)
باب الحوائج‌سید راحت‌حسین رضوی بهبکپوری (۱۳۰۶ ۱۳۷۸ ق)رک: الذریعه، ج‌۳ ، ص‌۷.
تحفه الاعاظم فی سوانح الامام الکاظم نواب احمد حسین مذاق هندی (م ۱۳۶۵ ق)رک: الذریعه، ج‌۳، ص ۴۲۰ و ۴۲۱.
حیاه الامام الکاظم(علیه السلام) سید ظفر حسن بن دلشاد علی آمروهی نقوی هندی، هند رک:
نقباء البشر، ج‌۳، ص ۹۷۸.
سوانح الامام موسی الکاظم سید محمد بن مصطفی موسوی کشمیری رک: الذریعه، ج‌۱۲، ص ۲۵۲.
العقد الناظم فی سوانح موسی الکاظم (علیه السلام) سید مطهر حسین سهارنپوی هندی (۱۳۵۰۱۲۶۹ ق)، هند.
رک: الذریعه، ج ۱۵، ص‌۲۲۹.
العلوم الکاظمیه سید اولاد حیدر بلگرامی هندی (م ۱۳۶۱ ق)، هند رک: الذریعه،ج ۱۵، ص‌۲۲۷.
الکاظم فی احوال الامام الکاظم علیه‌السلام مولوی علی جوادخان صاحب هندی،تصحیح:
سید سبط الحسن هندی (۱۲۹۶ ۱۳۵۴ ق)، هند رک: الذریعه، ج‌۱۷، ص‌۲۴۳.

د) کتابهای ترکی
حضرت امام موسی کاظم (علیه السلام) سید مهدی آیت‌اللهی، ترجمه جواد اسلامی و محمدمجاهدی، قم، انتشارات انصاریان، ۱۳۷۴، وزیری،۳۶ ص (مصور، ویژه نوجوانان).
حضرت امام موسی کاظم علیه‌السلام گروه نویسندگان موسسه در راه حق، ترجمه‌گروه مترجمان،تهران،بنیادبعثت، ۱۳۷۱،رقعی،۵۶ص.
برخی مقالات راجع به امام کاظم (علیه السلام) تقدیم شده به کنگره جهانی حضرت رضا(علیه السلام) الف:
مقالات فارسی (۱۹ مقاله)
– احادیث صعب امام کاظم (ع):حسن مصطفوی
۲ امام کاظم (علیه السلام) و عدم مشروعیت دشمنان: عباسعلی اختری
۳ امام کاظم (علیه السلام) و فرزندانش: مهدی انصاری
۴ اوضاع اجتماعی جامعه اسلامی همزمان با دوران امامت امام کاظم (ع):
محمد کاظم خواجویان (م ۱۴۱۴ ق)
۵ تحلیل عقل و تعقل در کلام امام کاظم (ع): سید ابراهیم سید علوی
۶ توحید از دیدگاه امام کاظم (ع): محمد رضا امین‌زاده
۷ جلوه‌های امامت در احادیث تفسیری امام کاظم (ع): محمد علی مهدوی‌راد
۸ چند نمونه از علوم قرآنی موسی بن جعفر (ع): سید ابوالفضل میرمحمدی
۹ روایات و آراء امام کاظم در تفسیر قرآن کریم: محمد باقر محقق
۱۰ سیره امام کاظم (علیه السلام) در برخورد با جریانهای نامطلوب فکری و اجتماعی:حسن صادقی
۱۱ سیره امام کاظم (علیه السلام) در برخورد با طبیعت: سید مجتبی رودباری
۱۲ سیری در زندگانی هفتمین پیشوا: سید علی شاهچراغی
۱۳ عقل و جهل از دیدگاه امام هفتم (ع): احمد بهشتی
۱۴ فضائل و مناقب و خصائص امام کاظم (ع): حسن اللهوردیان طوسی
۱۵ گفتاری درباره دعاهای رسیده از امام کاظم (ع): محمد مهدی رکنی
۱۶ گنجینه ادب (گزیده اشعار عربی و فارسی در مدح و رثای امام کاظم):ناصرالدین انصاری
۱۷ مناقب و مراثی حضرت موسی بن جعفر (ع): احمد احمدی بیرجندی
۱۸ مواضع کلامی امام کاظم در برابر عقاید انحرافی: رسول جعفریان
۱۹ وضعیت‌سیاسی عصر امام کاظم (ع):صادق آئینه‌وند
ب: مقالات عربی (۱۲ مقاله)
۱ استضائه القواعد الفلسفیه من نور احادیث الامام الکاظم: محمد مؤمن
۲ الامام الکاظم (علیه السلام) عند اهل السنه: فارس حسون
۳ الخطاب السیاسی للنظام العباسی (حول عصر الامام الکاظم(ع):محمد جعفرشمس‌الدین
۴ دروس من سجن الامام الکاظم (ع): حسن موسی صفار
۵ دورالعقل فی المعرفه الالهیه عند الامام الکاظم (ع): حسن عباس نصرالله
۶ شهاده الامام الکاظم(ع): علاء الدین زیادی
۷ قبسات من انوار علوم الامام الکاظم (ع): جعفر سبحانی
۸ قضاء حاجه المؤمن فی احادیث و افعال الامام الکاظم (ع): محمد حسون
۹ لقطان من حیاه الامام الکاظم (ع): سید محمد حسین فضل الله
۱۰ المثل الخلقیه عند الامام الکاظم (ع): مهدی انصاری
۱۱ موسی بن جعفر الکاظم (علیه السلام) و الفلسفه الالهیه: عبدالله جوادی آملی
۱۲ السلک الناظم لدفناء مشهد الکاظم (ع): محمد رضا انصاری ه)

کتابهایی در تاریخ و جغرافیای کاظمین
بل الصدی (ارجوزه فی تاریخ الکاظمیه) حسین علی محفوظ کاظمی (این کتاب‌به عنوان تکمیل و تتمیم منظومه مرحوم شیخ محمد سماوی به نام صدی الفواد سروده‌شده رک: جمهره المراجع البغدادیه، ص ۵۷۱.
تاریخ حرم کاظمی شیخ محمد حسن آل یاسین، ترجمه غلامرضا اکبری، مشهد، کنگره‌جهانی امام رضا، ۱۳۷۱، وزیری، ۲۸۰ ص.
تاریخ کاظمین عباس فیض قمی ۱۳۲۸ (۱۳۹۵ ق)، قم، چاپخانه قم، ۱۳۷۲ ق، وزیری،۲۹۰ ص.
تاریخ الکاظمیه حسین علی محفوظ (نسخه خطی آن در کتابخانه مولف در کاظمین‌موجود است).
رک: جمهره المراجع البغدادیه، ص ۵۷۱.
تاریخ الکاظمیه شیخ راضی آل یاسین کاظمی (م ۱۳۷۲ ق) (بخشی از آن در مجله‌الاصلاح چاپ بغداد به چاپ رسیده است) رک: الذریعه، ج‌۳، ص‌۲۷۹ و ۲۸۰.
تاریخ المشهد الکاظمی شیخ محمد حسن آل یاسین کاظمی، بغداد، مطبعه المعارف،۱۳۸۷ ق، وزیری، ۳۳۵ ص، (این کتاب به فارسی ترجمه شده است.)
صدی الفواد فی تاریخ بلد الکاظم و الجواد (علیهماالسلام) شیخ محمد سماوی نجفی(۱۲۹۲ ۱۳۷۰ ق)، نجف، مطبعه الطری، ۱۳۷۲ ق /۱۹۴۹ م، رقعی، ۷۱ ص.
(منظومه‌ای در ۱۱۲۰ بیت در تاریخ کاظمین است)
قبس من الکاظمین مسلم سید حسین موسوی، بغداد، الدار العربیه، بی‌تا، وزیری،۱۵۷ ص.
مشهد الکاظمین مصطفی جواد (نسخه‌ای از آن در کتابخانه موزه عراق در ۱۷۰ ص‌موجود است) رک: جمهره المراجع البغدادیه، ص ۱.
المشهد الکاظمی فی العصر العباسی محمد حسن آل یاسین کاظمی، بغداد، مطبعه‌المعارف، ۱۳۸۵ ق / ۱۹۶۲ م.
المشهد الکاظمی من بدء الاحتلال المغولی الی نهایه الاحتلال العثمانی شیخ محمدحسن آل یاسین، بغداد، مطبعه المعارف،۱۳۸۶ ق /۱۹۶۳ م
موسوعه العتبات المقدسه (قسم الکاظمین)
گردآورنده: جعفر خلیلی (۱۴۰۵ ق)،بیروت، موسسه الاعلمی،۱۴۰۷ ق /۱۹۸۷ م، وزیری،۳ ج.
این کتاب در برگیرنده مقالات گروهی از نویسندگان است; برخی از آنها عبارتند از:
۱ الکاظمیه قدیما مصطفی جواد، ج ۱ ، ص‌۹ ۳۴.
۲ حیاه الامامین الجوادین جعفر خلیلی، ج ۱ ، ص‌۳۷ ۷۵
۳ الکاظمیه فی الشعر فواد عباس، ج ۱، ص ۷۵ ۹۰
۴ الکاظمیه فی المراجع العربیه حسین علی محفوظ، ج ۱، ص‌۱۸۹۹۳
۵ الکاظمیه فی المراجع الغربیه جعفر خیاط، ج ۱ ، ص‌۲۰۳ ۳۱۴.
۶ السلک الناظم لدفناء مشهد الکاظم مصطفی جواد، ج ۲، ص ۴۰۹۵
۷ الکاظمین او المشهد الکاظمی جعفر خلیلی، ج‌۳ ، ص ۳۰ ۵۵.
۸ بیوتات الکاظمیه حسین علی محفوظ، ج‌۳، ص‌۵۹ ۱۸۲.
منبع: کتابنامه ائمه اطهار(علیهم السلام)، ناصرالدین انصاری قمی

مطالب مشابه