ادب نوزدهم: دعا بعد از تلاوت قرآن

ادب نوزدهم: دعا بعد از تلاوت قرآن

ضرورت دعا بعد از تلاوت
در ادب سوّم خوانديم كه دعا قبل از شروع تلاوت يكي از آداب تلاوت قرآن است. يكي ديگر از جاهايي كه دعا مؤثّر و به اجابت نزديك است، بعد از قرائت قرآن مي‎باشد.
كسي كه در خلوت قرآن را با رعايت آدابش تلاوت كند، مي‎تواند اميدوار باشد كه شرايط، براي اجابت دعا آماده است. زيرا نورانيّت قرآن موجب نورانيت زمان و مكان مي‎شود و چه بسا قاري قرآن نيز در ساية نورانيت قرآن، از نظر روحي و معنوي دگرگون شود، در نتيجه فضا براي دعا و استجابت آن مهيّا شود.
رعايت اين ادب در جلسات قرآن به دو علت سزاوارتر است:
الف. اين‎گونه جلسات معمولاً در مساجد و اماكن متبرّكه برگزار مي‎شود و اين شرافت و قداست جلسه را دو چندان مي‎كند و در استجابت دعا، شرافت مكان نقش بسزايي دارد.
ب. جلسات قرآني محلّ اجتماع افراد صالح و متديّن است، به ويژه نوجوانان و جواناني كه كمتر به گناه و معصيت آلوده شده‎اند. از طرفي اگر دعا و درخواست به صورت دسته‎جمعي باشد، امكان اجابت آن بيشتر است. به همين جهت معمولاً پايان‎بخش جلسات قرآن دعاي پاياني آن است.
دعا به هر زباني و هر طور كه باشد خوب است، ولي توصيه شده است كه هنگام دعا، از دعاهايي كه از پيشوايان ديني رسيده است استفاده شود. از اينرو سفارش ما به قرآن دوستان گرامي اين است كه در پايان جلسات قرآني از دعاهاي مأثور پيشوايان ديني استفاده كنند. در اين قسمت دو دعا كه مخصوص پايان قرائت و فراغت از تلاوت قرآن است تقديم مي‎شود.
دعاي اوّل
در كتب حديث آمده است كه صادق آل محمّد ـ عليهم السّلام ـ هنگام فراغت از تلاوت قرآن اين دعا را مي‎خواند:
اَللّهُمَّ اِنّي قَدْ قَرَأْتُ ما قَضَيْتَ مِنْ كِتابِكَ الَّذي اَنْزَلْتَ عَلي نَبِيِّكَ الصّادِقِ، فَلَكَ الْحَمْدُ رَبَّنا.
اَللّهُمَّ اجْعَلْني مِمَّنْ يُحِلُّ حَلالَهُ وَ يُحَرِّمُ حَرامَهُ، وَ يُؤْمِنُ بِمُحْكَمِهِ وَ مُتَشابِهِهِ، وَ اجْعَلْهُ لي اُنْساً في قَبْري، وَ اُنْساً في حَشْري، وَ اجْعَلْني مِمَّن تُرَقّيهِ بِكُلِّ ايَةٍ قَرَأَها دَرَجَةً في اَعْلا عِلِّيّينَ، امينَ رَبَّ الْعالَمينَ.[1] بار خدايا! همانا من كتابت را كه بر پيامبر راستگويت نازل كردي خواندم. پس اي خدا حمد و ستايش از آنِ توست.
پروردگارا! مرا از كساني قرار ده كه حلال قرآن را حلال و حرامش را حرام بشمارد. و به آيات محكم و متشابه آن ايمان بياورد. خدايا قرآن را در قبر و روز رستاخيز مونس و همنشين من بگردان، و مرا از كساني قرار ده كه با هر آيه‎اي كه از آن مي‎خوانند يك درجه در بهشت بالا مي‎روند. دعاي مرا اجابت كن اي پروردگار عالميان.
دعاي دوّم
حذيفه يكي از ياران رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ مي‎گويد:
با پيامبر اسلام ـ صلّي الله عليه و آله ـ نماز مي‎خوانديم، پس سورة بقره را آغاز نمود. هنگامي كه از قرائت آن فراغت يافت، همان دعايي را كه در ختم قرآن مي‎فرمود شروع به خواندن كرد متن دعا چنين است:
اَللّهُمَّ ارْحَمْني بِالْقُرْآنِ، وَ اجْعَلْهُ لي اِماماً وَ نُوراً وَ هُديً وَ رَحْمَةً، اَللّهُمَّ ذَكِّرْني مِنْهُ ما نَسيِتُ، وَ عَلِّمْني مِنْهُ ما جَهِلْتُ، وَ ارْزُقْني تِلاوَتَهُ آناءَ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ، وَ اجْعَلْهُ حُجَّةً لي يا رَبَّ الْعالَمينَ.[2] بار خدايا! به بركت قرآن بر من ببخشاي، و قرآن را پيشوا و ماية نور و هدايت و بخشايش من قرار ده، بار خدايا! آنچه را كه از آن فراموش كردم به خاطرم بياور، و آنچه را كه از آن نمي‎دانم به من بياموز، و تلاوتش را در ساعات شب و در ‎آغاز و انجام روز نصيبم كن، و آن را ـ اي پروردگار جهانيان ـ دليل و راهنماي من قرار ده.[1] . بحار الانوار، ج 89، ص 207.
[2] . المحجّة البيضاء، ج 2، ص 227.

مطالب مشابه