براي جلوگيري از حسّ شهوت در سنّ نوجواني يا جواني چه بايد كرد؟
بيترديد يكي از نيرومندترين غرايز، نيروي شهوت و غريزة جنسي است. اين نيرو كه از ابتداي تولد به صورت نهفته در وجود آدمي به وديعه نهاده شده است تا زمان بلوغ هم چنان دوران آرام و بيتحركي را پشت سر ميگذارد، اما به محض شروع دوران نوجواني آرام، آرام زمان بيداري و شكفتگي آن فرا ميرسد و رفته رفته تمامي وجود نوجوان را در برميگيرد و بر تمامي رفتار انسان اثر ميگذارد. به همين دليل غريزة جنسي و نيروي شهوت فرد را با مشكلاتي مواجه ميسازد.
براي جلوگيري از حس شهوت راههاي متعددي وجود دارد كه به برخي از آنها اشاره ميكنيم. اما قبل از آن بيان اين نكته لازم است كه كنترل غريزة جنسي به صورت خداپسندانه كه منطبق با فطرت انساني باشد، امري ممكن و در عين حال پيچيده و دشوار است. آنهايي كه از مباني اخلاقي و معنوي محكم و متيني برخوردارند و نيز از شرايط خانوادگي خوب و مطلوبي از حيث ارزشهاي اخلاقي بهرهمند هستند و ارادة قوي دارند، به خوبي ميتوانند از پيامدهاي منفي آن مصون باشند.
براي كنترل غريزة هم خود فرد و هم والدين و اطرافيان مسئوليت دارند. آن چه مربوط به خود فرد ميشود و سؤال شما نيز از اين زاويه طرح گرديده، عبارتند از:
1. برنامهريزي براي كار مداوم
نوجوانان از نيروي سرشار و فوقالعادهاي برخوردارند. اين نيرو اگر در زمينههاي ديگر مورد استفاده قرار نگيرد و به صورت مطلوب از آن استفاده نشود، با توجه به شرايط سني نوجوان در قالب امور جنسي و شهواني ظاهر خواهد شد. اگر نوجوانان به كار مداوم عادت كنند و نيرو و توان خود را در اين زمينه به مصرف برسانند تا حدودي از انحرافات اخلاقي در آنان پيشگيري ميشود. كارهاي بدني موجب تعادل جسم و روان ميشود. اگر نيك بنگريم افرادي كه به كار مداوم مشغول هستند و نيرو و استعدادشان را در زمينههاي مثبت و سالم به كار مياندازند، كمتر دچار انحرافات اخلاقي و بحرانهاي روحي ميشوند. كار موجب ميشود نيرو و انرژي نوجوان قبل از آن كه به چربيهاي اضافي تبديل گردد و اختلالاتي در ساز و كار اندامهاي بدن ايجاد گردد، از طريق سوخت و ساز مفيد و سالم به مصرف برسد.[1] همچنین کار باعث میشود که انرژی روانی فرد در جای خودش و به درستی هزینه شده و از سرمایهگذاری آن در غریزه جنسی جلوگیری گردد.
2. تنظيم خواب
تحقيقات نشان ميدهد كه بيشتر انحرافات به خصوص در زمينه مسايل جنسي از فكرهاي ناسالم و خيال پردازيهايي كه نوجوانان قبل از به خواب رفتن دارند، ناشي ميشود. بنابراين، يكي از روشهاي پيشگيري از انحرافات اين است كه برنامة خواب به صورت دقيق تنظيم شود و تا زماني كه خواب بر شما غالب نشده به رختخواب نرويد. وقتي به رختخواب برويد كه كاملاً خسته و آمادة خواب هستيد. لازمة اين كار اين است كه در طول روز مشغول فعاليتهاي مهم بوده و به اندازة كافي كار كرده باشيد.
طبيعي است اگر نوجوان با خستگي به رختخواب نرود، به ناچار مدت زماني را در بستر بيدار خواهد ماند تا به تدريج به خواب رود و چون افكار و انديشههاي شهواني و تحريكآميز معمولاً در اين مواقع به سراغ نوجوان ميآيند، تنظيم ساعات خواب براي نوجوان، ضرورت خاصي مييابد. يكي از روانشناسان در اين باره ميگويد: نيمة اول شب بيش از نيمة دوم آن به بدن نيرو ميدهد بنابراين بايد از آن به نحوي مفيد استفاده شود. همچنین باید صبحگاهان به محض اينكه از خواب بيدار شديد، بيدرنگ از بستر برخيزيد و توجه داشته باشيد كه بامدادان بيدار ماندن در بستر خواب، بسيار زيانبار است، جسم را سست و ناتوان ميسازد و وسوسههاي شوم را در دل فرد ايجاد ميکند.[2]
3. دوري از محيطهاي آلوده و ناسالم
يكي از علل و عوامل انحرافات جنسي و به طور كل انحرافات اخلاقي، محيط آلوده و محركهاي شهواني است. محيط از طريق وارد نمودن عناصر تحریک کننده جنسی، منجر به طغيان این غریزه در نوجوان ميشود. در روانشناسی فیزیولوژیک یک فرق اساسی برای غریزه جنسی و بقیه غرایز بیان میشود و آن اینکه بقیه غرایز ما زمانبندی معینی دارند و در زمان خودشان به آنها احساس نیاز میشود،برای مثال ما بعد از شش ساعت گرسنه میشویم یا بعد از پنج ساعت تشنه میشویم. اما غریزه جنسی تا تحریک نشود به آن احساس نیاز نمیشود. پس میتوان شاهکلید مهار این غریزه را کنترل کانالهای ورودی اطلاعات(چشم، گوش و …) به بدن دانست تا به این وسیله جلوی تحریک را بگیریم.
مسايلي از قبيل بدحجابي، بيحجابي، روابط ناسالم و آزاد دختر و پسر، سريالهاي تلويزيوني و فيلمهاي خارجي و همچنين استفادة نادرست از اينترنت در تحريك شهوت و غريزة جنسي نوجوان مؤثر است. شايد براي برخي از نوجوانان يادآوري و تذكر مسايل ديني و اخلاقي چيز بيهوده و غير ضروري تلقي شود، زيرا آنها نه در فكر سلامت خويش هستند و نه مسايل اخلاقي و ديني را ميپذيرند، اما براي شما كه روحية مذهبي قوي داريد و همين مسئله باعث شده تا نگران آيندهتان باشيد، گفتن اين مسايل مهم و ضروري است. اگر واقعاً ميخواهيد از جوانيتان به خوبي استفاده كنيد و در راه درست و سالم گام برداريد، سعي كنيد از محيطهاي آلوده و ديدن عوامل تحريك كننده، جدّاً پرهيز نماييد.
4. استفاده درست و مطلوب از اوقات فراغت
يكي از زمينههاي پيدايش انحرافات در جوانان و نوجوانان، استفادة نادرست آنها از اوقات فراغت است.[3] اوقات فراغت طولاني و بيبرنامه نوجوانان را عاصي و سرگردان ميكند. آنها به تدريج سرخورده و مأيوس ميشوند و در نتيجه به دنياي درون خويش پناه ميبرند و در كنج خلوت و انزوا راهي براي مشغوليت خود ميجويند. انرژی روانی نوجوان اگر در جای خودش سرمایهگذاری نگردد به انحراف کشیده شده و در مسایل انحرافی هزینه میگردد.
5. پيشگيري از روابط ناسالم
نوجواناني كه روابط نامطلوب و ناسالم دارند و با افراد منحرف و بيبندوبار دوست و رفيق هستند، كمكم به انحرافات كشيده ميشوند و تحت تأثير امور شهواني قرار ميگيرند. نفوذپذيري نوجوانان از دوستان و همسالان بيش از ساير گروهها است. در سنين بلوغ صحبتهاي آهسته و در گوشي بين نوجوانان بيشتر ميشود و محور اين گفتگوها، غالباً مسايل جنسي و امور شهواني است كه به صورت مخفيانه و به دور از چشمان بزرگترها طرح ميشود. براي پيشگيري از انحرافات اخلاقي سعي كنيد از دوستيهاي آلوده و مشكوك جداً پرهيز نموده و با افراد سالم و مذهبي ارتباط برقرار نماييد.[4] و همواره به خاطر داشته باشید که دوستان چه بخواهیم و چه نخواهیم بر ما اثر میگذارند. گاهی ما متوجه این تاثر میشویم و در بسیاری از مواقع متوجه نمیشویم و این تاثیر بر ضمیر ناخودآگاه ما رخ میدهد.
اگر بخواهیم دوستی با افراد ناباب را تشبیه کنیم، باید بگوییم که، دوستی با این افرد همچون عبور کردن از داخل باز زغال فروشهاست. اگر شما لباس سفیدی بر تن کرده و با سرعت و بدون توقف از داخل بازار زغالفروشها عبور کنید، لباس سفیدی که بر تن کردهاید دیگر همان لباس سابق نمیباشد و ذرات غبار بر آن نشسته است هر چند شما توقفی نداشته و به سرعت عبور کردهاید. دوست بد نیز هر چند که ما نخواهیم بر ما اثر میگذارند.
پسر نوح با بدان بنشست خاندان نبوتش گم شد سگ اصحاب کهف روزی چند پی نیکان برفت و مردم شد
6. پرورش تقوا و معنويت در وجود خويش
همة آنچه بيان شد، به نحوي ميتوانند در پيشگيري از انحرافات اخلاقي و طغيان شهوت و غريزة جنسي نقش داشته باشند، اما آن چه بيش از همه ضروري است و به صورت زيربنايي در شخصيت و رفتار نوجوان مؤثر است. پرورش معنويت و تقويت ايمان و تقواي الهي است. ما در عصري زندگي ميكنيم كه جهان به شدت در ماديات فرو رفته و يك سره غرق در جاذبههاي نفساني و امور شهواني گرديده است. در شرايط كنوني،خلأ عظيم و هولناكي از اخلاق و معنويت پديد آمده و تمامي مشكلات انسانها نيز از همين جا ناشي شده است.
اگر با تقويت ايمان و نيروي اراده، باورها و اعتقادات نوجوانان تقويت گردند، بدون شك بخشي از مشكلات آنان به ويژه در زمينة مسايل اخلاقي و شهوت و غريزة جنسي درمان ميشود.
اگر نوجوان از ته دل باور نمود كه تمام اعمال و رفتار او را خدا ميبيند و بر اساس عملكردش به آنها پاداش ميدهد و اساساً سعادت و خوشبختي انسان به دست خودش ميباشد، در اين صورت احتمال اينكه مرتكب گناه نشود بسيار زياد است.[5]
يقين داشته باشيد، تا زماني كه نيروي ايمان و تقوا در وجود انسان بارور و تقويت نگردد، هيچ ضمانتي از شهوت و انحرافات اخلاقي وجود ندارد. به خصوص در وضعيت كنوني كه عوامل تحريك كنندة بسيار زياد است. بنابراين قبل از هر چيز سعي كنيد نيروي ايمان و تقوا را در وجود خويش بارور كنيد. اگر فكر و ذهن شما متوجه خدا باشد و هميشه نماز خود را اول وقت انجام دهيد، خداوند شما را ياري ميكند تا از هر گناهي مصون بمانيد و تحت تأثير شهوت و غريزة جنسي قرار نگيريد. خداوند در قرآن ميفرمايد: «ان الصلوة تنهي عن الفحشاء و المنكر»[6] به درستي كه نماز انسان را از هرگونه آلودگي و عمل زشت و گناه دور نگه ميدارد. نماز واقعي نه تنها والاترين عامل كنترل شهوت و دفاع در برابر هجوم انحرافات اخلاقي تلقي ميشود، بلكه عامل تهاجمي عليه انحرافات و شهوتها نيز محسوب ميگردد.
6. تسهيل و تسريع ازدواج
علاوه بر آن كه نوجوان سعي در كنترل شهوت و غريزة جنسي ميكند، بايد براي ازدواج كه يگانه راه درست ارضاي غريزة جنسي ميباشد، نيز اقدام كند. از 18 سالگي به بعد شما ميتوانيد جداً به فكر ازدواج باشيد و اگر شرايط را مساعد ميبينيد، از همين حالا مقدمات آن را فراهم كنيد.
7. از پرخوري و خرودن غذاي محرك مثل پياز، فلفل، خرما، عسل دوري كنيد.
8. سعي كنيد هفته اي يكبار روزه بگيريد و اگر برايتان مقدور نيست از وعده هاي غذايي خود كم كنيد.
9. ورزش به خصوص ورزش دسته جمعي را فراموش نكنيد.
10. از خيالپردازي جنسي جدا دوري كنيد و وقتي اين افكار به ذهن تان آمد، خود را مشغول كار ديگري كنيد و يا فكرتان را عوض كنيد.
11. اندام هاي جنسي خود دستگاري نكرده و سعي كنيد موقع استحمام هم كاملا لخت نشويد.
12. مدت حمام خود را کوتاه کنید.
13. موهای بدن خود را دیرتر زایل کنید.
پي نوشت ها:
[1] . قائمي، علي، دنياي بلوغ، سازمان ملي جوانان، 1380، بخش سوم.
[2] . سيبوانس استانس، آن چه يك جوان بايد بداند، ترجمه: كاسمي، شركت سهامي كتابهاي جيبي، 1356، ص 38.
[3] . ذوالاكتاف، وحيد، فراغت فرصتي براي باز آفريني، انتشارات جهاد دانشگاهي، چاپ اول، 1380، فصل سوم.
[4] . تيم هوخ، دنياي پسران، ترجمه، كتايون تجلي، انتشارات پيدايش، 1380، قسمت سوم.
[5] . موسوي خراساني، حسن، جوان، دار اهلبيت _ عليهم السّلام _ ، چاپ اول، 1378.
[6] . عنكبوت/45.
