درباره اولین آیه یا سوره نازل شده سه نظر وجود دارد: 1. گروهی معتقدند که اولین آیات سه یا پنج آیه از اول سوره علق بوده است که مقارن بعثت پیامبر نـازل شـده است , هنگامی که ملک (فرشته) فرود آمد و پیامبر را باعنوان «نبوت» ندا داد و به او گـفـت : بـخـوان , ...
دسته بندی های موجود در بخش"قرآن شناسی"
مطالب موجود در بخش "قرآن شناسی"
نزول قرآن
قـرآن مجموعه آیات و سوره هاى نازل شده بر پیامبر اسلام – صلیاللهعلیه وآله- است که پیش ازهجرت و پس از آن در مـناسبت هاى مختلف و پیش آمدهاى گوناگون به طور پراکنده نازل شده است سپس گردآورى شـده و بـه صورت مجموعه کتاب درآمده است نزول قرآن تدریجى , آیه آیه و سوره سوره ...
الفاظ مکرّر در قرآن و فواید آن
اشاره: یکی از مسایلی که از قدیم ذهن قرآن پژوهان را به خود مشغول ساخته، تکرار برخی عبارتها و آیههای قرآن کریم است. این موضوع در سورههای «رحمن» و «مرسلات» جلوه خاصی پیدا کرده است. به طوری که در سوره نخست با 76 آیه، جمله «فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ» 31 بار و در سوره دوّم، ...
سورههای مکی ومدنی
تعریف سورههای مکی و مدنی: آنچه که از قرآن در دوره سیزده سال که پیامبر اسلام ـ صلی الله علیه و اله و سلم ـ در مکه مشغول تبلیغ بود نازل شد آیات وسورههای مکی هستند، خواه در خود مکه نازل شده باشد یا نه. و آیات و سورههایی که در طول ده سال بعد ...
آیات سجدهدار
عَنْ اَبی عَبْدِاللهِ ـ علیه السّلام ـ قالَ: اِنَّ الْعَزائِمَ اَرْبَعٌ: اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذی خَلَقَ، وَ النَّجْمِ، و تنزیل السّجده، و حم السّجده.[1] از حضرت صادق ـ علیه السّلام ـ نقل شده که آن حضرت فرموده است: همانا سورههای عزائم چهار تاست، 1. اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ (سوره علق)، 2. وَ النَّجْمِ (سوره ...
اسباب نزول
در اهمیت شناخت اسباب نزول یا شان نزول باید گفت : همان گونه که می دانیم قرآن , تدریجی و در مـنـاسـبت های مختلف نازل شده است بر حسب اقتضا اگرحادثه ای پیش می آمد یا مسلمانان دچار مشکلی می شدند, یک یا چند آیه و احیانایک سوره برای رفع مشکل نازل می گردید پر ...
طبقهبندی اسامی سورههای قرآن
قرآن کریم در قالب مجموعه آیاتی نازل شده که خداوند متعال آنها را به سوره نامبردار ساخته است. از زمان رسول خدا ـ صلی اللّه علیه و آله ـ ، هریک از سورهها به نام ویژهای شهرت یافته و نخستین نام سورهها از زبان آن حضرت شنیده شده است. پرسشی که در اینجا مطرح شده ...
تناسب معنایی آیات قرآن
یکی دیگر از ویژگی های قرآن، وجود تناسب معنوی میان آیات هر سوره است، گرچه یک جا نازل نگشته و به صورت پراکنده با فاصله های زیاد یا کم نازل شده باشند. زیرا پراکندگی در نزول آیات که به جهت مناسبت های گوناگون بوده ـ طبیعتاً ـ اقتضا می کند میان هر دسته آیاتی که ...
استعلاء و استفال
معنای استعلاء استعلاء در لغت، به معنای «برتری طلبی، میل به بلندی» میباشد، و در اصطلاح، عبارت است از «میل ریشه زبان به طرف سقف دهان در هنگام تلفّظ حرف». در اثر این صفت، حرف حالت پر حجم و درشتی به خود میگیرد. حروف استعلاء حروف استعلاء عبارتند از «خ ـ ص ـ ض ـ ...
تفخیم و ترقیق
معنای تفخیم تفخیم در لغت، (مترادف کلمه «تسمین») به معنای «تعظیم و بزرگداشت» میباشد، و در اصطلاح، عبارت است از «درشت و غلیظ اداء کردن حرف به طوری که دهان از صدای آن پرشود». معنای ترقیق ترقیق در لغت، (ضد تفخیم) به معنای «رقیق کردن و از غلظت چیزی کاستن» میباشد، و در اصطلاح، عبارت ...
نون ساکن و تنوین
تنوین و نون ساکنه، حُکمش بدان ای هوشیار کز حکم آن زینت بود اندر کلام کردگار در «یرملون» ادغام کن، در «حرف حلق» اظهار کن در نزد «باء» قلب به میم، «مابقی» اِخفا بیار نون ساکنه و تنوین در مجاورت بیست و هشت حرف زبان عرب، چهار حکم پیدا میکند که عبارتند از: اظهار، ادغام، ...
مد و قصر
معنای مدّ و قصر مدّ در لغت، به معنای «زیادت، افزونی» میباشد، و در اصطلاح، عبارت است از «امتداد صوت در حروف مدّی بیش از مقدار طبیعی». قصر در لغت، به معنای «کوتاهی» و ضد مدّ میباشد، و در اصطلاح، عبارت است از «ادا حروف مدّی به اندازه طبیعی و معمولی آن». حروف و سبب ...