حرکات، مهمترین و اصیلترین نقش را در تلفّظ حروف و کلمات قرآن کریم دارند. حرکات در زبان عرب عبارتند از: فتحه، کسره و ضمّه «ـَـِـُـ» که به ترتیب درباره شکل، اسم و تلفّظ آنها شرح میدهیم. فَتْحَهْ از فَتْحْ (به معنی گشودن) گرفته شده است و در اصل فَتْحَهٌ بوده (با تاء وحدت)[1]، یعنی یک ...
دسته بندی های موجود در بخش"قرآن شناسی"
مطالب موجود در بخش "قرآن شناسی"
روش تدریس حروف و حروف مقطّعه قرآن کریم
هدف: آشنایی با شکل، اسامی حروف و حروف مقطّعه قرآن کریم میباشد؛ و در پایان درس از دانشآموزان انتظار میرود که: 1ـ تمامی اشکال حروفی که در قرآن به کار رفته است را بشناسند. 2ـ با اسامی عربی حروف آشنا شوند. 3ـ حروف مقطّعه قرآن کریم (که در اوائل 29 سوره آمده) را تشخیص داده ...
تذکراتی چند برای معلمین
مِنْ وَصِیّهِ رَسُولِ اللهِ صلی الله علیه وآله لِاَبی ذَرّ رضی الله عنه: «یا اَباذَر اِنَّ شَرَّ النّاس مَنْزِلَهً عِنْدَ اللهِ یَوْمَ الْقِیامَهِ عالِمٌ لایُنْتَفَعُ بِعِلْمِهِ، وَمَنْ طَلَبَ عِلْماً لِیُصْرِفَ بِهِ وُجُوهَ النّاسِ اِلَیْهِ لَمْ یَجِدْ ریحَ الْجِنَّهِ».[1] پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله در سفارش خود به ابوذر میفرماید: «همانا بدترین مردم از نظر ...
روانخوانی قرآن کریم
کلیه مطالبی که برای ساده خوانی و صحیح خواندن قرآن کریم لازم بود، مورد بررسی قرار دادیم و نمونهای از روش تدریس آنها را نیز آوردیم، با یادگیری این مطالب، دانش آموزان با صحیح خوانی قرآن آشنا میشوند ولی به صورت شمرده شمرده، از این به بعد ضمن تمرین روی قرآن برای تسلّط کامل بر ...
روش تدریس اشباع «هاء» ضمیر
هدف: آشنایی با هاءِ ضمیر و موارد اشباع و عدم اشباع آن است. و در پایان درس از دانشآموزان انتظار میرود که: 1 ـ با معنای اشباع آشنا شوند. 2 ـ باموارد اشباع و عدم اشباعهاءِ ضمیر آشنا شوند. 3 ـ در تلفّظ میان موارد اشباع و عدم اشباع فرق قائل شوند. 4 ـ تمامی ...
روش تدریس حروف ناخوانا برای خردسالان
هدف: همان هدفی است که از تدریس حروف ناخوانا برای بزرگسالان داشتیم و انتظارات میباشد. مقدّمه: در بررسی موارد حروف ناخوانا در قرآن و سهولت آموزش آنها برای خردسالان به این نتیجه رسیدیم که پنج مورد از هفت مورد را تحت عنوان حروف ناخوانای «والی» در قرآن (که نشانه آنها نداشتن علامت بود) و دو ...
حروفی که نوشته شده ولی خوانده نمی شوند
در کتب رسم و ضبط قرآن کریم که روش نگارش و علامتگذاری قرآن را مشروحاً بیان کردهاند، بعد از بررسی علامتهایی که برای مشخّص کردن تلفّظ صحیح کلمات و آیات قرآن کریم (ضبط القرآن) به کار رفته است، به بیان نگارش کلماتی پرداختهاند که بر خلاف تلفّظ نوشته شدهاند (رسم القرآن) و آنها را در ...
مدّ و قصر
«مدّ» در لغت به معنای «زیادت، افزون» میباشد و در تجوید عبارت است از : «امتداد صوت در حروف مدّی بیش از مقدار طبیعی». «قصر» در لغت به معنای «کوتاهی» و ضدّ مدّ میباشد و در تجوید عبارت است از «ادای حروف مدّی به اندازه طبیعی و معمولی آن». حروف و سبب مدّ برای مدّ، ...
روش تدریس تنوین برای بزرگسالان و خردسالان
هدف: آشنایی با شکل، اسم و نحوه تلفّظ تنوین میباشد. و در پایان درس از دانش آموزان انتظار میرود که: 1 ـ اشکال تنوین «ـًـٍـٌ» را بشناسند. 2 ـ با نحوه خواندن آنها آشنا شوند. 3 ـ تمامی کلمات و آیاتی که دارای تنوین «ـًـٍـٌ» میباشند را به راحتی تشخیص داده و به صورت شمرده ...
روش تدریس تشدید برای خردسالان
هدف: همان هدفی است که از تدریس تشدید برای بزرگسالان داشتیم و انتظارات نیز همان انتظارات میباشد. پیش از بیان مراحل و روش تدریس تشدید برای خردسالان، یادآوری چند نکته ضروری است. 1 ـ در کتاب راهنمای تدریس اوّل دبستان ( سال 63 و 67 ) ، برای تدریس تشدید این گونه عمل شده است: ...
تشدید
اگر حرفی پشت سرهم تکرار شود (اوّلی ساکن و دوّمی متحرّک) تلفّظ آن مشکل خواهد بود، زیرا میبایست زبان دوبار به مخرج یک حرف برخورد کند، مانند: رَبْ ، بَ ـ اِلْـ ، لا برای رفع این مشکل اوّلی را در دوّمی ادغام میکنند، در نتیجه زبان یک بار ولی محکم و با شدّت به ...
روش تدریس سکون برای بزرگسالان
هدف: آشنایی با شکل و اسم علامت سکون و نحوه تلفّظ صحیح حرف ساکن میباشد. و در پایان درس از دانش آموزان انتظار میرود که: 1 ـ علامت « سکون » را بشناسند. 2 ـ نحوه خواندن « حرف ساکن » را یاد گرفته باشند. 3 ـ هر کلمه و آیهای که دارای علامت سکون ...