چگونه انسان‌هاي مصمم اراده خود را قوي مي كنند؟

چگونه انسان‌هاي مصمم اراده خود را قوي مي كنند؟

مقدمه: سؤال دقيق شما يادآور جمله معروف «ره چنان رو كه رهروان رفتند» است چه خوب است انسان از ويژگي هاي مثبت و شيوه هاي سازنده بزرگان الگو برداري كند و طبق مشي و حركت آنها حركت كند؛ و خوشبختانه اين دقت و فراست در سؤال شما موج مي زند. حضرت علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «حق علي العاقل ان يضيف الي رأيه رأي العقلاء و يضم الي علمه علوم الحكماء؛ براي عاقل شايسته است كه نظرات ديگر عقلاء را به نظر خود بيفزايد و علوم دانشمندان را به دانش خويش پيوند بزند.[1]»

تقويت اراده در سيره و روش بزرگان:
در اين قسمت به طور مختصر به شيوه هاي عملي افراد مصمم و با اراده اشاره مي كنم، شيوه هايي كه به خوبي مي تواند براي ما الگوي خوبي باشد و ما را نيز موفق گرداند.
الف: تقويت ارتباط منظم و منسجم با خداوند: يكي از ويژگي هاي بارز افراد با اراده ارتباط منظم با خدا است، آنها در همه حال با خداوند راز و نياز مي كنند و در مشكلات به او توكل مي كنند و همين عبارت ها روحيه عزم و اراده را در آنها تقويت مي كند.
ب: مطالعة زندگي نامه ها و سرگذشت بزرگان: انسان وقتي سرگذشت بزرگان را مطالعه مي كند در مي يابد كه آنها در زندگي سختي هاي زيادي تحمل كرده اند؛ نگرش آنها به سختي ها همراه يأس و نگرش منفي به هستي نبوده بلكه آنها پيوسته هر شكستي را پله اي براي موفقيت در نظر مي گرفته اند و از تجارب ديگران كمك مي گرفتند و همه را به نيروي تلاش و سعي خود پيوند مي زدند و محكم تر از گذشته حركت مي كردند. آري مطالعه زندگي افراد موفق به انسان كمك مي كند تا مثل آنها فكر كند، زندگي كند، تلاش كند و از سستي و تنبلي پرهيز كند.
ج: برقراري ارتباط و دوستي با افراد مصمم و قوي النفس: افراد با اراده چون مي دانند كه معاشرت ها و دوستي ها و نشست و برخاست ها با ديگران بر افكار و حركت آنها اثر مي گذارد، خود در انتخاب دوست مصمم و با اراده پيش قدم مي شوند و از افراد دُون همت و بي اراده فاصله مي گرفتند.
د) پذيرفتن مسئوليت ها و كارهايي كه آدمي به موفقيت در آنها اطمينان دارد؛ چون با اين كار به دنبال هر موفقيتي، ارادة آدمي، نيرومندتر مي شود. برعكس پذيرفتن مسئوليت هايي كه از توانايي انسان بيشتر است باعث مي شود كه انسان با استعدادها و توانمندي هاي خود شكّ و ترديد كند و اعتماد به نفس خود را از دست بدهد.
هـ) ورزش مناسب: افراد موفق به ورزش منظم اهميت مي دهند؛ زيرا مي دانند كه سلامتي و توانايي جسمي، ظرفيت و مقاومت رواني را بالا مي برد و جسم و روان سالم بهترين ابزارهاي موفقيت به شمار مي آيند.
و استفاده از روش تلقين به نفس در زمينه تقويت اراده: در واقع نگرش ما به استعداد و هوش مان مهم تر از خود هوش است و همين طور نوع كلماتي كه ما از ديگران مي شنويم بر ما اثر مي گذارد مثلاً افرادي كه پيوسته به ابعاد منفي نگاه مي كنند و دائماً مي گويند نمي شود، نمي توانيم، سخت است بر ما اثر منفي مي گذارند؛ پس خودمان بايد اولاً دوستي انتخاب كنيم كه كلمات او اثرات مثبت بر ما بگذارد و ثانياً اين كه خودمان به خود تلقين مثبت كنيم مثلاً شب ها قبل از خواب به خود تلقين كنيم: «هر روز در خود اراده قوي تري را مي يابم».
ز. جنبه هاي مثبت شخصيت ديگران را مورد توجه قرار داده و دروني كردن آن ويژگي ها.
ح: برنامه ريزي مناسب و معقولي كه امكان رسيدن فرد را به موفقيت و هدف هاي زندگي افزايش مي دهد.[2] ط: «همين الان دست به كار شدن» اين جمله از سفارش هاي بزرگان است آنها مي گويند در برنامه ها هرگز از جملاتي مثل بعداً مي خوانم، فردا مي نويسم و… استفاده نكنيد. فردا فردا كردن براي برنامه مضرّ است؛ مطمئن باشيد آن بعداً به اين زودي نمي آيد.
ي: مهم ترين راه تقويت اراده، عبادت ها، نيايش و توسل هاست. اين اعمال غذاي روح انسان است انساني كه دو بعد حيواني و روحاني دارد هر دو بعد نياز به تغذيه دارد. انسان هايي كه به تغذيه بعد حيواني بيشتر توجه دارند (غذا، شهوت، لباس و…) در واقع از بعد روحاني ضعيف، لاغر، و افسرده برخوردارند. هرگاه بعد باطني تصميمي مي گيرد توسط شهوت راني و هوس هاي بعد حيواني و جسماني اين تصميم شكسته مي شوند. پس با تقويت بعد روحاني (نيايش، مجالست با علماء، ذكر، شنيدن موعظه، تلاوت قرآن و زيارت قبور ائمه و…) به تقويت اراده خود بپردازيم.[3] ك) خودآگاهي و نظارت: افراد مصمم دائماً بر افكار، هيجان ها، عواطف رفتار، مجالست ها و اعمال خود نظارت مي كنند و هر شب به نظارت كارها و افكار روزانه خود مي پردازند و سعي مي كنند ضعف ها را برطرف كنند و نقاط قوت را تقويت نمايند. برخي از بزرگان وقتي تصميمي مي گرفتند با خود و خداوند خود عهد مي كردند و مي گفتند اگر اين كار را انجام ندادم مثلاً يك روز روزه مي گيرم يا فلان مبلغ صدقه مي دهم (استفاده از تشويق و تنبيه خود)
م) توجه به لذت هاي پايدار و كمال آور: افرادي كه به لذت هاي آني توجه دارند دائماً در فكر خوش گذراني هستند و اين فكر آنها را از رسيدن به موفقيت باز مي دارد و آنها را بي اراده بار مي آورد.

معرفي منبع جهت مطالعه بيشتر:
1. جوان و نيروي چهارم زندگي، دكتر محمدرضا شرفي، سروش، تهران.

پي نوشت ها:
[1] . نوريها نجف آبادي، حسنعلي، پيروزي در يازده گام، انتشارات عصر ظهور، چاپ اول، 1376، ص 206.
[2] . شرفي، محمدرضا، مشكلات تربيتي را چگونه حل كنيم، انتشارات تزكيه، چاپ دوم، 1377، ص 78 (با اضافه).
[3] . زاگو، پل، قدرت اراده، روش علمي تأثير بر خويشتن و ديگران و بر سرنوشت خويش، ترجمه ايرج مهربان، انتشارات ققنوس،1378، ص25، (اقتباس).

مطالب مشابه