در مورد مقدار نياز به خواب، اختلال خواب و پر خوابي توضيح دهيد و حكم نماز صبح بيماري كه نمي تواند براي نماز بيدار شود چيست؟

در مورد مقدار نياز به خواب، اختلال خواب و پر خوابي توضيح دهيد و حكم نماز صبح بيماري كه نمي تواند براي نماز بيدار شود چيست؟

افراد تا آن اندازه به خواب نياز دارند كه بتوانند در طول روز كاملاً، هشيار و سرحال باشند. نياز هر فرد به خواب نسبت به ديگري متفاوت است. سن، عادت، شرايط زندگي، تمرين، همه درميزان و مدت خواب دخالت دارد. قاعده اي كه بيشتر عموميت دارد اين است كه هر اندازه عمر شخص بيشتر شود احتياج او به خواب، كمتر خواهد بود. پيرمردان بسيار كم خوابند غالباً پنج يا شش ساعت اگر چه عميق هم نباشد برايشان كافي است. جوان بالغ كاملاً در شبانه روز به هفت يا هشت ساعت خواب نيازمند است. ولي مي توان بي آن كه به سلامت آسيبي برسد از اين قاعده عمومي تجاوز كرد يعني بيش از هشت ساعت يا كمتر از آن خوابيد.[1]

اختلال هاي خواب:
اختلال هاي خواب به گونه هاي مختلف است از جمله آن ها:[2] 1. بيخوابي كاذب  2. بيخوابي ايديوپاتيك  3. تأخير در بخواب رفتن  4. بيخوابي و پرخوابي دارويي  5. بيخوابي و پرخوابي اختلال هاي افسردگي  6. ناركولپسي  7 . خوابگردي و …

فزون خوابي
اختلال فزون خوابي گاهي منعكس كننده حالات مرضي مختلف و در پاره اي از بيماران افسرده به خصوص در نوجوانان و بزرگسالان است.[3] و نيز برخي از افراد بخاطر اختلالات خلقي و .. طبق دستور پزشك مجبورند ازداروهايي استفاده كنند كه آنها را آماده درمان،‌روان درماني و بازگشت به زندگي طبيعي خود كند. اين داروها تا حد زيادي در هشياري افراد تأثير مي گذارد كه داروهاي آرام بخش و ضد افسردگي و … اينگونه اند همچون باربيتورات[4]  وبنزوديازپين[5] و… . اختلال پرخوابي در افسردگي دو قطبي نيز رائج است.[6] عللي كه به فزون خوابي كمك مي كند از قرار زير است كه خود مي تواند منجر به اختلال جدي روان شناختي شود:
1 .محيط و اطرافيان كسل و پرخواب  2 . شكست هاي متوالي  3 . اهمالكاري و فردا فردا كردن در برنامه ها و كارها 4 . عدم فعاليت هاي فيزيكي  5 . بيكاري  6 . پرخوري و چاقي  7 . بي هدفي در زندگي و نيافتن سؤال هاي بنيادين زندگي از كجا آمده ام به كجا مي روم؟ من به عنوان انسان چه وظايفي در هستي دارم و …؟  8 .باورهاي نادرست  9 . عدم اعتماد به نفس و …

حكم فقهي مسأله
حضرت آيت الله مكارم شيرازي در اين مورد چنين مي فرمايد:
كسي كه دچار بيماري باشد تكليف ندارد و زماني كه از خواب بيدار شد قضاي نماز را بخواند.[7] مقام معظم رهبري در اين مورد چنين بيان مي دارند:
كسي كه دچار بيماري باشد تكليفي برايش نيست و هر زمان كه از خواب بيدار شد نمازش را قضا كند و قضاي نماز را بجا آورد و اگر به كسي نگفته او را بيدار نمايد كسي حق ندارد او را بيدار كند.[8]

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1 . خواب، اوزوالد، يان، ترجمه باطني،محمد رضا، فرهنگ معاصر.
2 . روان شناسي مرضي تحولي، ج 2، دكتر پريرخ دادستان، انتشارات سمت.
3 . استفتاء از مرجع تقليد خود.

پي نوشت ها:
[1]  . دانستني هاي جهان علم، ص 313، به نقل از كتاب فلسفي، محمدتقي، آيت الكرسي، تهران، انتشارات نشر معارف اسلامي، ص 145، باكمي تغيير.
[2]  . خداپناهي، محمد كريم، روان شناسي فيزيولوژيك، سمت ، چاپ اول، بهار 1380، ص 258 تا ص 256، با كمي تغيير.
[3] . دادستان، پريرخ، روان شناسي، مرضي تحولي، انتشارات سمت، ج 2، ص 88.
[4] . Barbiturate.
[5]  . Benzodiazepin.
[6] . روان شناسي فيزيولوژيك، ص 258 ـ 257 (اقتباس).
[7] . استفتاء از دفتر مكارم شيرازي، قم.
[8]  . استفتاء از دفتر مقام معظم رهبري.

مطالب مشابه