چرا قرآن در ميان جوانان روز به روز كم تر خوانده مي شود و اين كتاب مقدس فقط براي تزئين و تبرك در خانه و مراسم ختم استفاده مي شود؟

پاسخ شما را در قالب نكات زير بيان مي‌کنیم.
نكته اول: جاي بسي خرسندي است كه شما علاوه بر توجه به مسير رشد خودتان دغدغه تحول فرهنگي و معنوي برادران ديني خود را داريد و مسلّم است اگر تمام افراد مؤمن و متعهد دنبال رشد ديگران نیز باشند و در اين امر تلاش كنند روز به روز توجه به قرآن و فرهنگ قرآني زيادتر خواهد شد.
متأسفانه گاهي اوقات شاهد هستيم كه افراد منحرف در كار خود جدي تر عمل مي كنند و در به انحراف كشيدن ديگران از سرمايه مادي و معنوي و … خود دريغ نمي كنند امّا افراد متدين به مسئوليت اجتماعي و تكليف الهي و انساني خود، يعني امر به معروف و نهي از منكر اهميت نمي دهند. پس سستي افراد متدين و جديّت افراد منحرف خود عامل مهمي در دور ماندن جوانان از فرهنگ قرآني مي باشد.
نكته دوم: شما به خاطر عميق بودن باورهاي ديني خود و علاقه به فرهنگ قرآني و حس مسئوليت در قبال برادران ديني خود مايل هستيد كه قرآن و عمل به آن فرهنگي عمومي شود و بي توجهي افراد نسبت به اين امر براي شما سنگين است؛ امّا بد نيست بدانيد كه طبق نظر سنجي ها توجه به قرآن‌، تفسير، علوم قرآني و … نسبت به گذشته روز به روز پر رونق تر گشته است. امروزه شاهد هستیم که افراد زیادی از کودک و بزرگسال  به سمت حفظ قرآن روی آورده‌اند؛ همچنین در مسابقه هاي قرآني شاهد موفقیت‌های روز افزون جوانان این مرز و بوم هستیم.
نكته سوم: در سال هاي اخير كتب علوم قرآني تفسيري مربوط به جوانان، سي دي هاي قرآني و ترجمه هاي قرآني[1] و مركزهاي مربوط به حفظ و معارف قرآني، قرآن كريم (در بين اقشار مختلف مردم) و قصه و فيلم هاي قرآني به شكل جدي تري در بين مردم مخصوصاً جوانان طرفدار پيدا كرده. و مسئولين نيز نسبتاً سعي دارند به اين امر اهتمام بيشتري داشته باشند اگر چه مي توانند خيلي بهتر در اين زمينه حضور پيدا كنند.
نكته چهارم: از جمله كارهاي مثبتي كه در سال‌هاي اخير صورت گرفته حضور قرآن در مدارس كلاس ها، مراسم صبحگاهي، گروه هاي صوت و ترتيل و مسابقه هاي مختلف و غيره … است. و از اين بالاتر اينكه مراكزی تحت عنوان هاي جامعه القرآن، مكتب القرآن و … زير نظر اساتيد پر تجربه در سراسر كشور مشغول فعاليت‌اند، که افراد و گروه هاي مختلف سني در اين مراكز به حفظ قرآن (يا برنامه هاي متعددي در دوره هاي مختلف) ‌و تعليم مفاهيم و معارف قرآنی می‌پردازند.
نكته پنجم: يكي از راه هايي كه از آن مي توان به توجه روز افزون جوانان به قرآن و معارف قرآني پي برد پرسش هاي قرآني است كه از سوي افراد مختلف خصوصاً دانش آموزان و دانشجويان مطرح مي شود به عنوان مثال سؤال هايي كه از جوانان به اين مركز (مركز مطالعات و پژوهشهاي فرهنگي حوزه علميه قم) و مراكز مشابه رسيده، گوياي توجه روز افزون جوانان و نوجوانان به فرهنگ قرآنی است.

راهكارها:
تا اينجا بيان داشتيم كه حضور قرآن در بين جوانان نسبت به گذشته از رشد مناسبي برخوردار بوده ولي به حد مطلوب و ايده آل جامعه اسلامي نرسيده بنابراين بايد موانع حضور جدي تر قرآن در بين جوانان و خانواده ها شناسايي شده و از سوي ديگر برنامه هاي قرآني در قالب هاي جذاب، هنري، پرسش و پاسخ، كتاب خواني، دعوت از اساتيد برجسته قرآن و ترتيل، برگزاري مسابقه هاي تفسير و كتاب خواني، تهيه فيلم هاي قرآني، نوشتن داستان هاي انبياء، دعوت از خانواده هاي قرآني و بيان فوائد ملموس حضور قرآن در جامعه و حل اختلافات توسط قرآن و … انجام گيرد.

موانع:
حال با توجه به مطالب فوق اين سؤال مطرح است كه چه عواملي مانع توجه به قرآن مي شود. در اين قسمت به طور اختصار به برخي از اين موانع اشاره مي كنيم:
1. تهاجم گستردة فرهنگي: تهاجم فرهنگي در قالب هاي مختلفي مثل پخش سي دي هاي مبتذل، انتشار مجله ها و كتب مبتذل، ايجاد شبهه هاي مختلف، بدبين كردن جوانان به علماء‌ و فرهنگ ديني، هجوم به ارزش هاي اسلامي و تمسخر طرفداران آن، ترويج و تبليغ جدايي دين از سياست و … انجام مي گيرد و از آن جايي كه روح كلي اين برنامه انحراف و بدبيني به ارزش هاست اين امر مانع از آن مي شود كه جوانان به ارزش ها از جمله قرآن توجه بيشتري داشته باشند.
2. غفلت: از آنجايي كه ما انسان ها اغلب با امور محسوس و مادي سر و كار داريم و به دنبال كارهاي روزمره هستيم اگر داراي برنامه معنوي (مطالعه كتب اخلاقي، موعظه، شركت در مراسم ديني مربوط به ائمه، زيارت ها) نبوده و هر روز با آن مأنوس نباشيم دچار غفلت مي شويم. پس نياز است که هر روز محاسبه و مراقب داشته و با برنامه‌ریزی دقیق استفاده بهتر از قرآن را در برنامه‌های خود قرار دهیم.
3. عدم توجه به روحيه جوانان: جوانان از روحيه هاي لطيفي برخوردارند و از سويي ديگر سن جوان سن بحران هويت، تنوع طلبي، رقابت و رفاقت، بیداری غريزه جنسي، استقلال طلبي و كنجكاوي و … است. متأسفانه به خاطر عدم توجه به اين روحيات از سوي مسئولان ذي ربط و خانواده ها، در ترويج و تبليغ قرآن و دين دچار افراط و تفريط مي شويم كه اين امر خود مي تواند باعث دور شدن جوانان از قرآن شود، بنابراين لازم است اين مباحث به شكل هاي جالب و جذاب كه نمونه هايي از آن ذكر شده ارائه گردد.
4. فقر معرفتي: از جمله اموري كه به خاطر دور ماندن از عمق مفاهيم عالي و آسماني قرآن و عدم توجه به نقش سازنده آن در آرامش فردي و اجتماعي پديد آمده، توجه به شكل ظاهري (مثلاً صرف تبرك، همراه داشتن قرآن و يا دفع چشم زخم و …) قرآن است؛ كه اين امر بايد با يك بسيج همگاني جهت رشد بينش و شناخت افراد جامعه انجام گيرد، به عنوان مثال اگر دولت متوجه اين امر باشد كه قرآن چقدر مي تواند جلوي جرم و جنايت، طلاق، فحشا و … را بگيرد مي تواند هزينة بيشتري (مادي و معنوي) در اين زمينه بپردازد. پر واضح است هزينه هايي كه جهت جلوگيري، مبارزه، دادگاه، زندان اين افراد مي شود اگر جهت ترويج فرهنگ قرآني پرداخته شود بسيار كارسازتر و مفيدتر خواهد بود.
5. اقيانوس نعمت: گاهي انسان به‌خاطر غرق بودن در نعمتی، از ارزش آن غافل است به عنوان مثال اغلب انسان‌ها تا هنگامي كه سايه پدر و مادر بر سرشان است از آن نعمت بي خبراند. نسبت به قرآن نيز همين امر در بين ما مسلمانان صدق مي‌كند. از جمله كارهايي كه مي‌تواند عنایت ما را به اين نعمت بیشتر كند توجه روز افزون دنيا به قرآن و مطالعه نظريات و كتب دانشمندان و بزرگان غير مسلمان درباره اين قرآن است.[2] 6. عدم توجه به نتايج ملموس: انسان فطرتاً دنبال جلب منفعت و دفع ضرر است بنابراين مسئولين، اساتيد قرآني، اولياء و مربيان مي توانند به نتايج عينی توجه به قرآن بپردازند و فوائد آن را با توجه به سن و نيازهاي افراد مطرح كنند و از ورود به بحث هاي تخصصي غير ملموس براي اغلب افراد جامع پرهيز كنند.

پي نوشت ها:
[1]. قرآن مجيد، آخرين پيام الهي براي بشريت، تاكنون به بيش از 140 زبان مختلف ترجمه شده است، ر.ك: عليقلي، محمد مهدي، قرآن از ديدگاه 114 دانشمند جهان، انتشارات سينا، چاپ دوم، 1375، ص 91.
[2]. براي مطالعه بيشتر به قرآن از ديدگاه 114 دانشمند جهان رجوع كنيد.