1- پيامبر صلى الله عليه و آله:
اَلعِلمُ رَأسُ الخَيرِ كُلِّهِ، وَ الجَهلُ رَأسُ الشَّرِّ كُلِّهِ؛
دانايى سرآمد همه خوبىها و نادانى سرآمد همه بدىهاست.
(بحارالأنوار، ج77، ص 175، ح 9)
2- پيامبر صلى الله عليه و آله:
تَكَلَّفُوا فِعلَ الخَيرِ وَ جاهِدوا نُفوسَكُم عَلَيهِ، فَاِنَّ الشَّرَّ مَطبوعٌ عَلَيهِ الاِنسانُ؛
در كار خير، خود را به زحمت اندازيد و در اين راه با هوا و هوس خود مبارزه كنيد، زيرا طبيعت انسان به بدى تمايل دارد.
(تنبيه الخواطر، ج 2، ص 120)
3- پيامبر صلى الله عليه و آله:
لا ضَرَرَ وَ لا اِضرارَ فِى السلامِ، فَالاِسلامُ يَزيدُ المُسلِمَ خَيرا وَ لا يَزيدُهُ شَرّا؛
در اسلام هيچ ضررى نيست و ضرر زدن به ديگران نيز ممنوع است، پس اسلام به مسلمان خير مىرساند و شر نمىرساند.
(الفقيه، ج 4، ص 334، ح 5718)
4- پيامبر صلى الله عليه و آله:
اِذا بَلَغَ الرَّجُلُ اَربَعينَ سَنَةً وَ لَم يَغلِب خَيرُهُ شَرَّهُ قَبَّلَ الشَّيطانُ بَينَ عَينَيهِ وَ قالَ: هذا وَجهٌ لا يُفلِحُ؛
هرگاه انسان چهل ساله شود و خوبيش بيشتر از بديش نشود، شيطان بر پيشانى او بوسه مىزند و مىگويد: اين چهرهاى است كه روى رستگارى را نمىبيند.
(مشكاة الأنوار، ص 295)
5- پيامبر صلى الله عليه و آله:
اَلخَيرُ عادَةٌ وَ الشَّرُّ لَجاجَةٌ؛
خوبى عادت است و بدى لجاجت.
(سنن ابن ماجه، ج 1، ص 80 ، ح 221)
6- پيامبر صلى الله عليه و آله:
اَلا اِنَّ شَرَّ الشَّرِّ شِرارُ العُلَماءِ وَ اِنَّ خَيرَ الخَيرِ خيارُ العُلَماءِ؛
بدانيد كه بدترين بدها، علماى بدند و بهترين خوبان علماى خوبند.
(منية المريد، ص 137)
7- پيامبر صلى الله عليه و آله:
اِنَّ اَحسَنَ الحَديثِ كِتابُ اللّهِ وَ خَيرَ الهُدى هُدى مُحَمَّدٍ صلىلله عليه و آله وَ شَرَّ المورِ مُحدَثاتُها؛
بهترين سخن، كتاب خدا و بهترين روش، روش پيامبر صلىلله عليه و آله و بدترين امور بدعتهاست (پديدههاى مخالف دين).
(بحارالأنوار، ج 77، ص 122، ح 23)
8- پيامبر صلى الله عليه و آله:
مَن قالَ: اِنّى خَيرُ النّاسِ فَهُوَ مِن شَرِّ النّاسِ وَ مَن قالَ: اِنّى فِى الجَنَّةِ فَهُوَ فِى النّارِ؛
هر كس بگويد: من از همه مردم بهترم، او بدترين مردم است و هر كس بگويد: من بهشتى هستم، او جهنمى است.
(النوادر للراوندى، ص 107)
9- پيامبر صلى الله عليه و آله:
اِذا ماتَ اَحَدُكُم فَقَد قامَت قيامَتُهُ، يَرى ما لَهُ مِن خَيرٍ وَ شَرٍّ؛
هرگاه يكى از شما بميرد، قيامتش برپا مىشود و خوبىها و بدىهاى خود را مىبيند.
(كنزالعمّال، ح 42123)
10- پيامبر صلى الله عليه و آله:
خَيرُ القُلوبِ اَوعاها لِلخَيرِ وَ شَرُّ القُلوبِ اَوعاها لِلشَّرِّ، فَاَعلَى القَلبِ الَّذى يَعِى الخَيرَ مَملُوٌّ مِنَ الخَيرِ اِن نَطَقَ نَطَقَ مَأجورا و اِن اَنصَتَ اَنصَتَ مَأجورا؛
بهترين قلبها، قلبى است كه ظرفيت بيشترى براى خوبى دارد و بدترين قلبها، قلبى است كه ظرفيت بيشترى براى بدى دارد، پس عالىترين قلب، قلبى است كه خوبى را در خود دارد و لبريز از خوبى است. اگر سخن بگويد، سخنش در خور پاداش است و اگر سكوت كند، سكوتش درخور پاداش است.
(جعفريات، ص 168)
11- پيامبر صلى الله عليه و آله:
خَيرُ ما اُعطىَ الرَّجُلُ المُؤمِنُ خُلقٌ حَسَنٌ وَ شَرُّ ما اُعطِىَ الرَّجُلُ قَلبُ سوءٍ فى صورَةٍ حَسَنَةٍ؛
بهترين چيزى كه به مؤمن داده شده خوش اخلاقى و بدترين چيزى كه به انسان داده شده دلى بد در چهرهاى زيباست.
(كنزالعمّال، ح 5170)
12- پيامبر صلى الله عليه و آله:
اَلا اِنَّ خَيرَ عِبادِ اللّهِ التَّقىُّ النَّقىُّ الخَفىُّ وَ اِنَّ شَرَّ عِبادِ اللّهِ المُشارُ اِلَيهِ بِالاَصابِعِ؛
آگاه باشيد، بدرستى كه بهترين بندگان خدا كسى است كه با تقوا، پاك و گمنام باشد و بدترين بندگان خدا كسى است كه انگشت نما باشد.
(بحارالأنوار، ج 70، ص 111، ح 12)
13- پيامبر صلى الله عليه و آله:
ما اَسَرَّ عَبدٌ سَريرَةً اِلاّ اَلبَسَهُ اللّهُ رِداءَها اِن خَيرا فَخَيرٌ وَ اِن شَرّا فَشَرٌّ؛
هيچ كس نيتى را در دل پنهان نمىكند، مگر اينكه خداوند آن نيت را (در رفتار و كردار او) همانند لباس ظاهر مىكند، با نيت خوب ظاهر خوب و با نيت بد ظاهر بد خواهد داشت.
(كنزالعمّال، ح 5275)
14- پيامبر صلى الله عليه و آله:
دَع ما يُريبُكَ اِلى ما لا يُريبُكَ، فَاِنَّ الخَيرَ طُمَنينَةٌ وَ الشَّرَّ ريبَةٌ؛
آنچه تو را به شك و ترديد مىاندازد رها كن و به سراغ آنچه تو را به شك و ترديد نمىاندازد برو؛ زيرا خوبى مايه آرامش و بدى مايه تشويش و دودلى است.
(كنزالعمّال، ح 7308)
15- پيامبر صلى الله عليه و آله:
نيَّةُ المُؤمِنِ خَيرٌ مِن عَمَلِهِ وَ نيَّةُ الكافِرِ شَرُّ مِن عَمَلِهِ وَ كُلُّ عامِلٍ يَعمَلُ عَلى نيَّتِهِ؛
نيت مؤمن بهتر از عمل او، و نيت كافر بدتر از عمل اوست و هر كس مطابق نيت خود عمل مىكند.
(كافى، ج 2، ص 84 ، ح 2)
16- پيامبر صلى الله عليه و آله:
اِنَّ اَسرَعَ الخَيرِ ثَوابا البِرُّ وَ اِنَّ اَسرَعَ الشَّرِّ عِقابا البَغىُ؛
پاداش نيكوكارى زودتر از هر كار خوب ديگرى مىرسد و كيفر ستم و تجاوز زودتر از هر كار بد ديگرى گريبان مىگيرد.
(خصال، ص 110، ح 81)
17- همنشین خوب و بد
جَليسُ الخَيرِ نِعمَةٌ، جَليسُ الشَّرِّ نِقمَةٌ؛
همنشين خوب نعمت و همنشين بد، بلا و مصيبت است.
(غررالحكم، ح4719 و 4720)
18- امام على عليه السلام:
ما خَيرٌ بِخَيرٍ بَعدَهُ النّارُ و ما شَرٌّ بِشَرٍّ بَعدَهُ الجَنَّةُ وَ كُلُّ نَعيمٍ دونَ الجَنَّةِ فَهُوَ مَحقورٌ وَ كُلُّ بَلا ءٍ دونَ النّارِ عافيَةٌ؛
خيرى كه به دنبال آن آتش باشد، خير نيست و شرى كه به دنبال آن بهشت باشد، شر نيست. هر نعمتى جز بهشت ناچيز است و هر بلايى جز آتش، سلامتى.
(نهج البلاغه، حكمت 387)
19- امام على عليه السلام:
مَن لَبِسَ الخَيرَ تَعَرّى مِنَ الشَّرِّ؛
هر كس جامه «خوبى» به تن كند از «بدى» برهنه مىگردد.
(غررالحكم، ح 8085)
20- امام على عليه السلام:
اَلخَيرُ اَسهَلُ مِن فِعلِ الشَّرِّ؛
كار خوب آسانتر از كار بد است.
(غررالحكم، ح 1199)
21- بهترین و بدترین خانه ها
خَيرُ بَيتٍ فِى المُسلِمينَ بَيتٌ فيهِ يَتيمٌ يُحسَنُ اِلَيهِ وَ شَرُّ بَيتٍ فِى المُسلِمينَ بَيتٌ فيهِ يَتيمٌ يُساءُ إلَيهِ اَنَا وَ كافِلُ اليَتيمِ فِى الجَنَّةِ هكَذا؛
بهترين خانههاى مسلمانان، خانهاى است كه در آن يتيمى باشد كه به او نيكى مىشود و بدترين خانه هاى مسلمانان خانهاى است كه در آن يتيمى باشد كه با او بدى مىشود، من و سرپرست يتيم در بهشت مانند دو انگشت همراهيم.
(نهج الفصاحه، ح 1510)
22- امام على عليه السلام:
اِنَّ الخَيرَ وَ الشَّرَّ لا يُعرَفانِ اِلاّ بِالنّاسِ، فَاِذا اَرَدتَ اَن تَعرِفَ الخَيرَ فَاعمَلِ الخَيرَ تَعرِف اَهلَهُ وَ اِذا اَرَدتَ اَن تَعرِفَ الشَّرَّ فَاعمَلِ الشَّرَّ تَعرِف اَهلَهُ؛
خوبى و بدى جز با مردم شناخته نمىشوند. پس اگر مىخواهى خوبى را بشناسى، خوبى كن تا اهل آن را بشناسى و اگر مىخواهى بدى را بشناسى، بدى كن، تا اهلش را بشناسى.
(بحارالأنوار، ج 78، ص 41، ح 26)
23- امام على عليه السلام:
فاعِلُ الخَيرِ خَيرٌ مِنهُ وَ فاعِلُ الشَّرِّ شَرٌّ مِنهُ؛
خوبى كننده بهتر از خودِ خوبى و بدى كننده بدتر از خودِ بدى است.
(نهج البلاغه، حكمت 32)
24- امام على عليه السلام:
اِنَّ اللّهَ تعالى اَنزَلَ كِتابا هاديا بَيَّنَ فيهِ الخَيرَ وَ الشَّرَّ، فَخُذوا نَهجَ الخَيرِ تَهتَدوا وَ اَصدِفوا عَن سَمتِ الشَّرِّ تَقصِدوا؛
خداى تعالى كتابى راهنما فرستاد و در آن خوب و بد را روشن ساخت. پس راه خوبى را پيش گيريد تا هدايت شويد و از راه بدى دورى جوييد تا به مقصد برسيد.
(نهج البلاغه، خطبه 167)
25- امام على عليه السلام:
قارِن اَهلَ الخَيرِ تَكُن مِنهُم وَ بايِن اَهلَ الشَّرِّ تَبِن عَنهُم؛
با خوبان معاشرت كن تا از آنان باشى و از بدان دورى كن تا از آنان نباشى.
(نهج البلاغه، نامه 31)
26- امام على عليه السلام:
خَيرُ شَبابِكُم مَن تَشَبَّهَ بِكُهولِكُم وَ شَرُّ كُهولِكُم مَن تَشَبَّهَ بِشَبابِكُم؛
بهترين جوانان شما، جوانى است كه خود را شبيه ميانسالان كند و بدترين ميانسالان شما، كسى است كه خود را شبيه جوانان كند.
(مشكاة الأنوار، ص 297)
27- امام على عليه السلام:
اَلعَجزُ مَعَ لُزومِ الخَيرِ خَيرٌ مِنَ القُدرَةِ مَعَ رُكوبِ الشَّرِّ؛
ناتوانىِ همراه با خير بهتر از توانمندىِ در خدمت شر است.
(غررالحكم، ح1973)
28-امام على عليه السلام:
اَلعِلمُ اَصلُ كُلِّ خَيرٍ، اَلجَهلُ اَصلُ كُلِّ شَرٍّ؛
دانايى، ريشه همه خوبىها و نادانى ريشه همه بدىهاست.
(غررالحكم، ح 818 و 819)
29- امام على عليه السلام:
اَللَّئيمُ لا يُرجى خَيرُهُ وَ لا يُسلَمُ مِن شَرِّهِ وَ لا يُؤمَنُ مِن غَوائِلِهِ؛
افراد پَست به خيرشان اميد و از شرشان امان و از به هلاكت انداختنشان ايمنى نيست.
(غررالحكم، ح 1930)
30- امام باقر عليه السلام:
اَلخَيرُ وَ الشَّرُّ يُضاعَفُ يَومَ الجُمُعَةِ؛
خوبى و بدى در روز جمعه چند برابر (حساب) مىشود.
(ثواب الاعمال، ص 143)
31- امام باقر عليه السلام:
اِنَّ هذَا اللِّسانَ مِفتاحُ كُلِّ خَيرٍ وَ شَرٍّ، فَيَنبَغى لِلمُؤمِنِ اَن يَختِمَ عَلى لِسانِهِ كَما يَختِمُ عَلى ذَهَبِهِ وَ فِضَّتِهِ؛
به راستى كه اين زبان كليد همه خوبىها و بدىهاست پس شايسته است كه مؤمن زبان خود را مُهر و موم كند، همان گونه كه (صندوق) طلا و نقره خود را مُهر و موم مىكند.
(تحف العقول، ص 298)
32- امام باقر عليه السلام:
اِنَّ الخَيرَ ثَقُلَ عَلى اَهلِ الدُّنيا عَلى قَدرِ ثِقلِهِ فى مَوازينِهِم يَومَ القيامَةِ وَ اِنَّ الشَّرَّ خَفَّ عَلى اَهلِ الدُّنيا عَلى قَدرِ خِفَّتِهِ فى مَوازينِهِم؛
كار خوب بر مردم دنيا سنگين است، به اندازه سنگينى آن در ترازوهاى ايشان در روز قيامت و كار بد بر مردم دنيا سبك است، به اندازه سبكى آن در ترازوهايشان در قيامت.
(بحارالأنوار، ج 71، ص 215، ح 13)
33- امام صادق عليه السلام:
اَلخَيرُ كُلُّهُ اَمامَكَ وَ اِنَّ الشَّرَّ كُلَّهُ اَمامَكَ وَ لَن تَرى الخَيرَ وَ الشَّرَّ اِلاّ بَعدَ الآخِرَةِ لاَِنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ جَعَلَ الخَيرَ كُلَّهُ فِى الجَنَّةِ وَ الشَّرَّ كُلَّهُ فِى النّارِ؛
همه خوبىها و بدىها در مقابل توست و هرگز خوبى و بدى واقعى را جز در آخرت نمىبينى، زيرا خداوند همه خوبىها را در بهشت و همه بدىها را در جهنم قرار داده است.
(تحف العقول، ص 306)
34- امام صادق عليه السلام:
ما مِن عَبدٍ اَسَرَّ خَيرا فَذَهَبَتِ الاَيّامُ اَبَدا حَتّى يُظهِرَ اللّهُ لَهُ خَيرا وَ ما مِن عَبدٍ يُسِرُّ شَرّا فَذَهَبَتِ الاَيّامُ حَتّى يُظهِرَ اللّهُ لَهُ شَرّا؛
هر بندهاى كه خيرى را پنهان كند، با گذشت زمان خداوند خيرى را از او آشكار مىسازد و هر بندهاى شرى را پنهان كند، با گذشت زمان خداوند شرى را از او آشكار مىگرداند.
(بحارالأنوار، ج 72، ص 282، ح 4)
35- امام صادق عليه السلام:
اِعلَمى اَنَّ الشّابَّ الحَسَنَ الخُلقِ مِفتاحٌ لِلخَيرِ مِغلاقٌ لِلشَّرِّ وَ اَنَّ الشّابَّ الشَّحيحَ الخُلقِ مِغلاقٌ لِلخَيرِ مِفتاحٌ لِلشَّرِّ؛
آگاه باش كه جوان خوش اخلاق، كليد خير و قفل شر است و جوان بداخلاق قفل خير و كليد شر است.
(امالى طوسى، ص 302، ح 598)
36-امام كاظم عليه السلام:
لَيسَ مِنّا مَن لَم يُحاسِب نَفسَهُ فى كُلِّ يَومٍ فَاِن عَمِلَ خَيرا استَزادَ اللّهَ مِنهُ وَ حَمِدَ اللّهَ عَلَيهِ وَ اِن عَمِلَ شَيئا شَرّا استَغفَرَ اللّهَ وَ تابَ اِلَيهِ؛
از ما نيست كسى كه هر روز اعمال خود را محاسبه نكند تا اگر نيكى كرده از خدا بخواهد بيشتر نيكى كند و خدا را بر آن سپاس گويد و اگر بدى كرده از خدا آمرزش بخواهد و توبه نمايد.
(الاختصاص، ص 26)
37- امام رضا عليه السلام:
اَحسِنِ الظَّنَّ بِاللّهِ فَاِنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ يَقولُ: اَنا عِندَ ظَنِّ عَبدىَ المُؤمِنِ بى، اِن خَيرا فَخَيرا وَ اِن شَرّا فَشَرّا؛
به خداوند خوش گمان باش، زيرا خداى عزوجل مىفرمايد: من نزد گمان بنده مؤمن خويش هستم، اگر به من خوش گمان باشد، به خوبى با او رفتار مىكنم و اگر به من بدگمان باشد، به بدى با او رفتار مىكنم.
(كافى، ج 2، ص 72، ح 3)
38- امام صادق عليه السلام:
مَن يَزرَع خَيرا يَحصِد غِبطَةً وَ مَن يَزرَع شَرّا يَحصِد نَدامَةً وَ لِكُلِّ زارِعٍ ما زَرَعَ؛
هر كس خوبى بكارد، خشنودى درو مىكند و هر كس بدى بكارد، پشيمانى درو مىكند، هر كس هر چه بكارد، همان را برداشت مىكند.
(كافى، ج 2، ص 458، ح 19)
39- امام حسين عليه السلام:
اَيُّهَا النّاسُ نافِسوا فِى المَكارِمِ وَ سارِعوا فِى المَغانِمِ وَ لا تَحتَسِبوا بِمَعروفٍ لَم تَجعَلوا؛
اى مردم در خوبىها با يكديگر رقابت كنيد و در كسب غنائم (بهره گرفتن از فرصتها) شتاب نماييد و كار نيكى را كه در انجامش شتاب نكردهايد، به حساب نياوريد.
(كافى، ج 2، ص 95، ح 9)
40- امام صادق عليه السلام:
إذا اَرادَ اللهُ بِعَبدٍ شَراً فَاذنَبَ ذَنباً تَبَعَهُ بِنَعمَهٍ لیُنسِیهِ الاستِغفارَ و یَتَمادی بِه؛
هرگاه خداوند برای بنده ای شر بخواهد (یعنی او خودش مستحق این شر شود) وقتی گناهی از او سر زد، در پی آن نعمتی به او بخشد تا استغفار را از یاد برده و به گناهش ادامه دهد.
(بحارالانوار، ج64، ص229)
41- امام حسن علیه السلام:
اَلخَیرُ الَّذِی لا شَرَّ فِیهِ، اَلشُّکرُ مَعَ النِّعمَة وَ الصَّبرُ عَلَی النّازِلَة؛
خیری که هیچ شری در آن نیست، شکر بر نعمت و صبر بر مصیبت ناگوار است .
(تحف العقول، ص 237)
42- امام سجاد علیه السلام:
الخیرَ کُلُّهُ قَد اجتَمَعَ فی قَطعِ الطّمعِ عمّا فی أَیدِی النّاس؛
تمامیِ خیر و خوبی در بریدن طمع و چشم نداشتن به آنچه که در دستان مردم جمع شده، است.
(جهادالنفس، ص276)
43-امام على عليه السلام:
خَیرُ الخَلائق الرِّفقُ؛
بهترین خوبی ها رفق است (مهربانی و لطف با مردم).
(غررالحکم)
44- امام باقر عليه السلام:
الوُقُوف عِندَ الشُّبهَةِ خَیرٌ مِن الاِقتِحامِ فی الهَلَکَة
توقف هنگام مواجهه با کار شبهه ناک بهتر از فرو رفتن در گرداب هلاکت است
(کافی ج1 ص5)
