افسرده هستم دارو مصرف مي كنم هر دعايي خواندم و هر چه قدر قرآن و نذر و نياز كردم نشد شما بگوئيد چه كنم؟

افسرده هستم دارو مصرف مي كنم هر دعايي خواندم و هر چه قدر قرآن و نذر و نياز كردم نشد شما بگوئيد چه كنم؟

ما لازم می دانيم برای افزايش بينش شما نسبت به اختلال افسردگی ابتدا به نشانه ها و راه کارهای درمانی اشاره می نمائيم:
الف: نشانه ها و تعريف افسردگي:[1] تعريف: كاهش كوتاه مدت يا پايدار آرامش عصبي ـ رواني كه به صورت يك مؤلفه بدني (سر دردها، خستگي پذيري، بي اشتهايي، بيخوابي، يبوست، كاهش فشار خون و غيره) و يك مولفه رواني (احساس به پايان رسيدن انرژي و
نيرو، احساس حقارت، ناتوانمندي، غمگيني و ….) نمايان مي شود.
حالات و نشانه هاي باليني شخص افسرده عبارتند از:[2] الف: حالت وضعي: حالت وضعي و رفتار و شكل ظاهري افسرده عبارتند از: بدون نيرو،‌ خميده، بدون تنش، كندي حركات، نا آرامي، اضطراب عصبي، ماليدن دستها به يكديگر، حالت چهره غمگين، نگران، آويزان بودن گوشه هاي دهان، چينهاي عميق، ‌بي حالتي يا متغير و تنيده بودن چهره، شيوة حرف زدن آهسته،‌ يكنواخت و كند، كاهش هاي عمومي فعاليّتها تا حد بهت زدگي، تغييرات اندك در سطح فعاليّت، وجود مشكلات در حلّ مسائل زندگي روزمره.
1: جنبة هيجاني: احساس گرفتگي، ناتواني، غمگيني، نا اميدي، فقدان، رها شدگي، تنهايي، گنهكاري، خشم،‌ اضطراب و نگراني، بي احساس يا احساس خاص در برابر جهان پيراموني.
2: جنبه روانشناختي نباتي: نا آرامي دروني، تحريك پذيري، تنش، برانگيختگي، گريه، خستگي، ضعف، اختلال هاي خواب، تغيير پذيري احساس آرامش در خلال روز، حساسيّت نسبت به تغييرات جوّي، كاهش اشتها و وزن، دردها و ناراحتي هاي نباتي (سنگيني سر، دردهاي معدي، اختلال هاي هضمي) هنگام تشخيص بايد به فشار خون، كمبود آهن و كمبود يا افزايش سروتونين و آدرنالين توجه شود.
3. جنبة خيالبافي شناختي: باز خورد منفي نسبت به خود(شخص خود، استعدادها و ظاهر خود) و نسبت به آينده(تصور يك راه بن بست، يك آينده تاريك) بدبيني و انتقاد دائم از خود، عدم اطمينان نسبت خود، خود بيمار پنداري،‌ فقدان تخيّل، كندي فكر، مشكلات تمركز، ‌نشخوار فكري ادواري، انتظار تنبيه و فاجعه، افكار هذياني مانند ارتكاب گناه، بي كفايتي، مسكيني، سطح خواسته هاي نامنعطف، افكار منفي دربارة زندگي بي نتيجه و بي هدف، افكار انتحاري.
4. جنبة انگيزشي: انتظار شكست، كناره گيري و اجتناب از مسئوليتهاي خود، احساس فقدان كنترل و ناتواني احساس، فزوني خواسته هاي ديگران، فقدان تمايل به پيشرفت، كناره گيري تا حد انتحار يا افزايش وابستگي به ديگران.[3]

رهنمودهايي در جهت درمان:
چنانچه اختلال شما مطابق آنچه در بالا بدان اشاره شد می باشد به شما توصيه می کنيم که همزمان با مصرف دارو به يک روان شناس بالينی مراجعه نموده تا با تشخيص و ارائه درمان هرچه سريعتر از اين ناراحتی خلاصی يابيد.اما آنچه ما در اينجا بيان می کنيم توصيه هائی است که به سازگاری بهتر شما کمک نموده و باعث ايجاد اميد و نشاط لازم برای حرکت به سمت درمان اصلی ياريتان می نمايد:
1. با توكل به خدا و توسّل به چهارده معصوم ـ عليهم السّلام ـ و دعاهاي وارده احساس آرامش خود را تجربه كنيد و اين نكته را هميشه به ياد داشته باشيد كه«حتماً خداوند و چهارده معصومين ـ عليهم السّلام ـ شما را كمك مي كنند.»
بايد توجه داشته باشيد که, دعا، سه نياز روان شناختي را بر آورده مي سازد. 1. بر زبان آوردن هيجان ها: با اين عمل هيجان ها شناخته مي شوند و شناخت به ما قدرت كنترل و مديريت هيجان مي دهد. 2. احساس اين كه شريك غم داريم كسي كه محرم نگراني هاي ماست و قدرت حل مشكل را دارد 3. دعا كردن انسان را وادار به حركت، پويايي و نشاط در عمل و زندگي مي كند.[4] از طرف ديگر, طبق نظر معصومين ـ عليهم السّلام ـ از علم روز براي درمان كمك بگيريم و در عين حال از قدرت دعا و توكل غافل نباشيم چرا كه امروزه ثابت شده كه افرادي كه به دعا اعتقاد دارند در درمان موفق تر اند.
2. با ارادة خداوندي كه در وجود شماست مي توانيد حالتهاي افسردگي را از خود دور كنيد و هيچ وقت از خودتان مأيوس نشويد كه اگر «خواستة خودتان» باشد مسائلتان حلّ مي شود ولي زمان لازم است تا شما به بهبودي كامل برسيد. پس با اراده خود دعا كنيد راه حل بجوئيد و داروهاي لازم را مصرف كنيد.
3. هيچ وقت تنها در يك جا نمانيد هميشه با ديگران ارتباط مناسب داشته باشيد و اگر كسي در محيط نباشد سعي كنيد با تلفن به دوستان، آشنايان يا خواندن كتب مورد علاقه خودتان، شرايط را تغيير دهيد.
4. در هنگام صبح , ورزش و نفس عميق م استفاده از خودگوئی های مثبت را فراموش نكنيد.
5. حداقل يك روز در هفته به شنا و ساير برنامه هاي تفريحي مانند كوه و …. برويد.
6. احساساتتان را از هر لحظه بنويسيد و از ديگران بخواهيد احساسات خوب و عرفي را در ميان اين احساس ها پيدا كنند و شما را به فكر كردن به احساس هاي خوش آيند تشويق كنند.
7. هر روز براي آن روز برنامه ريزي كنيد و در اين حال هيچ چيزي را در ذهن خودتان نگه نداريد و همه كارهايتان را بنويسيد.
8. تغذية مناسب از جمله شير و عسل و خرما، و ساير ميوه جات و سبزيجات را در برنامة غداييتان بگنجانيد.
9. از هر برنامة اجتماعي مانند نماز جمعه يا جمعهاي دوستانه استقبال كنيد و عليه افكار انزواجويي و گوشه نشيني قيام كنيد.
10. طبق نظر متخصص خود عمل كنيد و داروهاي تجويز شده را حتماً مصرف كنيد، توجه داشته باشيد مصرف داروهاي ضد افسردگي در كنار دستورالعمل فوق به درمان زودتر شما كمك مي كند. در قطع دارو فقط و فقط طبق نظر متخصص عمل كنيد چرا كه اگر اين كار بدون نظر ايشان انجام شود درمان را بايد از ابتدا شروع كنيد.
11. كار درماني: از نقش اساسي «اشتغال» جهت درمان غفلت نورزيد شما با انجام  كارهاي مورد علاقه با جنبه هاي مثبت خود آشنا مي شويد و اين امر نشاط، اميد و تلاش بيشتر را در شما زنده مي كند امروزه كار درماني جزء يكي از مكمل هاي درمان به حساب مي آيد.[5] نكته پاياني: اراده خداوند بر اين تعلق گرفته كه امور عالم از طريق اسباب خود صورت بگيرد يعني ما وظيفه داريم در مشكلات پزشكي و روان پزشكي و ….. به متخصص فن رجوع كنيم و در كنار استفاده از دستورات و داروهاي آنها اين نكته را فراموش نكنيم كه همه چيز تحت قدرت خداست او شفاء را در دارو قرار داده پس از او بخواهيم كه آنرا به ما عنايت كند و با اين اسباب , ما را شفاء دهد البته اين نكته را بايد توجه داشت كه مطمئناً حال كسي كه مثل شما اعتماد به دعا و قرآن دارد با فردي كه دچار افسردگي است و اين باورها را ندارد فرق دارد و طبق نظر محققان نيروي باورهاي مذهبی , به افرادي كه دارو مصرف مي كنند كمك مي كند تا داروها اثر بهتری بگذارد و نظام باورهای فرد و سازمان رواني فرد را در مقابل بيماري ها مقاوم تر می نمايد.ولی اين نکته را نيز نبايد فراموش نمود که طبق مصلحت الهي اجابت دعا به تاخير مي افتد. براي كسي كه به حكمت خداوند اعتقاد دارد و مي داند خداوند مثل مادر مهربان است قابل تحمل بوده و هرگز تأخير استجابت دعا , اعتماد او را به خدا سلب نمی نمايد بلكه او را مقاوم تر مي كند چون مي داند خداوند مصلحت او را در اين امر ديده است.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. زندگي عاقلانه، آليس، مترجم مهرداد فيروز بحث، انتشارات رشد.
2. هيچ چيز نمي تواند ناراحتم كند آره هيچ چيز، مترجمان مهرداد فيروز بخت، وحيده عرفاني، مؤسسه خدمات فرهنگي.
3. از حال بد به حال خوب، ديويدبرنز، ترجمه مهدي قراچه داغي، نشر آرين كار.

پي نوشت ها:
[1] . دادستان، روان شناسي مرضي تحولي، انتشارات سمت، ج 1، ص271.
[2] . همان، ص 272.
[3] . دادستان، روانشناسي مرضي تحولي، انتشارات سمت، ج2، ص 273 و 272.
[4] . آيين زندگي ويل كارنگي، ترجمه جهانگير افخمي، تهران، ارمغان، 1376، ص 196.
[5] . ميلاني فر، بهروز، بهداشت رواني، تهران، نشر فتوس، ص 137، ص 199.

مطالب مشابه