راههاي پيشگيري و درمان از انحرافات جنسي جوانان چيست؟

راههاي پيشگيري و درمان از انحرافات جنسي جوانان چيست؟

راههاي پيشگيري و درمان از انحرافات جنسي جوانان چيست؟

اين سؤال در واقع از دو بخش تشكيل شده است: الف. راه‌هاي پيشگيري از انحراف جنسي جوانان چيست؟ ب. راه‌هاي درمان انحراف جنسي كدام‌اند؟
قبل از پرداختن به اصل پاسخ لازم است مقدمه‎اي را ذكر كنيم.

مقدمه
غريزه جنسي يكي از غرايز اصلي انسان است كه مانند هر غريزه و نيروي ديگر، شيوه‎هاي مختلفي در جهت ارضاء و تأمين آن وجود دارد، البته برخي از شيوه‎هاي ارضا با طبيعت انسان موافقت و همسويي دارد و پاره‎اي ديگر مغاير با طبيعت بشر مي‎باشد كه به آن انحراف جنسي گفته مي‎شود. اينك به راهكارهايي در جهت پيشگيري و درمان انحراف جنسي مي‎پردازيم.
الف. راههاي پيشگيري از انحراف جنسي
1. تقويت باورها و اعتقادات ديني
يكي از مهمترين عوامل در پيشگيري از انحرافات جنسي جوانان، تقويت باورها و اعتقادات مذهبي آنان است.
شخصي به محضر امام حسين ـ عليه السّلام ـ آمد و عرض كرد اي فرزند رسول خدا من يك فرد گنهكاري مي‎باشم و نمي‎توانم گناهم را ترك كنم، مرا موعظه فرماييد. امام حسين ـ عليه السّلام ـ فرمود: «پنج كار را انجام بده و آنگاه هر چه مي‎خواهي گناه كن. مكاني را انتخاب كن تا خداوند تو را نبيند و هر چه مي‎خواهي گناه كن، وقتي عزرائيل براي گرفتن جانت نزد تو آمد، او را از خود بران، هر چه مي‎خواهي گناه كن، زماني كه مأمور دوزخ , تو را به سوي آتش مي‎برد، تو به سوي آتش مرو، آنچه مي‎خواهي گناه كن…»[1].
بنابراين، ايمان به حضور خداوند و فرشتگان رقيب و عتيد و اعتقاد به تجسّم اعمال و رفتار انسان، در روز قيامت، كنترل غريزه جنسي را براي انسان آسان مي‎كند و هر چه قدرت ايمان و اعتقاد قلبي بيشتر باشد احساس حضور، بيشتر خواهد بود.
«پروردگار تو سخت در كمين است»[2].
«آدمي هيچ سخني را به لفظ در نمي‎آورد، مگر اين كه مراقبي آماده نزد او آن را ضبط مي‎كند»[3].
2. شناخت و آگاهي از جايگاه خود
قرآن كريم درباره شرافت و كرامت ذاتي انسان مي‎فرمايد:
به راستي ما فرزندان آدم را كرامت بخشيديم (گرامي داشتيم)… و آنها را بر بسياري از آفريده‎هاي خود برتري آشكار داديم.[4] بنابراين يكي ديگر از عوامل بازدارنده انسان از گناه و از هرگونه انحرافي، باورِ ارزشمند بودنِ خود مي‎باشد؛ چنان كه اميرالمؤمنين علي ـ عليه السّلام ـ در اين باره مي‎فرمايد: «اكرم نفسك عن كلّ دنيه… فانك لن تعتاض بما تبذل من نفسك عوضاً[5]»؛ دامان نفس خود را از هر پستي پاكيزه دار! زيرا در مقابل آنچه از گوهر نفس خود مي‎بخشي، بهايي دريافت نمي‎كني.
و نيز مي‎فرمايد: «مَنْ كَرُمَتْ عَلَيْهِ نَفْسَهُ هانَتْ عَلَيْهِ‌ شَهَواتُهُ»؛ كسي كه نفس خود را گرامي بدارد شهوات و خواست‎هاي نفساني در نظر او حقير و بي‎ارزش خواهد بود.
توضيح اين مطلب از نظر روان شناسي هماهنگي يا عدم هماهنگي با خود پنداره فرد است:
اگر من مرتكب عملي بي‎رحمانه و ابلهانه شوم، عزّت نفس من مورد تهديد قرار مي‎گيرد؛ چه، آن عمل, ذهن مرا متوجه اين امكان مي‎سازد كه من شخصي بي‎رحم و ابلهم. از ميان صدها آزمايش كه از نظرية ناهماهنگي ملهم شده‎اند، روشن‎ترين نتايج در موقعيت‎هايي حاصل شده‎اند كه به عزت نفس شخص مربوط بوده‎اند؛ زيرا همان طور كه انتظار مي‎رود افرادي كه عزت نفس بالايي دارند، اگر به نحوي ابلهانه يا بي‎رحمانه رفتار كنند، بيش از ديگران احساس ناهماهنگي مي‎كنند. حال اگر شخصي عزت نفس پاييني داشته باشد، چه پيش مي‎آيد، چنين شخصي اگر مرتكب عمل ابلهانه يا غيراخلاقي شود، احساس ناهماهنگي زيادي نمي‎كند… از سوي ديگر شخصي كه عزت نفس بالايي دارد، احتمالاً بيشتر در مقابل وسوسه ارتكاب يك عمل خلاف مقاومت مي‎كند؛ زيرا رفتار خلاف، ناهماهنگي بيشتري در او بوجود مي‎آورد.[6] بنابراين وقتي فرد بداند كه انحرافات جنسي علاوه بر پيامدها و آثار سوء بسيار جسماني، ايجاد امراض متعدد و بعضاً غيرقابل درمان، باعث صدمه به شرافت خود و خانواده‎اش مي‎شود، از ارضاي جنسي نامشروع پرهيز نموده و راه صحيح و مشروع آن را انتخاب مي‎كند.
3. كنترل محرك‎هاي جنسي
بدون ترديد از جمله عواملي كه در دامن زدن به غرايز شهواني و رشد زمينه‎هاي تجلي نياز جنسي در جوانان از نقش بسزايي برخوردار است همانا عرضه محرك‎هاي جنسي در قالب‎هاي گوناگون (از جمله مطالب كتاب‎ها، روزنامه‎ها و مجلات، تصاوير، فيلم و اينترنت و دهها عامل ريز و درشت ديگر) مي‎باشد. اين محرك‎ها از عوامل آشفته ساختن تعادل روح و روان، و از موجبات شعله‎ور گرديدن شهوات جنسي به شمار مي‎آيند، لذا حفظ سلامت روح و روان جوان از افكار و اميال شهواني مستلزم كنترل اين محرك‎هاي محيطي آلوده مي‎باشد.[7] 4. تأمين نيازهاي جنسي
همان گونه كه از مقدمه گذشت , انسان داراي مجموعه‎اي از اميال و غرايز است كه عدم ارضاي آن يعني سركوب كردن و يا ارضاي ناقص هر كدام از آنها موجب ايجاد تزلزل در شخصيت انسان مي‎گردد و در غريزه جنسي نيز به همين صورت است. خداوند حكيم اگر نياز جنسي را در انسان نهاده است راه برآورده ساختن آن را هم به او آموخته است و در همه اديان الهي تنها راه براي ارضاي صحيح نياز جنسي , ازدواج قرار داده شده است. از اين رو، در روايات اسلامي پيرامون پيامدهاي بي‎بديل مادي و معنوي ازدواج مطالب زيادي به ما رسيده است كه يكي از مهمترين و ارزنده‎ترين فايده‎هاي ازدواج، حفظ انسان از مفاسد اخلاقي و انحرافات جنسي است. كه در اينجا به ذكر يك روايت بسنده مي‎كنيم:
قال رسول الله ـ صلّي الله عليه و آله ـ : «أيُّها شابٍّ تَزَوَّجَ في حَداثَةِ سِنِّهِ عَجَّ شَيْطانُهُ: يا وَيْلَدُ! عَصَمَ مِنّي دينَهُ»؛ هر جواني كه در دورة جواني خود ازدواج كند، ‌شيطانش فرياد برآورد كه: واي بر او! دين خود را از «گزند» من حفظ كرد.[8] 5. پر كردن اوقات فراغت جوانان
اوقات فراغت جوانان از اهميت خاص و در خور توجهي برخوردار است. زيرا جوانان به عنوان بخش عظيمي از پوياترين گروه‎هاي اجتماعي هستند كه از يك وجود سرشار از توان، انرژي و اميد دارند و از سوي ديگر داراي خواست‎ها، تمايلات، احساسات و عواطف گوناگون هستند اگر اين توان و انرژي در بستر مناسبي از فراغت قرار نگيرد و به تمايلات و خواسته‎هاي مشروع آنان پاسخي مناسب داده نشود بايد منتظر اعمال رفتار ضدارزشي و هنجار شكن و بروز انحرافات جنسي در اجتماع باشيم. بنابراين نقش و اهميت فراغت در زندگي جوانان ضرورت يك برنامه ريزي دقيق را بيش از جلوه‎گر مي‎سازد.[9] به همين جهت، جامعه شناسان معتقدند كه در صورت فقدان برنامه و آماده سازي براي بهره برداري از اوقات فراغت، فضاي وسيع فراغت، دشمن شماره يك انسان‎ها خواهد بود. اين امر در مورد نوجوانان و جوانان ابعادي دهشتناك خواهد داشت. «در بررسي‎هايي كه به عمل آمده معلوم گرديد كه ارتكاب جرائم بزرگ از طرف جوانان اغلب در زماني صورت گرفته كه آنان بيكار بوده‎اند»[10]. در روايتي از حضرت علي ـ عليه السّلام ـ نقل شده است كه فرمودند: «اَلنَّفْسُ اِنْ لَمْ تَشغَلَهُ شَغَلَكَ؛ اگر تو نفس را به كاري مشغول نداري، او تو را به خود مشغول خواهد داشت»[11].
از آنجا كه فعاليت‎هاي سالم و جهت‎دار سودمند، مقدار فراواني از انرژي جوان را به خود اختصاص مي‎دهد، و از تحريكات جنسي و شهوت انگيز جلوگيري مي‎نمايد، از اين رو، با توسعه امكانات مربوط به تفريحات سالم و فعاليت‎هاي ورزشي، تدارك برنامه‎هاي مناسب اردويي ـ مسافرتي، فراهم نمودن فرصت‎هاي تحقيقاتي و مطالعاتي، برنامه‎هاي مذهبي و معنوي، و واگذاري كار و مسؤوليت‎هاي مختلف و مورد علاقه در سطح خانواده، مدرسه و اجتماع، مي‎توان بخش زيادي از اوقات جوانان را به اوقاتي مفيد و ثمربخش مبدل نمود.
بنابراين، همان گونه كه در علم طب، جلوگيري از پيدايش بيماري‎هاي جسمي به مراتب آسان‎تر از درمان آن است و بهداشت اهميت فوق العاده‎اي در حيات افراد و سرنوشت اجتماع دارد، در بيماري روحي و رواني ـ اخلاقي، خصوصاً انحراف جنسي، توجه به آن بسيار مهم است؛ لذا اميد است با بكارگيري راههاي پيشنهادي فوق، شاهد طهارت نفس جوانان عزيز، و پاكي آنان از پليدي‎هاي روحي و انحراف جنسي باشيم.
ب. راههاي درمان انحراف جنسي جوانان
انحراف جنسي داراي انواع مختلفي مي‎باشد و براي برخي از آنها (مانند خودارضايي) راههاي اختصاصي نيز مطرح شده است ولي بدليل اختصار، از بيان راههاي اختصاصي براي درمان همه انحرافات جنسي خودداري نموده و به راهكارهاي كلي درمان اشاره مي‎كنيم.
1. آشنا كردن جوانان با آثار و پيامدهاي سوء انحرافات جنسي
يكي از علل و عوامل ارتكاب كجرويها و انحرافات، ناشي از جهل و ناآگاهي انسان‎ها نسبت به آثار و پيامدهاي سوء و دهشتناك آن مي‎باشد. چنان كه اميرالمؤمنين علي ـ عليه السّلام ـ در عهد نامه خود به مالك اشتر مي‎فرمايد:
«دربرابر خداوند كسي نافرماني نمي‎كند مگر جاهل شقي»[12]. به همين دليل، روايات بسياري موجود است كه هر كدام اثري از آثار منفي پيروي از شهوت را يادآوري مي‎كند و انسان را از عواقبِ سوء آن آگاه سازد.
2. استمداد از خداوند و اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ
افراد مبتلا به انحراف جنسي بايد به لطف خداوند اميدوار باشند و با خواندن نماز و راز و نياز با آفريننده مهربان و بخشنده و با توسل به اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ به آنان پناه برده و از آنان كمك بخواهند و توبه كنند از اين كه به سبب اعمال زشت خويش آن بزرگواران را از خود برنجانند.
برخي از محققين در اين زمينه، راهكارهايي همچون:
ـ شرطي سازي بيزاري آور
ـ حساسيت سازي نهان
ـ تقويت مثبت و تقويت منفي (تشويق و تنبيه)را پيشنهاد داده اند.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. محمد قاسمي، حميد، اخلاق جنسي از ديدگاه اسلام، تهران، سازمان تبليغات اسلامي، چاپ اول، 1373.
2. تربيت جنسي از ديدگاه اسلام، حافظ ثابت، موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، 1381.
3 .رضوي، محمد جواد، انحراف جنسي از ديدگاه جامعه شناسي و روان شناسي، (بي‎جا)، 1353.
4. شفيعي، سيد محمد، پرورش روح، جلد دوم، چاپ اول، قم، دفتر تبليغات اسلامي، 1370.
5. امين زاده، محمدرضا، اسلام و ارضاي غريزه جنسي، چاپ اول، قم، انتشارات در راه حق، 1377.
6. كجباف، محمدباقر، روان شناسي رفتار جنسي، چاپ اول، تهران، نشر روان، 1378.

پي نوشت ها:
[1] . قرائتي، محسن، گناه شناسي، ‌تهران، پيام آزادي، چاپ اول، 1369، ص 258.
[2] . فجر/14.
[3] . ق/18.
[4] . اسراء/70.
[5] . نهج البلاغه، نامه 31.
[6] . ارونسون، اليوت، روان شناسي اجتماعي، ترجمه حسين شكركن، تهران، رشد، 1366، ص 150 ـ 151.
[7] . محمدقاسمي، حميد، اخلاق جنسي از ديدگاه اسلام، تهران، سازمان تبليغات اسلامي، چاپ اول، 1373، ص 201.
[8] . محمدي ري شهري، محمد، ميزان الحكمه، جلد پنجم، حديث 7805.
[9] . مجله پيوند، شماره 273، تابستان 81، «جوانان و اوقات فراغت»، ص 724.
[10] . رضوي، محمد جواد، انحراف جنسي از ديدگاه جامعه شناسي و روان شناسي، (بي‎جا)، 1353، ص 258.
[11] . مطهري، مرتضي، تعليم و تربيت در اسلام، تهران، صدرا، چاپ يازدهم، 1367، ص 414.
[12] . نهج البلاغه، نامه 53.

مطالب مشابه